हर्मूज स्ट्रेटमा ट्याङ्करमाथि आक्रमणको बदलामा इरानमाथि अमेरिकाको भीषण बमबारी, कच्चा तेलको मूल्यमा वृद्धि

काठमाडौँ, २४ असार । रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मानिने ‘स्ट्रेट अफ हर्मूज’ मा व्यावसायिक जहाजहरूमाथि आक्रमण भएपछि अमेरिकाले इरानका विभिन्न सैन्य अखडा र बन्दरगाहहरूमा ‘शक्तिशाली’ हवाई आक्रमण सुरु गरेको छ ।

इरानी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार इरानको तटीय सहर सिरिक, बन्दर अब्बास र केष्म टापुमा ठूला विस्फोटका आवाजहरू सुनिएका छन् । कतारी र साउदी अरेबियाका तेल ट्याङ्करसहित तीनवटा पानीजहाजमाथि हर्मूज क्षेत्रमा आक्रमण भएपछि अमेरिकाले यो प्रत्याक्रमण गरेको हो ।

तेल बजारमा हलचल र प्रतिबन्धको पुनरागमन
अमेरिकी सैन्य कारबाहीसँगै वासिङ्टनले गत असार ३ गते (जुन १७) मा भएको अन्तरिम शान्ति सम्झौताअन्तर्गत इरानलाई तेल बिक्री गर्न दिइएको विशेष छुट (Waiver) समेत खारेज गरेको छ ।

रोयटर्सका अनुसार अमेरिकी आक्रमण र प्रतिबन्धको खबरले विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य २.७ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल ७२.४० डलर पुगेको छ । लगानीकर्ताहरूमा महँगी बढ्ने र ब्याजदर वृद्धि हुने डरका कारण ऋणपत्र (Bond) बजारमा पनि गिरावट देखिएको छ ।

नाजुक अवस्थामा युद्धविराम
जोर्ज वासिङ्टन विश्वविद्यालयका मिडिल इस्ट स्टडीज प्रोग्रामका निर्देशक सिना अजोदीले अल जजिरासँग कुरा गर्दै वर्तमान समझदारी पूर्ण ‘शान्ति सम्झौता’ नभई केवल ‘युद्धविराम’ मात्र भएको टिप्पणी गरेका छन् ।

“यो समझदारी राजनीतिक समाधान होइन, केवल दुई देशबीचको सत्रुता तत्कालका लागि रोक्ने प्रयास मात्र हो,” अजोदीले भने, “जबसम्म व्यापक राजनीतिक सहमति हुँदैन, यस्ता सानातिना भिडन्त, गलत बुझाइ र आकस्मिक आक्रमणले क्षेत्रमै ठूलो युद्ध निम्त्याउने खतरा रहिरहन्छ ।”

आन्तरिक राजनीतिक दबाब
यो द्वन्द्वले इरान र अमेरिका दुवै देशको आन्तरिक राजनीतिमा समेत दबाब सिर्जना गरेको छ । तेहरानमा प्रदर्शनकारीहरूले मुख्य वार्ताकार विदेशमन्त्री अब्बास अराघ्ची र सभामुख मोहम्मद बागेर गालिबाफको विरोध गरिरहेका छन् भने वासिङ्टनमा रिपब्लिकन नेताहरूले राष्ट्रपति ट्रम्पको नीतिको आलोचना गरिरहेका छन् ।

यद्यपि, विज्ञ अजोदीले युद्ध रोक्न र तेल बजारमा स्थिरता कायम गर्न जुन १७ को समझदारी बुद्धिमानीपूर्ण निर्णय भएको दाबी गरेका छन् । पछिल्लो आक्रमणले इरान र अमेरिकाबीचको सम्बन्ध पुनः गम्भीर मोडमा पुगेको छ, जसले मध्यपूर्वमा थप तनाव बढ्ने संकेत गरेको छ ।