भिजिट भिसामा विदेश जाने वार्षिक संख्या पौने तीन लाख, ४२ प्रतिशतभन्दा बढी महिला

काठमाडाैं, १९ साउन । पछिल्लो समय भिजिट भिसामा विदेश जाने नेपालीको संख्या डरलाग्दो रूपमा बढेको छ। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट मात्रै वार्षिक पौने तीन लाखभन्दा बढी नेपाली यसरी बाहिरिने गरेका छन्, जसमध्ये ४२ प्रतिशतभन्दा बढी महिला छन्।

यो प्रवृत्तिले मानव तस्करी र ठगी जस्ता विकृति बढाएपछि सरकारले यसको व्यवस्थापन र सुधारका लागि कदम चालेको छ। अध्यागमन विभागको तथ्याङ्कअनुसार, सन् २०२४ मा मात्रै दुई लाख ७१ हजार ३०५ नेपाली भिजिट भिसामा विभिन्न मुलुक गएका छन्। यो संख्या सन् २०२३ मा दुई लाख दुई हजार र सन् २०२२ मा एक लाख ७५ हजार थियो। विशेषगरी युएई, थाइल्याण्ड, ओमान, कतार र मलेसिया जानेको संख्या उच्च छ।

महिलाको संख्यामा उल्लेख्य वृद्धि
भिजिट भिसामा जानेहरूमा महिलाको संख्या पनि उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। सन् २०२१ मा कुल यात्रुको १४.४ प्रतिशत मात्र रहेका महिलाको हिस्सा सन् २०२४ मा ४२.१ प्रतिशत पुगेको छ। युएई, ओमान र कुवेत जस्ता देशमा त पुरुषभन्दा बढी महिला यात्रु रहेको विभागको तथ्याङ्क छ।

सुधारका लागि सरकारको पहल
यो समस्या समाधान गर्न सरकारले अध्यागमन विभागमा नयाँ नेतृत्व पठाएको छ। नवनियुक्त महानिर्देशक रामचन्द्र तिवारीले अब विभागलाई आगमन र प्रस्थानको रेकर्ड राख्ने निकायमा मात्र सीमित नराखी राष्ट्रिय सुरक्षा र सुरक्षित आप्रवासनमा नीतिगत सुझाव दिने विशेषज्ञ निकायको रूपमा विकास गर्ने बताउनुभयो।

उहाँले राहदानी, वैदेशिक रोजगार, कन्सुलर लगायतका निकायको डाटालाई एकीकृत गरी ‘डिजिटल अध्यागमन प्रणाली’ बनाउने र कडाइको सट्टा सहजीकरण, नियमन र संरक्षणको नीति लिइने जानकारी दिनुभयो।

किन बढ्दैछ भिजिट भिसाको आकर्षण?
अधिकांश नेपाली श्रम स्वीकृतिको झन्झटिलो प्रक्रिया छल्न, दलालको आकर्षक प्रलोभनमा पर्न, र छिटो विदेश पुगेर काम खोज्ने सोचका कारण भिजिट भिसाको जोखिमपूर्ण बाटो अपनाउन बाध्य छन्। यस क्रममा उनीहरू विभिन्न तहमा ठगिने गरेको पाइएको छ।

सरकारले भिजिट भिसामा यात्रा गर्न वैध राहदानी र भिसा, दुईतर्फी हवाई टिकट, र कम्तीमा ५०० अमेरिकी डलर बराबरको नगद वा खर्च व्यहोर्ने प्रमाण अनिवार्य गरेको छ। तर, दलालहरूले यही प्रक्रियाको दुरुपयोग गर्दै सर्वसाधारणलाई अलपत्र पार्दै आएका छन्।