चितवनमा मह उत्पादनमा करिब १७ प्रतिशतले गिरावट : बेमौसमी वर्षा मुख्य कारण

काठमाडौँ, जेठ ७ । चितवन जिल्लामा यस वर्ष मह उत्पादनमा उल्लेख्य कमी आएको छ । मौरीपालन विकास केन्द्र, भण्डाराका अनुसार गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष मह उत्पादनमा १६ दशमलव ६६ प्रतिशतले गिरावट आएको हो ।

केन्द्रका प्रमुख सुजन अंगाईले दिनुभएको जानकारी अनुसार यस वर्ष जिल्लामा ४५० मेट्रिक टन मात्र मह उत्पादन भएको छ । गत वर्ष ५४० मेट्रिक टन मह उत्पादन भएको थियो । जिल्लामा हाल १७ हजार ५०० घार मेलीफेरा मौरी पालिँदै आए पनि प्रतिकूल मौसमका कारण उत्पादन लक्ष्य अनुसार हुन सकेन ।

उत्पादन घट्नुको कारण
यस वर्षको मह उत्पादन घट्नुमा बेमौसमी वर्षालाई मुख्य कारण मानिएको छ । प्रमुख अंगाईका अनुसार वर्षाका कारण तोरी र चिउरीको फूलबाट रस संकलन गर्ने प्रक्रियामा अवरोध पुगेको थियो । “विगतमा तोरीको सिजनमा तीन पटकसम्म मह काट्ने किसानले यसपटक बढीमा दुई पटक मात्र काट्न पाएका छन्,” उहाँले भन्नुभयो, “त्यस्तै, पाँच पटकसम्म काटिने चिउरीको मह यस वर्ष तीन पटकमा सीमित भएको छ ।”

किसान र बजारको अवस्था
जिल्लामा हाल ४५० जना व्यावसायिक मौरीपालक किसान आबद्ध छन् । गत वर्ष ७० प्रतिशत किसानले कम्तीमा छ पटकसम्म मह निकाल्न सफल भएकोमा यस वर्ष मौसमकै कारण ३० प्रतिशत किसानले मात्र सो संख्यामा मह निकाल्न सकेका छन् ।

चितवनमा उत्पादन हुने कुल महमध्ये ८० प्रतिशत हिस्सा चिउरी र तोरीको रहने गरेको छ । बाँकी २० प्रतिशत मह रुदिलो, फापर, पड्के र लिची लगायतका वनस्पतिबाट उत्पादन हुने गर्दछ । घारको सङ्ख्या बढे पनि उत्पादकत्वमा आएको यो ह्रासले व्यावसायिक मौरीपालक किसानहरू चिन्तित बनेका छन् ।