दाङमा तोरीखेतीको विस्तार : क्षेत्रफलसँगै उत्पादनमा उल्लेख्य वृद्धि
काठमाडौँ, फागुन ५ । दाङ जिल्लामा पछिल्लो समय तोरीखेतीप्रति किसानको आकर्षण बढ्दै जाँदा यसको क्षेत्रफल र उत्पादन दुवैमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। दाङको पहिचानका रूपमा रहेको तोरी र यहाँको तेलको माग जिल्ला बाहिर समेत उच्च रहेकाले किसानहरू व्यावसायिक खेतीतर्फ उत्साहित भएका हुन् । कृषि ज्ञान केन्द्र दाङका प्रमुख नवराज भण्डारीका अनुसार दाङमा उत्पादित तोरीको तेलको माग काठमाडौँ, पोखरा, चितवन र नेपालगन्ज लगायतका प्रमुख सहरहरूमा अत्यधिक छ। उत्पादित वस्तुले सहजै बजार पाउने सुनिश्चितता भएपछि खेती गर्ने किसानको सङ्ख्या र जमिनको क्षेत्रफल बढेको उहाँको भनाइ छ ।
चार वर्षको उत्पादन वृद्धिदर
प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना, परियोजना कार्यान्वयन एकाइ (तोरी जोन) को तथ्याङ्क अनुसार विगत चार वर्षमा तोरीको उत्पादन र क्षेत्रफल यसरी बढेको छ ।
आर्थिक वर्ष २०७९/८०: १,२०० हेक्टर क्षेत्रफलमा १,९३२ मेट्रिक टन उत्पादन
आर्थिक वर्ष २०८०/८१: १,२०० हेक्टर क्षेत्रफलमा २,००४ मेट्रिक टन उत्पादन
आर्थिक वर्ष २०८१/८२: १,२४२ हेक्टर क्षेत्रफलमा २,१२३.८२ मेट्रिक टन उत्पादन
आर्थिक वर्ष २०८२/८३: १,२७८.०२ हेक्टर क्षेत्रफलमा २,१९८.१९ मेट्रिक टन उत्पादन
हाल जिल्लामा तोरीको उत्पादकत्व प्रतिहेक्टर १.७२ मेट्रिक टन रहेको तोरी जोनका प्राविधिक सहायक सूर्यज्योति केसीले जानकारी दिनुभयो ।
सरकारी प्रोत्साहन र अनुदान
परियोजनाले किसानहरूलाई उन्नत जातको बीउमा ५० प्रतिशत अनुदान, प्राविधिक परामर्श र कृषि औजारहरूमा सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको छ । विशेष गरी जिल्लाको पश्चिम क्षेत्रका दङ्गीशरण, शान्तिनगर, बबई गाउँपालिका र तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका केही वडाहरूमा ‘तोरी जोन’ कार्यक्रम सञ्चालनमा छ ।
किसानको आकर्षणका कारण
छोटो समयमै प्रतिफल दिने बाली भएकाले धेरैजसो किसानहरू गहुँको विकल्पमा तोरीखेतीतर्फ आकर्षित भएका छन्। हाल किसानले प्रतिक्विन्टल १४ हजार रुपैयाँसम्ममा तोरी बिक्री गरिरहेका छन्। जिल्लाको शान्तिनगर, बबई र दङ्गीशरण गाउँपालिकालाई तोरीको मुख्य व्यावसायिक क्षेत्र (हब) का रूपमा लिइन्छ ।
बजारको समस्या नहुनु, उन्नत बीउ र प्रविधिको उपलब्धता तथा राम्रो बजार मूल्यका कारण दाङमा तोरीखेतीको भविष्य अझ उज्ज्वल देखिन्छ ।
