म्याग्दी, २३ जेठ । बाइसे–चौबिसे राज्यकालमा तत्कालीन पर्वत राज्यको राजधानीका रूपमा रहेको म्याग्दीको बेनी नगरपालिका–९ स्थित ऐतिहासिक ‘ढोलथान’ यतिबेला संरक्षण र प्रचारप्रसारको अभावमा ओझेलमा परेको छ । प्राकृतिक सौन्दर्य र ऐतिहासिक गौरव बोकेको यो स्थल उचित पूर्वाधार र पहुँच मार्गको अभावले गर्दा पर्यटकीय गन्तव्य बन्न सकेको छैन ।

ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
इतिहासअनुसार विसं १६३१ देखि तत्कालीन पर्वतका राजाहरूले ढोलथानलाई ग्रीष्मकालीन प्रशासनिक केन्द्रका रूपमा प्रयोग गर्दै आएका थिए । राजाहरू हिउँदका चार महिना बेनी र बाँकी आठ महिना ढोलथानमा बसेर राज्य सञ्चालन गर्ने गर्दथे । विसं १८४३ मा पर्वत राज्य नेपालमा विलय हुनुअघिसम्म ढोलथान राजधानीकै रूपमा स्थापित थियो । यहाँ अझै पनि १६औँ शताब्दीका ऐतिहासिक सामग्री र तत्कालीन दरबारका भग्नावशेषहरू देख्न सकिन्छ ।

प्राकृतिक आकर्षण र पर्यटकीय सम्भावना
समुद्री सतहदेखि एक हजार ७०० मिटरको उचाइमा अवस्थित ढोलथान भ्यू–टावरका रूपमा समेत परिचित हुन सक्ने ठाउँ हो । यहाँबाट धौलागिरि, अन्नपूर्ण, निलगिरि, बराहशिखर र माछापुच्छ्रे जस्ता हिमशृङ्खलाको प्रष्ट दृश्य देखिन्छ । साथै, नागबेली परेर बगेका म्याग्दी र कालीगण्डकी नदीसहित म्याग्दी, पर्वत र बागलुङका ग्रामीण बस्तीको मनोरम दृश्यले यहाँ पुग्ने जोकोहीलाई आकर्षित गर्छ ।

स्थानीयवासी भेषबहादुर सेन भन्नुहुन्छ, “ऐतिहासिक र प्राकृतिक विशेषताले सम्पन्न भएर पनि प्रचारप्रसार नहुँदा ढोलथानको महत्त्व स्थानीयस्तरमै सीमित भएको छ । यहाँसम्म पुग्ने सडकको स्तरोन्नति र भौतिक पूर्वाधार निर्माण गर्न सके यो क्षेत्र जिल्लाकै प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य बन्ने निश्चित छ ।”

संरक्षणका प्रयास र भावी योजना
भत्किएको दरबार क्षेत्र र वरपरका भग्नावशेषलाई संरक्षण गर्न पछिल्लो समय स्थानीय तह र प्रदेश सरकारले केही पहल सुरु गरेका छन् । बेनी नगरपालिका र गण्डकी प्रदेश सरकारको सहयोगमा यहाँ सार्वजनिक शौचालय, पदमार्ग, प्रतिक्षालय र बगैँचा निर्माण गरी उद्यान (पार्क) बनाइएको छ ।

बेनी नगरपालिका–९ का वडाध्यक्ष चक्र केसीले ढोलथानलाई प्रमुख पर्यटकीय क्षेत्रका रूपमा विकास गर्न विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) तयार पारिएको जानकारी दिनुभयो । “हामीले प्रदेश र सङ्घीय सरकारसँग बजेट माग गरेका छौँ,” उहाँले भन्नुभयो, “विशेषगरी ढोलथान पुग्ने सडकलाई बाह्रै महिना चल्ने गरी स्तरोन्नति गर्ने हाम्रो प्राथमिकता छ ।”

कसरी पुग्ने ?
ढोलथान पुग्न बेनी बजारबाट दुईवटा सडक मार्ग प्रयोग गर्न सकिन्छ । बेनी–पुलाचौर–नयाँगाउँ हुँदै सवारीसाधनमा ४५ मिनेट र तोरीपानी–ढावा हुँदै करिब एक घण्टा १५ मिनेटमा यहाँ पुग्न सकिन्छ । पदयात्रा गर्न चाहनेहरूका लागि बेनीदेखि गुफाको डिल, पछै र घतानकोत हुँदै साढे दुई घण्टामा ढोलथान पुगिने पदमार्ग पनि छ । यो पदमार्गलाई जगन्नाथ र ढडेकोट दरबारसँग जोडेर पर्यटकीय सर्किट बनाउने योजनासमेत अघि सारिएको छ ।