काभ्रेमा आलुको बम्पर उत्पादन, तर उचित मूल्य नपाउँदा किसान चिन्तित
काठमाडौँ, चैत ८ । काभ्रेपलाञ्चोकका मुख्य कृषि क्षेत्रहरूमा यस वर्ष आलुको उत्पादन उल्लेख्य रूपमा वृद्धि भए पनि उचित बजार मूल्य र मागको अभावमा किसानहरू गम्भीर आर्थिक संकटमा परेका छन् । जिल्लाका पाँचखाल, मण्डनदेउपुर, नाला र पनौती क्षेत्रका किसान यतिबेला व्यावसायिक रूपमा आलु खन्न व्यस्त रहे पनि लगानी समेत नउठ्ने अवस्थाले उनीहरूमा निराशा छाएको छ ।
लागतभन्दा न्यून बजार मूल्य
किसानहरूका अनुसार आलुको उत्पादन लागत प्रति किलो १८ देखि २० रुपियाँसम्म पर्ने गरेको छ । तर, हाल बजारमा आलुको मूल्य प्रति किलो ७ देखि १० रुपियाँमा झरेको छ । गत वर्ष यही समयमा प्रति किलो २८ देखि ३५ रुपियाँसम्ममा बिक्री भएको आलु यस वर्ष आधाभन्दा कम मूल्यमा झरेको हो ।
पाँचखाल–६ का किसान रामेश्वर सापकोटाका अनुसार व्यापारीहरू खेतसम्मै आउन छाडेका छन् भने काठमाडौँको कालीमाटी पुर्याउँदा समेत उचित मूल्य नपाएर फर्कनुपर्ने अवस्था छ । “खेतबाट आलु नखनौँ कुहिने डर छ, खनौँ भने लागत पनि उठ्दैन,” सापकोटाले आफ्नो बाध्यता सुनाउनुभयो ।
पाँचखालमा मात्रै ६३ करोडको क्षति प्रक्षेपण
पाँचखाल नगरपालिकाको कृषि शाखाका अनुसार नगर क्षेत्रको करिब ७० हजार रोपनी जमिनमा आलुखेती गरिएको छ, जहाँ वार्षिक ९० हजार मेट्रिक टनभन्दा बढी आलु उत्पादन हुन्छ । कृषि शाखा प्रमुख हेमन्त पौडेलले बजार मूल्यमा आएको भारी गिरावटले गर्दा यस वर्ष पाँचखालका किसानले मात्रै करिब ६३ करोड ७० लाख रुपियाँ बराबरको आम्दानी गुमाउने प्रारम्भिक प्रक्षेपण गर्नुभएको छ ।
त्यसैगरी, मण्डनदेउपुरका किसानहरूले पनि अघिल्लो वर्षको तुलनामा उत्पादन दोब्बर भए तापनि भाउ तेब्बरले घटेको बताएका छन् ।
जिल्लाको उत्पादन अवस्था
जिल्ला कृषि विकास कार्यालयको तथ्याङ्क अनुसार काभ्रेपलाञ्चोकमा वार्षिक ९ हजार १६३ हेक्टर जमिनमा १ लाख ८९ हजार मेट्रिक टन आलु उत्पादन हुने गरेको छ । संघीय राजधानी काठमाडौँको कुल तरकारी मागको करिब ३५ प्रतिशत हिस्सा काभ्रेले मात्रै धान्दै आएको छ, जसमा आलुको योगदान प्रमुख रहेको कार्यालय प्रमुख कुलप्रसाद दवाडीले जानकारी दिनुभयो ।
समाधानका लागि माग
बजारमा देखिएको यो सङ्कट समाधान गर्न सरकारले न्यूनतम समर्थन मूल्य तोक्नुपर्ने, शीतभण्डार (कोल्ड स्टोर) को पर्याप्त व्यवस्था गर्नुपर्ने र आलु प्रशोधन उद्योग स्थापनामा जोड दिनुपर्ने माग स्थानीय किसानहरूको छ । भण्डारणको उचित व्यवस्था नहुँदा किसानहरूले घाटा खाएरै भए पनि खेतमै आलु बिक्री गर्न बाध्य हुनुपरेको छ ।
