‘तन सहरमा, मन गाउँमा’ : सहर र गाउँ जोड्ने पूर्वी पाल्पा समाजको नौलो सेतु

काठमाडौँ, वैशाख २४ । रोजगारी, शिक्षा र अवसरको खोजीमा मानिसहरू गाउँ छाडेर सहर पस्छन् । सहरको कोलाहल र व्यस्ततामा कतिपयले आफ्नो जरा बिर्सन्छन् भने कतिपयले आफ्ना पुर्खाहरूको थातथलोलाई सम्झिरहन्छन् । तर, पूर्वी पाल्पाबाट रुपन्देही झरेकाहरूको एउटा समूहले भने आफ्नो जन्मभूमिलाई केवल सम्झनामा मात्र सीमित राखेको छैन, बरु ‘तन सहरमा, मन गाउँको विकासमा’ भन्ने नाराका साथ विकासको एउटा नयाँ मोडेल नै सुरु गरेको छ ।

पूर्वी पाल्पा समाज रुपन्देहीले अहिले सहर र गाउँबीचको सम्बन्धलाई आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक रूपमा सुदृढ गर्ने एउटा अभियानको नेतृत्व गरिरहेको छ ।

सहरको पुँजी, गाउँको समृद्धि

सहरमा बसेर आर्जन गरेको पुँजी र ज्ञानलाई गाउँको माटोसँग जोड्न समाजले ‘प्रगतिको आधारः बुटवल–रामपुर कारोबार’ अभियान अघि सारेको छ । यो केवल एउटा नारा मात्र होइन, बरु गाउँका उत्पादनलाई सहरका भान्सासम्म पुर्‍याउने र सहरमा सङ्कलित पुँजीलाई गाउँको विकासमा लगानी गर्ने एउटा आर्थिक मार्गचित्र हो ।

समाजका संस्थापक अध्यक्ष सुनिल श्रेष्ठका अनुसार, समाजले आफ्नो सामाजिक उत्तरदायित्वलाई तीनवटा मुख्य खम्बामा उभ्याएको छ: शिक्षा, स्वास्थ्य र विपद् व्यवस्थापन । समाजले स्थापना गरेको ‘छोरी शिक्षा अक्षयकोष’ मा मात्रै हालसम्म १० लाख रुपैयाँ सङ्कलन भइसकेको छ । यसका साथै गरिब तथा जेहेन्दार विद्यार्थी र विपद् व्यवस्थापनका लागि छुट्टाछुट्टै कोषहरू सञ्चालनमा छन् ।

सदस्यको सुरक्षा र स्वास्थ्यमा पहुँच

यो समाजले आफ्ना सदस्यहरूको सुखदुःखमा मात्र साथ दिँदैन, उनीहरूको भविष्यलाई पनि सुरक्षित बनाउने प्रयास गरेको छ । समाजका सबै १२५ सदस्यहरूको जनही एक लाख रुपैयाँ बराबरको बिमा गरिएको छ । त्यति मात्र होइन, आगामी दिनमा रोटरी क्लबसँगको सहकार्यमा एम्बुलेन्स सेवा सञ्चालन गर्ने योजना पनि समाजको प्राथमिकतामा छ ।

बुटवलमा हालै सम्पन्न चौथो साधारणसभा तथा दोस्रो अधिवेशनमा वरिष्ठ फिजिसियन डा. पुष्पराज जोशीले स्वास्थ्य सचेतना र सहप्राध्यापक रोमनाथ शर्माले क्षमता अभिवृद्धिका बारेमा दिएको प्रशिक्षणले संस्थाले आफ्ना सदस्यहरूको चौतर्फी विकासमा ध्यान दिएको पुष्टि गर्छ ।

नयाँ नेतृत्व र सहकार्यको प्रतिबद्धता

वि.सं. २०८० मङ्सिरमा स्थापना भएको यो समाजले छोटो समयमै आफूलाई एउटा दरिलो सामाजिक संस्थाको रूपमा स्थापित गरेको छ । अधिवेशनले वृन्दादेवी भट्टराई आचार्यको नेतृत्वमा नयाँ कार्यसमिति चयन गरेको छ । नवनिर्वाचित अध्यक्ष आचार्य भन्नुहुन्छ, “हामीले रुपन्देहीका विभिन्न पालिका र प्रदेश सरकारसँग पनि समन्वय गरिरहेका छौँ । हाम्रो उद्देश्य भनेकै आफ्नो ठाउँका लागि केही गरौँ भन्ने हो ।”

पाल्पा क्षेत्र नं. १ का सांसद सन्दीप रानाले पनि समाजको यो सक्रियतालाई ‘जन्मभूमिप्रतिको उच्च समर्पण’ भन्दै प्रशंसा गर्नुभएको छ । रामपुर नगर प्रमुख रमणबहादुर थापालगायतका जनप्रतिनिधिहरूले रामपुर र पूर्वी पाल्पाको विकासका लागि सहरमा बस्ने यस्तै जागरुक समुदायको खाँचो रहेको औँल्याएका छन् ।

पूर्वी पाल्पा समाज रुपन्देही एउटा यस्तो उदाहरण बनेको छ, जसले मानिस भौतिक रूपमा जहाँ रहे पनि आफ्नो मूल र माटोप्रति उत्तरदायी हुनुपर्छ भन्ने सन्देश दिएको छ । सहरको व्यस्त जीवनका बीच पनि गाउँको शिक्षा, स्वास्थ्य र व्यापारको चिन्ता गर्ने यो समाजको प्रयास अन्य क्षेत्रीय समाजहरूका लागि पनि अनुकरणीय छ ।

साँच्चै, जब सहरको ज्ञान र गाउँको स्रोत मिल्छ, तब मात्र विकासले सार्थकता पाउँछ । पूर्वी पाल्पा समाजले कोरेको यो मार्गचित्रले भोलि गाउँ र सहरबीचको दूरी मात्र घटाउने छैन, बरु एउटा आत्मनिर्भर सम्बन्धको जग पनि बसाल्नेछ ।