घरजग्गा कारोबारमा निरन्तर मन्दी, चार महिनाको अवधिमा राजस्व सङ्कलनको ग्राफ ओरालो

काठमाडौँ, ५ मङ्सिर ।  देशभर घरजग्गा कारोबारमा देखिएको सुस्तताका कारण सरकारी राजस्व सङ्कलनमा क्रमिक रूपमा ह्रास आएको भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभागले जनाएको छ । चालु आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को पहिलो चार महिनाको तथ्याङ्क विश्लेषण गर्दा राजस्व सङ्कलनको मात्रा लगातार ओरालो लागेको पाइएको हो ।

घरजग्गा कारोबारमा सहजीकरण गर्ने उद्देश्यले सरकारले हालै भूउपयोग (तेस्रो संशोधन) नियमावली संशोधन गरे पनि यसको सकारात्मक प्रभाव तत्काल राजस्व सङ्कलनमा पर्न सकेको छैन । विभागका अनुसार अपेक्षित रूपमा राजस्व वृद्धि नहुँदा सरकारी ढुकुटीमा यसको प्रत्यक्ष असर परेको छ ।

मासिक राजस्व सङ्कलनको क्रमभङ्ग

चालु आर्थिक वर्षको प्रारम्भदेखि नै घरजग्गा कारोबारबाट प्राप्त हुने राजस्व सङ्कलनको मात्रामा कमी आएको छ । विभागले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार साउन महिनामा सर्वाधिक राजस्व सङ्कलन भएको थियो, तर त्यसपछिका महिनाहरूमा क्रमशः घट्दै गएको देखिन्छ ।

तथ्याङ्कअनुसार चालु आवका चार महिनामा सङ्कलित राजस्व विवरण निम्नानुसार छ:

साउन महिनाको तुलनामा कात्तिक महिनासम्म आइपुग्दा राजस्व सङ्कलनको मात्रामा ठूलो अन्तर देखिएको छ । कात्तिक महिनामा देशभरका मालपोत कार्यालयहरूबाट जम्मा रु दुई अर्ब ७४ करोड ५१ लाख ७२ हजार एक सय ९९ बराबरको राजस्व सङ्कलन भएको थियो, जुन चार महिनाकै सबैभन्दा कम हो ।

गत कात्तिक महिनामा सङ्कलित कुल राजस्वलाई विभिन्न शीर्षकमा विभाजन गर्दा रजिष्ट्रेसन दस्तुर प्रमुख स्रोतको रूपमा देखिएको छ ।

विभागका अनुसार कात्तिक महिनामा सङ्कलित कुल राजस्वमध्ये रजिष्ट्रेसन दस्तुरबाट रु एक अर्ब ५० करोड ६२ लाख ९६ हजार १४ सङ्कलन भएको थियो ।

यस्तै, पुँजीगत लाभकर (Capital Gains Tax) मार्फत रु ९९ करोड ७८ लाख ४४ हजार ३९२ सङ्कलन भएको थियो । बाँकी सेवा करमार्फत रु २१ करोड ३४ लाख ४७ हजार ४१३ सङ्कलन भएको विभागले जानकारी दिएको छ ।

सरकारले कारोबारलाई सहज बनाउन नीतिगत परिवर्तन गरे पनि बजारमा तरलताको अभाव र आर्थिक सुस्तताका कारण घरजग्गा किनबेचमा उल्लेख्य सुधार आउन नसक्दा राजस्व सङ्कलनको मात्रामा निरन्तर कमी आइरहेको विभागको भनाइ छ ।