इरानी रिभोलुसनरी गार्ड्सको नौसैनिक शाखामाथि युरोपेली सङ्घद्वारा नयाँ प्रतिबन्धको घोषणा
ब्रसेल्स (बेल्जियम) । युरोपेली सङ्घ (ईयू) ले इरानको अर्धसैनिक बल ‘इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स’ (आईआरजीसी) को नौसैनिक शाखामाथि नयाँ प्रतिबन्धको घोषणा गरेको छ । मध्यपूर्वको रणनीतिक जलमार्गमा तनाव सिर्जना गरेको र क्षेत्रीय सुरक्षामा खतरा पुर्याएको आरोप लगाउँदै ईयूले सोमबार यो कदम चालेको हो ।
ब्रसेल्समा आयोजित विदेशमन्त्रीहरूको बैठकपछि जारी विज्ञप्तिअनुसार, २७ राष्ट्रहरूको समूह ईयूले गार्डको नौसेना शाखा का साथै यसको हर्मोजगान प्रान्तीय कमान्डका प्रवक्ता मोहम्मद अकबरजादेहलाई ‘ब्ल्याकलिस्ट’ (कालोसूची) मा राखेको छ ।
को–को परे प्रतिबन्धमा ?
ईयूले इरानको तेल, ग्यास तथा पेट्रोकेमिकल निर्यातकर्ता युनियनका प्रतिनिधि हमिद होसेनीमाथि पनि प्रतिबन्ध लगाएको छ । प्रतिबन्धित व्यक्ति तथा निकायहरूको युरोपमा रहेको सम्पत्ति रोक्का गरिनुका साथै उनीहरूलाई ईयू सदस्य राष्ट्रहरूमा भ्रमण गर्न प्रतिबन्ध (भिसा ब्यान) लगाइएको छ । ईयूका नागरिक र कम्पनीहरूलाई पनि यी सूचीकृत व्यक्ति तथा निकायसँग कुनै पनि प्रकारको वित्तीय कारोबार गर्न निषेध गरिएको छ ।
कारण र पृष्ठभूमि
अन्तर्राष्ट्रिय समाचार एजेन्सीहरूका अनुसार, इरान र पश्चिमा मुलुकहरूबीचको बढ्दो तनावका कारण विश्वकै प्रमुख तेल पारवहन मार्ग ‘हर्मुज जलडमरुमध्य’ मा अवरोध पुग्ने चिन्ता बढेको छ । इरान समर्थित सशस्त्र समूहहरू र इरानी सुरक्षा बलले लाल सागर (Red Sea) र वरपरका क्षेत्रमा व्यावसायिक जहाजहरूमाथि आक्रमण र अवरोध पुर्याउँदा विश्व बजारमा आपूर्ति शृङ्खला अस्तव्यस्त बनेको ईयूको ठहर छ ।
भावी योजना र नौसैनिक मिसन
युरोपेली सङ्घका उच्च कूटनीतिज्ञ (विदेश नीति प्रमुख) काजा कलासले लाल सागरमा जारी ‘अस्पाइड्स’ नामक युरोपेली नौसैनिक मिसनले यस क्षेत्रमा सुरक्षा प्रदान गरिरहेको र भविष्यमा यसको भूमिका अझ सशक्त बनाइने बताएका छन् ।
युरोपेली राष्ट्रहरू, विशेष गरी फ्रान्स र बेलायतको नेतृत्वमा मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्व मत्थर भएपछि हर्मुज क्षेत्रमा थप नौसैनिक उपस्थिति बढाउने र व्यावसायिक जहाजहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने योजनामा काम भइरहेको छ ।
इरानले भने ईयूको यो कदमलाई ‘अन्यायपूर्ण र हस्तक्षेपकारी’ भन्दै यसले क्षेत्रीय तनाव झन् बढाउने चेतावनी दिएको छ । युक्रेन युद्धमा रुसलाई ड्रोन र मिसाइल सहयोग गरेको तथा मध्यपूर्वका विद्रोही समूहहरूलाई उक्साएको आरोपमा ईयूले पछिल्लो समय इरानमाथि श्रृङ्खलाबद्ध प्रतिबन्धहरू लगाउँदै आएको छ ।
