नेपालमा जापानिज इन्सेफलाइटिसको प्रकोप : सङ्क्रमित संख्या ६३ पुग्यो, १६ जनाको मृत्यु

काठमाडौँ,  भदौ १ । नेपालमा जापानिज इन्सेफलाइटिस (जेई) को सङ्क्रमण तीव्र रूपमा फैलिरहेको छ । परिवार कल्याण महाशाखाले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार, हालसम्म देशभर ६३ जनामा जेई सङ्क्रमण पुष्टि भएको छ भने यसका कारण १६ जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन् ।

भौगोलिक अवस्था र सङ्क्रमणको विस्तार
महाशाखाका अनुसार हालसम्म २२ जिल्लाका ५० वटा स्थानीय तहमा सङ्क्रमण देखिएको छ । देशभर कुल ८७८ जनामा एक्युट इन्सेफलाइटिस सिन्ड्रोम (एईएस) का बिरामी भेटिएकामा परीक्षण गर्दा ६३ जनामा जेई पुष्टि भएको हो । पछिल्लो पाँच दिनमा मात्रै थप ९ जनामा सङ्क्रमण देखिएको छ । हाल ३१ जना सङ्क्रमितको विभिन्न अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ ।

जोखिमपूर्ण उमेर समूह र खोपको अवस्था
मृत्यु हुने १६ जनामध्ये कसैले पनि जेई विरुद्धको खोप नलगाएको पाइएको छ । मृत्यु हुनेमा ७ पुरुष र ९ महिला रहेका छन् । तथ्याङ्कअनुसार मृत्यु हुनेमा ८८ प्रतिशत व्यक्ति ५० वर्षभन्दा माथिका रहेका छन् भने ६० वर्ष माथिका व्यक्तिहरूमा सङ्क्रमणको दर उच्च देखिएको छ ।

जिल्लागत विवरण
जेईका कारण मृत्यु हुनेमा झापामा सबैभन्दा बढी ५ जना रहेका छन् । यस्तै सुनसरी र सप्तरीमा २–२ जना तथा मोरङ, इलाम, रौतहट, धनुषा, पर्सा, काभ्रे र दाङमा १-१ जनाको मृत्यु भएको छ । पूर्वी नेपालमा बढी देखिएको यो रोग पछिल्लो समय पश्चिम क्षेत्रमा पनि फैलिन थालेको छ ।

सङ्क्रमणको कारण र जोखिम समूह
महाशाखाको प्रतिवेदनअनुसार सङ्क्रमितमध्ये ६२ प्रतिशत कृषि पेसामा आबद्ध छन् । विशेषगरी धानबारी र सुँगुर फार्मको आसपास बसोबास गर्ने मानिसहरू बढी जोखिममा देखिएका छन् ।

रोगको प्रकृति
जापानिज इन्सेफलाइटिस लामखुट्टेको टोकाइबाट मानिसमा सर्ने मष्तिष्कको गम्भीर सङ्क्रमण हो । यो भाइरस हाँस, कुखुरा र सुँगुरजस्ता जनावर तथा चराचुरुङ्गीबाट लामखुट्टेकै माध्यमबाट मानिसमा सर्ने गर्दछ । नेपालमा सामान्यतया साउनदेखि कात्तिकसम्म यो रोगको प्रभाव बढी देखिने गरेको छ ।