भूस्वर्ग बडीमालिका : आस्था र प्रकृतिको अनुपम सङ्गम

काठमाडौँ, भदौ १ । समुद्री सतहबाट ४,२०० मिटरको उचाइ। आँखाले नभ्याउने विशाल हरिया पाटनहरू, कुहिरोसँग लुकामारी गरिरहेका पहाडका टाकुरा अनि रङ्गीचङ्गी फूलको सुगन्ध । यो कुनै काल्पनिक लोक होइन, सुदूरपश्चिमको गौरव र धार्मिक आस्थाको केन्द्र ‘बडीमालिका’ हो ।

यस वर्षको जनैपूर्णिमा नजिकिँदै गर्दा ‘भू स्वर्ग’ मानिने बडीमालिकामा आजदेखि औपचारिक रूपमा मेला तथा पूजा प्रारम्भ भएको छ। आगामी भदौ ११ गते मुख्य पूजा (साउन शुक्ल चतुर्दशी) हुने भए पनि दर्शनार्थीको चापलाई मध्यनजर गर्दै १० दिन अगावै मन्दिरको ढोका खुल्ला गरिएको छ ।

आस्थाको लामो यात्रा

बडीमालिका पुग्नु केवल एउटा यात्रा मात्र होइन, यो एउटा कठिन साधना पनि हो। बाजुरा, डोटी र जुम्लाबाट सरकारी टोलीहरू पूजा सामग्री (पेटारो) सहित पैदल यात्रामा निस्किसकेका छन्। डोटीको सरकारी टोली त साउन २८ गते नै आफ्नो धार्मिक यात्रामा अगाडि बढिसकेको छ ।

गत वर्ष मात्रै ४५ हजारभन्दा बढी भक्तजनले पाउ टेकेको यस मन्दिरमा यस वर्ष त्यो सङ्ख्या अझै बढ्ने अनुमान छ । नेपाली सेनाले निर्माण गरिदिएको भव्य प्यागोडा शैलीको नयाँ मन्दिरले यहाँको धार्मिक आकर्षणलाई थप उचाइ दिएको छ ।

प्रकृतिको क्यानभासमा २२ पाटन

बडीमालिकालाई हालैका वर्षहरूमा ‘नेपालको स्विट्जरल्यान्ड’ भनेर पनि चिनिन थालिएको छ । मनमोहक त्रिवेणी क्षेत्र, साना-ठूला २२ वटा पाटन (मैदान), विष्णुपानी र धर्मद्वार यहाँका प्रमुख आकर्षण हुन् । पौराणिक किंवदन्ती अनुसार, यहाँको ‘खेतीबेती’ क्षेत्रमा भगवती र महिषासुरको युद्ध हुँदा रोपिँदै गरेको धान आज पनि यथास्थितिमा रहेको विश्वास गरिन्छ ।

डाँफे, मुनाल जस्ता चराचुरुङ्गी र कस्तुरी मृगको बासस्थान रहेको यो क्षेत्र जैविक विविधताका दृष्टिले पनि निकै धनी छ । यहाँ पुग्ने जोकोहीलाई लाग्छ,  प्रकृतिले फुर्सदमा बसेर यो ठाउँको रचना गरेको हो ।

प्रविधि र सुरक्षाको तयारी

यस वर्ष बडीमालिका पुग्ने तीर्थालुले प्रकृतिको आनन्द मात्र लिने छैनन्, सञ्चारको सहजता पनि महसुस गर्नेछन् । विकट भूगोलका कारण हेलिकप्टरबाट सामान ढुवानी गरेर नेपाल टेलिकमले त्रिवेणी पाटनमा फोरजी टावर सञ्चालन गर्ने तयारी गरिरहेको छ। यद्यपि, मौसमको प्रतिकूलताले केही प्राविधिक चुनौती भने कायमै छन् ।

नगर प्रमुख अमरबहादुर खड्काका अनुसार मेलालाई व्यवस्थित बनाउन १४ बुँदे आचारसंहिता लागू गरिएको छ । धार्मिक क्षेत्रको पवित्रता जोगाउन मदिरा, लागूपदार्थ र मासुजन्य वस्तुलाई पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ । लेक लाग्ने  र अन्य स्वास्थ्य समस्याका लागि नेपाली सेना र स्वास्थ्यकर्मीको टोली तयारी अवस्थामा राखिएको छ ।

विश्वास र वरदान

धार्मिक विश्वास छ कि बडीमालिकाको दर्शन गरेमा मनले चिताएको पूरा हुन्छ, रोगव्याधि निको हुन्छ र सन्तान नहुनेलाई सन्तान प्राप्ति हुन्छ। यही अटुट विश्वास बोकेर नेपालका कुनाकाप्चादेखि छिमेकी मुलुक भारतबाट समेत हजारौँ श्रद्धालुहरू खाली खुट्टा र भोको पेट यो दुर्गम टाकुरासम्म पुग्ने गर्छन् ।

बडीमालिका केवल एउटा पर्यटकीय गन्तव्य मात्र होइन, यो नेपालीको आस्था, परम्परा र प्राकृतिक सौन्दर्यको जीवित सङ्ग्रहालय हो। आजदेखि सुरु भएको यो मेलाले फेरि एकपटक सुदूरको पहाडमा चहलपहल र रौनकता भित्र्याएको छ ।