इजिप्ट भ्रमणमा सी चिनफिङ: मध्यपूर्वका लागि नयाँ ‘सुरक्षा संरचना’ को प्रस्ताव

कायरो ।  चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले मध्यपूर्वका देशहरूलाई बाह्य हस्तक्षेपको डटेर सामना गर्न र क्षेत्रको नयाँ सुरक्षा व्यवस्था  निर्माण गर्न आह्वान गरेका छन्। एक दशकपछि इजिप्टको ऐतिहासिक भ्रमणमा पुगेका सीले मध्यपूर्वको मामिलामा त्यहाँकै जनता निर्णायक हुनुपर्नेमा जोड दिएका हुन्।

बुधबार इजिप्टका राष्ट्रपति अब्देल फत्ताह अल-सिसीसँगको भेटवार्ताका क्रममा सीले उक्त धारणा राखेका हुन्। अमेरिका र इजरायलको इरानसँग जारी युद्धका कारण क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन बिग्रिरहेका बेला बेइजिङले यस क्षेत्रमा आफ्नो कुटनीतिक प्रभाव विस्तार गर्न खोजेको देखिन्छ।

चिनियाँ सरकारी समाचार संस्था सिन्ह्वाका अनुसार सीले भने, “हामीले मध्यपूर्वका जनता नै यहाँका मालिक हुन् भन्ने सिद्धान्तलाई कायम राख्नुपर्छ। बाह्य हस्तक्षेपको विरोध गर्दै शान्ति र सुरक्षाका लागि क्षेत्रीय देशहरूबीचको संवादलाई बलियो बनाउनुपर्छ।”

युद्ध अन्त्यका लागि कुटनीतिक पहलको आह्वान
भेटवार्ताका क्रममा दुवै राष्ट्रपतिले ६ महिनादेखि जारी अमेरिका-इजरायल र इरानबीचको युद्धका बारेमा छलफल गरेका थिए। इजिप्टका राष्ट्रपतिको कार्यालयका अनुसार दुवै नेताले युद्ध अन्त्यका लागि ‘व्यापक सम्झौता’ र ‘कुटनीतिक समाधान’ खोजिनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

सुवेज नहरमा चीनको प्रभाव बढ्दो
भ्रमणका क्रममा इजिप्ट र चीनबीच सुवेज नहर औद्योगिक क्षेत्रको तेस्रो चरण सुरु गर्ने सम्झौता भएको छ। यस क्षेत्रमा हालै करिब ४ अर्ब डलर बराबरको चिनियाँ लगानी रहेको छ। हर्मज जलडमरूमध्य र बाब अल-मन्डेब जस्ता जलमार्गहरूमा तनाव बढिरहेका बेला सुवेज नहरमा चीनको बढ्दो लगानीलाई रणनीतिक महत्त्वका साथ हेरिएको छ।

चीनले अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानी मार्गहरूको सुरक्षा र विकास सहयोगका लागि यस क्षेत्रका देशहरूसँग मिलेर काम गर्न तयार रहेको बताएको छ।

बदलिँदो क्षेत्रीय समीकरण
मध्यपूर्वमा अमेरिकाको भूमिकामाथि प्रश्न उठिरहेका बेला चीनले आफ्नो उपस्थिति बलियो बनाउँदै लगेको छ। “अमेरिका यस क्षेत्रबाट पछि हट्ने कि अझ बढी संलग्न हुने भन्नेमा अन्योलमा देखिएका बेला चीनले इजिप्टलाई मध्यपूर्वमा प्रवेश गर्ने मुख्य ढोकाका रूपमा हेरिरहेको छ,” मध्यपूर्व मामिलाका विज्ञ मिरेट माब्रुकले भनिन्।

सीको यो भ्रमण यस्तो समयमा भएको छ जब साउदी अरब, टर्की र पाकिस्तानले ‘मक्का रक्षा गठबन्धन’ (Mecca Defence Alliance) मार्फत नयाँ सुरक्षा संयन्त्र बनाएका छन्। यसले मध्यपूर्वका देशहरू सुरक्षाका लागि वासिङ्टनमाथिको मात्र भर पर्न चाहँदैनन् भन्ने संकेत गर्छ।

यसै महिनाको अन्त्यतिर चिनियाँ राष्ट्रपति सी र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबीच भेटवार्ता हुने अपेक्षा गरिएको छ। सो भेटअघि सीले गरेको यो इजिप्ट भ्रमणलाई अर्थपूर्ण मानिएको छ।

भ्रमणका अवसरमा राजधानी कायरोका सडकहरू चीन र इजिप्टका झण्डाले सजाइएका थिए। सीले आजै गिजाको पिरामिड नजिकै रहेको ‘ग्रान्ड इजिप्सियन म्युजियम’ को पनि अवलोकन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।