चितवनमा ड्रागन फलमा ढुसीजन्य सङ्क्रमण : उत्पादनमा ह्रास आउँदा किसान मर्कामा

काठमाडौँ, असार २२ । चितवनमा व्यावसायिक रूपमा खेती गरिएको ड्रागन फल (सिउँडी फल) मा ढुसीजन्य रोगको सङ्क्रमण फैलिएपछि उत्पादनमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ । जिल्लाका अधिकांश व्यावसायिक फार्महरूमा यो समस्या देखिएपछि कृषि प्राविधिकहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

कृषि विकास कार्यालय चितवनका बागबानी विकास अधिकृत स्वस्तीका चौहानका अनुसार जिल्लाको कुल २४ हेक्टर क्षेत्रफलमा लगाइएको ड्रागन फलमध्ये अधिकांशमा ढुसीजन्य सङ्क्रमण देखिएको छ । ‘कोलेटोट्रिचम’ नामक ढुसीका कारण बिरुवा र फलमा ‘कोत्रे’ रोग लागेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

रोगका लक्षण र प्रभाव
यस सङ्क्रमणका कारण फल पहेँलिने, दानामा खैरा थोप्लाहरू देखिने, फल कालो हुँदै चाउरिने र अन्ततः फुट्ने जस्ता गम्भीर समस्या देखापरेका छन् । अधिकृत चौहानले भन्नुभयो, ‘सुरुमा बिरुवाको डाँठमा लक्षण देखिन्छ र पछि फलमा सर्छ । सङ्क्रमित फल बजारमा बिक्रीयोग्य नहुने हुँदा किसानले प्रत्यक्ष आर्थिक क्षति बेहोर्नुपरिरहेको छ ।’

विज्ञको सुझाव र समाधान
रोगलाई प्रारम्भिक अवस्थामै नियन्त्रण गर्न सके क्षति न्यूनीकरण गर्न सकिने प्राविधिकहरूको भनाइ छ । बिरुवामा सङ्क्रमणको लक्षण देखिनेबित्तिकै प्रतिलिटर पानीमा दुई ग्राम ‘कपर अक्सिक्लोराइड’ मिसाएर छर्कन कार्यालयले सुझाव दिएको छ । साथै, नयाँ खेती सुरु गर्दा चोटपटक नलागेका, स्वस्थ र रोगमुक्त बिरुवा मात्र छनोट गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ ।

कृषि विकास कार्यालयको तथ्याङ्क अनुसार चितवनमा हाल २४ हेक्टर क्षेत्रफलबाट वार्षिक करिब २८८ मेट्रिक टन ड्रागन फल उत्पादन हुँदै आएको छ । तर, रोगको प्रकोपका कारण यस वर्ष उत्पादनको लक्ष्य प्रभावित हुने देखिएको छ ।