काठमाडौं — दुबईबाट इजरायलको तेल अवीभतर्फ जाँदै गरेको फ्लाईदुबई विमानको ककपिटभित्र एक पाइलटले अर्को पाइलटलाई छुरा प्रहार गरी विमान दुर्घटना गराउन खोजेको देखिएको इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जमिन नेतन्याहूले जनाएका छन्। यात्रु तथा चालक दलले नै आरोपितलाई नियन्त्रणमा लिएको र उक्त व्यक्तिलाई पक्राउ गरिएको उनले बताएका छन्।

मुख्य घटनाक्रम

अपहरणको प्रयास — इजरायलतर्फ जाँदै गरेको र साउदी अरबतर्फ मोडिएको फ्लाईदुबई विमानको एक पाइलटले अर्को पाइलटलाई छुरा प्रहार गरी विमान दुर्घटना गराउन खोजेको प्रधानमन्त्री नेतन्याहूले जनाएका छन्। यात्रु र चालक दलले नै आक्रमणकारीलाई नियन्त्रणमा लिएको र पछि पक्राउ गरिएको उनले बताएका छन्।

यात्रुहरूको त्रास — उडान अनुगमन तथ्याङ्कअनुसार यस घटनाका कारण दुबईबाट तेल अवीभतर्फ जाँदै गरेको विमान दुई मिनेटभन्दा कम समयमै १७ हजार ४०० फिट तल खस्यो। एक यात्रुले इजरायली सञ्चारमाध्यमलाई आफू मर्ने नै हुँ कि भन्ने महसुस भएका क्षणहरू थिए भनेर बताएकी छन्।

स्वदेश फर्काउने उडान — फसेका अधिकांश यात्रुलाई लिएर आएको फ्लाईदुबईको वैकल्पिक उडान तेल अवीभ नजिकैको बेन गुरियन एयरपोर्टमा भर्खरै अवतरण भएको छ। यसअघि यात्रुहरूलाई स्वदेश फर्काउन सैन्य वा नागरिक विमान पठाउने इजरायलको अनुरोधलाई साउदी अरबले अस्वीकार गरेको थियो।

तेल अवीभतर्फको उडान साउदी अरबतर्फ मोडियो

उडान संख्या FZ 1073 तेल अवीभमा अवतरण हुने तय थियो। तर इजरायली अधिकारीहरूका अनुसार एक पाइलटले अर्कोलाई छुरा प्रहार गरेपछि उक्त उडान उत्तरी साउदी अरबको ताबुक एयरपोर्टतर्फ मोडिएको थियो। उडान तथ्याङ्कले विमान करिब दुई मिनेटभित्रै १७ हजार ४०० फिट तल खसेको देखाउँछ।

आजै केही घण्टाअघि अपहरणको आशंकाबीच हजारौं फिट तल खसेको इजरायलतर्फ जाँदै गरेको यो मोडिएको फ्लाईदुबई उडानको ककपिटभित्र वास्तवमा के भएको थियो भन्नेबारे अझै धेरै प्रश्नहरू अनुत्तरित छन्।

विशेषज्ञको विश्लेषण : “जानाजान नियन्त्रणमा हस्तक्षेप भएको देखिन्छ”

एक उड्डयन विशेषज्ञले सीएनएनलाई विमान खसेको गति “योजनाबद्ध आपतकालीन अवतरणको दरभन्दा धेरै गुणा बढी” रहेको र स्वचालित पाइलट (अटोपाइलट) ले कहिल्यै त्यस्तो आदेश नदिने बताएका छन्।

लन्डनको किंग्स्टन विश्वविद्यालयमा उड्डयन सञ्चालनका वरिष्ठ प्राध्यापक मार्को चानका अनुसार “कसैले नियन्त्रणमा जबर्जस्त दबाब दिइरहेको हुनुपर्छ”, जसका कारण सम्भवतः शारीरिक “तानातान” भएको हुनसक्छ, किनभने विमानका दुवै उडान नियन्त्रण स्तम्भहरू (कन्ट्रोल कलम) यान्त्रिक रूपमा एकआपसमा जोडिएका हुन्छन्।

“शरीर नै स्तम्भमाथि ढल्दा पनि ठूलो दबाब उत्पन्न हुन सक्छ,” उनले थपे।

विमान खसेको गति र ढालका आधारमा विमानले आफ्नो अधिकतम सञ्चालन गति नै नाघेको हुनसक्ने चानको भनाइ छ।

अनुसन्धानको दिशा

अनुसन्धानकर्ताहरूले सर्वप्रथम उडानको डाटा रेकर्डर र ककपिट भ्वाइस रेकर्डर हेर्ने चानले बताए, जसले “प्रत्येक पाइलटको नियन्त्रण इनपुट, अटोपाइलटको अवस्था, गति र भार, र ककपिटभित्र के भनियो” भन्ने देखाउनेछ।

यसबाहेक अनुसन्धानकर्ताहरूले चालक दल, ड्युटीमा नरहेका पाइलटहरू र यात्रुहरूको अन्तर्वार्ता लिनेछन् भने ककपिटको ढोका कसरी खुल्यो, हतियार विमानभित्र कसरी पुग्यो, र फर्स्ट अफिसरको स्वास्थ्य तथा तालिमसम्बन्धी विवरणबारे पनि छानबिन गर्नेछन् भनी चानले जनाए।

आफन्तको बेसब्री र आँसुमय पुनर्मिलन

फ्लाईदुबई विमानका यात्रुका आफन्तहरू मोडिएको उडान इजरायलको बेन गुरियन एयरपोर्टमा अवतरण हुँदा विमानस्थलको टर्मिनलमा बेसब्रीपूर्वक आफ्ना प्रियजनको पर्खाइमा थिए।

एक महिलाले “स्वागत छ” र “तपाईं घर फर्किनुभएकोमा धेरै खुसी लाग्यो” भनी लेखिएका बेलुनहरू समातेकी थिइन्।

ककपिटमा भएको झडपपछि विमान साउदी अरबतर्फ मोडिँदा त्यो अझै उडिरहेकै बेला आफन्तहरूले आंशिक राहत मात्र महसुस गरेको बताए। आफ्ना प्रियजनलाई साक्षात् नदेखेसम्म पूर्ण रूपमा ढुक्क हुन नसकिने उनीहरूले जनाए। विमान अवतरण भएको फोन कल आएपछि केही आफन्त हतारहतार भित्रतर्फ दौडिएका थिए।