कुरुप फिर्केको सुन्दर भविष्य : अब बग्नेछ कङ्क्रिट होइन, ‘पर्यटकीय करिडोर’
काठमाडौँ, जेठ ११ । पोखराको मुटु भएर बग्ने फिर्के खोलाले लामो समयदेखि एउटा परिचय बोकेको थियो – अतिक्रमण र बेवास्ताको चिनो । वर्षौंदेखि खोलाको छाती मिचेर ठडिएका कङ्क्रिटका संरचनाहरूले यसको प्राकृतिक बहावलाई मात्र थुनेका थिएनन्, सुन्दर पर्यटकीय सहर पोखराकै सौन्दर्यमा दाग लगाएका थिए। तर, अहिले समय फेरिएको छ । फिर्केले आफ्नो पुरानो रूप फर्काउने मात्र होइन, नयाँ ‘अवतार’ लिने तयारी गर्दैछ ।
डोजरले भत्काएको कङ्क्रिट, जगाएको आशा
विगतमा पनि फिर्केका अतिक्रमण हटाउने प्रयास नभएका होइनन् । अघिल्लो कार्यकालमा तत्कालीन मेयर मानबहादुर जिसीले डोजर चलाएर आँट त गर्नुभयो, तर त्यो प्रयास अदालती मुद्दा र स्थानीयको चर्को विरोधका कारण एक दिनमै थन्कियो। यसपटक भने पोखरा महानगरपालिकाले सङ्घीय सरकारको बलियो साथ लिएर दृढ पाइला चालेको छ ।
आइतबारदेखि सुरु भएको अभियानले खोलाघर मिचेर बनेका ३५ स्थायी र ९७ अस्थायी निजी संरचना तथा २८ संस्थागत भवनहरू हटाउन थालेको छ। वर्षौंदेखि खोलाको अधिकार खोसेका ती संरचनाहरू भत्किँदै गर्दा फिर्केले राहतको सास फेर्न थालेको छ ।
के बन्दैछ फिर्के करिडोर
अतिक्रमण हटाइसकेपछि फिर्केलाई ‘विश्वस्तरीय नदी–करिडोर’ बनाउने महानगरको महत्वाकांक्षी योजना छ। महानगर प्रमुख धनराज आचार्यको परिकल्पनामा अबको फिर्के केवल एउटा खोला मात्र हुनेछैन, यो पोखरेलीको जीवनशैली र विदेशी पर्यटकको आकर्षणको केन्द्र बन्नेछ।
यस परियोजनाभित्र खोलाको दुवै किनारमा ६ मिटरको मापदण्ड कायम गर्दै व्यवस्थित ‘फुटट्रेल’ र साइकल चलाउने सुरक्षित मार्ग निर्माण गरिनेछ । यो विशेषगरी ‘मर्निङ’ र ‘इभिनिङ’ वाक गर्नेहरूका लागि स्वर्गजस्तै हुनेछ । रातको समयमा झिलिमिली देखिने गरी ‘स्मार्ट एलइडी लाइटिङ’ जडान गरिनेछ भने किनारमा रैथाने बोटबिरुवा रोपेर हरियाली बेल्ट बनाइनेछ । ठाउँ-ठाउँमा पोखरेली शैलीका चौतारी, कफी पोइन्ट, खुला क्याफे र सेल्फी खिच्ने आकर्षक ठाउँहरू (सेल्फी पोइन्ट) निर्माण गरिनेछ। ज्येष्ठ नागरिक र बालबालिकाका लागि छुट्टै खुला क्षेत्र र पार्कहरू हुनेछन् ।
स्थानीयको साथ र गुनासोको दोसाँधमा
खोलाको बाटो खाली गर्ने कुरामा स्थानीयबासी सकारात्मक छन् । “खोलाघर खाली गर्ने कुरामा हाम्रो साथ छ,” गणेशटोलका लोकनाथ भण्डारी भन्नुहुन्छ, “तर मापदण्डका नाममा व्यक्तिको लालपूर्जा भएको जमिनमा मनपरी गर्न पाइँदैन। उचित मुआब्जा र व्यवस्थित विकासको योजना ल्याउनुपर्छ ।” ६ मिटरको मापदण्ड कतिपयका लागि व्यवहारिक नभएको गुनासो पनि सुनिन्छ, जसलाई व्यवस्थापन गर्नु महानगरका लागि एउटा चुनौती हो ।
फेवातालसम्मको आठ किलोमिटर यात्रा
वडा नं. १८ को अँधेरीकुनाबाट सुरु भएर वडा नं. २, ४, ५, ७, ८ हुँदै वडा नं. १७ र ६ को गाईघाट (फेवाताल) सम्म पुग्ने यो ८ किलोमिटर लामो फिर्के करिडोरले पोखराको ठुलो भूभागलाई जोड्नेछ ।
“यो केवल हिँड्ने बाटो मात्र होइन, यो भविष्यको पोखराको नयाँ सहरी पहिचान हो,” मेयर आचार्यको यो विश्वासले सार्थक रूप पाएमा अबको केही वर्षमा फिर्के खोलाको कुरुपता इतिहास बन्नेछ । प्रकृति, आधुनिक पूर्वाधार र नागरिक जीवनशैलीको यो सङ्गमले पोखरालाई साँच्चिकै ‘स्मार्ट सिटी’ को बाटोमा डोर्याउनेछ।
अतिक्रमणको घाउ बोकेको फिर्के अब मल्हम लागेर सुन्दर करिडोरमा परिणत हुने पर्खाइमा छ। यो अभियान सफल भएमा पोखराले विश्वका सुन्दर नदी किनारका सहरहरूलाई चुनौती दिने एउटा नयाँ उदाहरण पेश गर्नेछ ।
