भोटेकोशी बाढीमा बेपत्ताको पहिचानका लागि डिएनए परीक्षण प्रक्रिया सुरु
काठमाडौँ, भदौ १८ । रसुवास्थित भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण बेपत्ता भएका व्यक्तिका आफन्तहरू डिएनए परीक्षणमार्फत पहिचान हुने आशमा चितवन आइपुगेका छन् । बाढीमा परी सम्पर्कविहीन भएकाहरूको खोजी कार्य जारी रहेकै सन्दर्भमा अहिले शवहरूको पहिचानका लागि आफन्तहरूको डिएनए नमुना सङ्कलन कार्यलाई तीव्रता दिइएको छ ।
चितवनको भरतपुरस्थित चितवन उद्योग सङ्घको परिसरमा मङ्गलबारदेखि बाढीमा हराइरहेका व्यक्तिका आफन्तहरूको रगतको नमुना सङ्कलन भइरहेको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय चितवन, बागमती प्रदेश जनस्वास्थ्य प्रयोगशाला (भक्तपुर) र जनस्वास्थ्य कार्यालय चितवनको संयुक्त आयोजनामा यो प्रक्रिया अघि बढाइएको हो ।
आफन्तको पीडा र आशा
बाढीमा छोरा गुमाएका बारा कलैयाका भगवान शर्मा र बर्दियाका रामबहादुर थारू जस्ता धेरै अभिभावकहरू अहिले डिएनए नमुना दिन चितवन आइपुगेका छन् । “सासको आश मरे पनि कम्तीमा लासको पहिचान होस् भन्ने चाहना छ,” पीडित थारूले भन्नुभयो । बेपत्ता भएकाहरूमध्ये धेरैको शव पहिचान हुन नसकेका कारण डिएनए ‘म्याचिङ’ नै अन्तिम विकल्प बनेको छ ।
पहिचानको प्राविधिक प्रक्रिया
जनस्वास्थ्य कार्यालय चितवनका प्रमुख निर्मल घिमिरेका अनुसार बाढी प्रभावित क्षेत्रबाट उद्धार गरिएका तर पहिचान हुन नसकेका शवहरूबाट दाँत र हड्डीको नमुना सङ्कलन गरी डिएनए प्रोफाइल तयार पारिएको छ । नेपाल प्रहरी विधि विज्ञान प्रयोगशालाका प्रहरी निरीक्षक सन्देशकुमार पोखरेलले उक्त प्रोफाइललाई आफन्तबाट सङ्कलित रगतको नमुनासँग सफ्टवेयरमार्फत मिलान (म्याचिङ) गरिने जानकारी दिनुभयो ।
पहिचानका लागि पहिलो प्राथमिकतामा बुबा, आमा वा छोराछोरी (पहिलो तहका आफन्त) को नमुना आवश्यक पर्ने र उनीहरू उपलब्ध नभए दाजुभाइ वा दिदीबहिनीको नमुना प्रयोग गर्न सकिने प्रहरीले जनाएको छ ।
सहयोगका लागि प्रहरीको अपिल
नेपाल प्रहरीले पहिचान नभएका शवहरूलाई आफन्तको जिम्मा लगाउनका लागि स्वदेश तथा विदेशमा रहेका मृतकका परिवारलाई निम्न प्रक्रिया अपनाउन आग्रह गरेको छ ।
स्वदेशमा रहेका परिवारका लागि : आफूलाई पायक पर्ने जिल्ला प्रहरी कार्यालय वा नेपाल प्रहरी अस्पताल (महाराजगञ्ज, काठमाडौँ) मा दुई प्रति फोटोसहित सम्पर्क गरी रगतको नमुना दिन सकिनेछ ।
विदेशमा रहेका आफन्तका लागि : विदेशमा रहेका पहिलो तहका नातेदारले सम्बन्धित देशको नेपाली दूतावास वा कूटनीतिक नियोगमार्फत डिएनए प्रोफाइल तयार गरी त्यसको ‘सफ्ट कपी’ नेपाल प्रहरीको आधिकारिक इमेल dnacodis@nepalpolice.gov.np मा पठाउन सक्नेछन् ।
यो प्रक्रियाले बाढीमा बेपत्ता भई पहिचान हुन नसकेका शवहरूलाई कानुनी र वैज्ञानिक रूपमा पुष्टि गरी परिवारलाई बुझाउन सहज हुने विश्वास लिइएको छ ।
