‘प्रकृतिमैत्री विकास’ को नारासहित देशभर विश्व वातावरण दिवस मनाइँदै, ललितपुरमा विशेष समारोह

काठमाडौँ, २२ जेठ । ‘समृद्ध भविष्यको आधारः जलवायु एवं प्रकृतिमैत्री विकास’ भन्ने मूल नाराका साथ आज देशभर विभिन्न सचेतनामूलक कार्यक्रम आयोजना गरी विश्व वातावरण दिवस मनाइँदैछ। वातावरण संरक्षणको महत्वबारे जनचेतना जगाउने र जलवायु परिवर्तनका बढ्दो चुनौतीहरूप्रति ऐक्यबद्धता जनाउने उद्देश्यले यो दिवस मनाउन लागिएको हो।

यस वर्षको दिवसलाई विशेष बनाउन सरकारले सप्ताहव्यापी कार्यक्रमहरू तय गरेको छ। दिवसको मुख्य आकर्षणका रूपमा वातावरण विभागले आज ललितपुरमा एक विशेष राष्ट्रिय समारोहको आयोजना गर्दैछ। उक्त समारोहमा कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्री गीता चौधरी प्रमुख अतिथिका रूपमा सहभागी भई दिवसको समुद्घाटन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।

कार्यक्रममा विभिन्न सरकारी निकायका प्रतिनिधि, अन्तर्राष्ट्रिय विकास साझेदार, वातावरणविद्, विद्यार्थी तथा वातावरण संरक्षणको क्षेत्रमा क्रियाशील विभिन्न सरोकारवालाहरूको उल्लेख्य उपस्थिति रहने विभागले जनाएको छ।

जलवायु परिवर्तनको चुनौती र जनचेतना
वातावरण विभागका महानिर्देशक ज्ञानराज सुवेदीले यस वर्षको नाराले नेपालको विकास प्रक्रियालाई वातावरणसँग जोड्नुपर्ने आवश्यकतालाई जोड दिएको बताउनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “हामीले विकास त गर्नुपर्छ, तर त्यो प्रकृतिमैत्री र जलवायु उत्थानशील हुनुपर्छ। हिमाल पग्लने क्रम बढ्नु, बेमौसमी वर्षा र वायु प्रदूषण जस्ता समस्याले हामीलाई गाँजिरहेको बेला यो दिवसले जनस्तरमा गहिरो चेतना फैलाउने विश्वास लिएका छौँ।”

देशभर विभिन्न कार्यक्रम
केन्द्रमा मात्र नभई सातै प्रदेश र ७५३ वटै स्थानीय तहमा वृक्षारोपण, सरसफाइ अभियान, पदयात्रा (वाकाथन), विद्यालयस्तरीय वक्तृत्वकला र चित्रकला प्रतियोगिता जस्ता कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएका छन्। वातावरण विभागले देशभरका विद्यालय र सङ्घसंस्थाहरूलाई आ–आफ्नो स्तरबाट वातावरण जोगाउने कार्यमा सहभागी हुन आह्वान गरेको छ।

विशेषगरी, सहरी क्षेत्रमा बढ्दो प्लास्टिकजन्य प्रदूषण र वायु प्रदूषण नियन्त्रणका लागि विद्युतीय सवारी साधनको प्रवर्द्धन र फोहोर व्यवस्थापनका उपायहरूबारे प्राविधिक सत्रहरू समेत सञ्चालन हुने बताइएको छ।

ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आह्वानमा सन् १९७३ देखि प्रत्येक वर्ष जुन ५ तारिखलाई विश्व वातावरण दिवसका रूपमा मनाउन थालिएको हो। नेपालले पनि हरेक वर्ष यस दिनलाई वन, वातावरण र जैविक विविधता संरक्षणको संकल्प गर्ने दिनका रूपमा मनाउँदै आएको छ।

यस वर्षको नाराले समृद्ध नेपालको सपना साकार पार्न प्राकृतिक स्रोतको दिगो उपयोग र जलवायु परिवर्तन अनुकूलनका कार्यक्रमहरूलाई मूलधारमा ल्याउनुपर्ने सन्देश दिएको छ।