‘सेवा नै धर्तीमा बस्न तिरिने भाडा हो’: मुहम्मद अलीको १० औँ स्मृतिमा विश्वभर ‘दया दिवस’ मनाइँदै

लुइसभिल (अमेरिका) , २२ जेठ ।  विश्वप्रसिद्ध बक्सिङ खेलाडी तथा नागरिक अधिकार अभियन्ता मुहम्मद अलीको निधन भएको १० वर्ष पुगेको अवसरमा उनको गृहनगर लुइसभिलसहित विश्वभर ‘करुणा दिवस’ (Day of Compassion) मनाइँदैछ। सन् २०१६ जुन ३ मा पार्किन्सन रोगसँगको लामो सङ्घर्षपछि निधन भएका अलीको सम्झनामा यस वर्ष विशेष सेवामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिएका छन्।

मुहम्मद अलीको विरासतलाई जीवित राख्न स्थापित ‘मुहम्मद अली सेन्टर’ ले यस १० औँ वार्षिकोत्सवलाई विश्वव्यापी रूपमा सेवा र परोपकारका कार्यहरू गरेर मनाउन आह्वान गरेको छ। अलीकी विधवा लोनी अलीले वर्तमान विश्वमा बढ्दो विभाजन र ध्रुवीकरणका बीच ‘ करुणा’ को खाँचो औँल्याएकी छिन्।

‘सेवा नै धर्तीको भाडा हो’
मुहम्मद अली सेन्टरमा आयोजित एक अन्तर्वार्ताका क्रममा लोनी अलीले आफ्ना स्वर्गीय पतिले सधैँ भन्ने गरेको एउटा मन्त्र स्मरण गरिन्। उनले भनिन्, “मुहम्मदको जीवनको मुख्य आदर्श नै यही थियो कि— अरूको सेवा गर्नु भनेको यस धर्तीमा हाम्रो कोठाका लागि तिरिने भाडा हो। उनले बक्सिङको रिङभन्दा बाहिर निस्केर हरेक क्षेत्रमा आफ्नो प्रभाव छोडेका छन्।”

लोनीका अनुसार अलीले आफ्नो जीवनको हरेक दिन असहाय र खाँचोमा परेका मानिसहरूप्रति दया र सहानुभुति देखाएर बिताएका थिए।

खेलभन्दा माथिको पहिचान
लुइसभिलमा सामान्य पृष्ठभूमिमा जन्मिएका अली तीन पटकका हेभीवेट च्याम्पियन र सन् १९६० का ओलम्पिक स्वर्ण पदक विजेता हुन्। तर, उनको पहिचान केवल खेलमा मात्र सीमित रहेन। सन् १९६० को दशकमा ख्यातिको शिखरमा रहँदा उनले नागरिक अधिकारका लागि बुलन्द आवाज उठाएका थिए भने भियतनाम युद्धको विरोध गरेर विश्वभर चर्चा कमाएका थिए। उनलाई इतिहासकै सबैभन्दा प्रभावशाली खेलाडीमध्ये एक मानिन्छ।

बढ्दो सामाजिक ध्रुवीकरणप्रति चिन्ता
स्मृति दिवसका अवसरमा लोनी अलीले अमेरिका र विश्वभर बढ्दै गएको सामाजिक र राजनीतिक ध्रुवीकरणप्रति चिन्ता व्यक्त गरिन्। “हामीले हाम्रो मानवता र एक-अर्कासँगको सम्बन्ध गुमाउँदै गएका छौँ,” उनले भनिन्, “मानिसहरू आफूजस्तै सोच्ने र देखिनेहरूसँग मात्र सीमित हुँदैछन्, अरूसम्म पुग्ने प्रयास नै हुन छाडेको छ।”

उनले राजनीतिक नेतृत्वलाई ‘दया र करुणाका साथ नेतृत्व गर्न’ चुनौती समेत दिइन्। विशेषगरी सन् १९६५ को ऐतिहासिक ‘भोटिङ राइट्स एक्ट’ (मतदान अधिकार ऐन) लाई कमजोर बनाउने प्रयासहरूको आलोचना गर्दै उनले भनिन्, “हामीले सधैँ समुदायलाई कसरी माथि उठाउने भन्ने सोच्नुपर्छ, उनीहरूको अधिकार खोसेर अप्ठ्यारोमा पार्ने होइन।”

अमर विरासत
सन् २०१६ मा अलीको अन्त्येष्टिका क्रममा लुइसभिलका सडकमा उर्लिएको जनसागर र विश्वभरबाट प्राप्त सम्मानलाई स्मरण गर्दै लोनीले अलीको सन्देश अझै पनि उत्तिकै सान्दर्भिक रहेको बताइन्। हालै अमेरिकी हुलाक टिकटमा अलीको तस्बिर अंकित गरिनुले पनि उनको साहस, विश्वास र सेवाको भावनालाई नयाँ पुस्ताले पनि उत्तिकै सम्मान गरेको पुष्टि हुने उनले उल्लेख गरिन्।

मुहम्मद अली सेन्टरले ‘दया दिवस’ लाई आगामी वर्षहरूमा पनि स्वयंसेवा र परोपकारको वार्षिक उत्सवका रूपमा निरन्तरता दिने लक्ष्य राखेको छ। अलीलाई नजिकबाट नचिन्ने तर उनको मानवीय हृदयलाई बुझ्ने सामान्य प्रशंसकदेखि विश्वका ठूला नेताहरूसम्मका लागि उनको जीवन सधैँ प्रेरणाको स्रोत बनिरहेको छ। (स्रोतः अलजाजीरा तथा अन्तराष्ट्रिय न्यूज एजेन्सी)