नीलो कुण्डको दर्शन, मनकारीको निःशुल्क भोजन : दामोदरकुण्ड यात्रा अब ‘सास्ती’ होइन ‘शान्ति’

काठमाडौँ, जेठ ३१ ।  समुद्री सतहदेखि झण्डै ५ हजार मिटरको उचाइ । वरिपरि नाङ्गा पहाड, अक्सिजनको कमीले फुल्ने सास र शरीर नै कठाङ्ग्रिने हिउँदको जस्तो ठिही । मुस्ताङको प्रसिद्ध धार्मिक तीर्थस्थल दामोदरकुण्ड पुग्न जति कठिन छ, त्यहाँको आध्यात्मिक महिमा त्योभन्दा कयौँ गुणा बढी छ । तर, अब यो दुर्गम यात्रामा तीर्थयात्रीले केवल ‘भक्ति’ बोकेर गए पुग्छ, ‘भोजन’ को चिन्ता गर्नु पर्दैन ।

दामोदरकुण्ड दर्शन गर्न जाने श्रद्धालुहरूका लागि म्याग्दीका केही मनकारी हातहरूले दुई महिनासम्म निःशुल्क भोजन र आवासको व्यवस्था मिलाएका छन् । जेठ २५ गतेदेखि सुरु भएको यो सेवा साउनसम्म जारी रहनेछ ।

म्याग्दीको प्रेम, मुस्ताङको कुण्डमा

दामोदरकुण्ड मुक्तिनाथ विकास समितिको संरक्षकत्वमा म्याग्दीको अन्नपूर्ण–३ नारच्याङस्थित ‘पुण्यश्वर महादेव शिवालय उपसमिति’ ले यो पुण्यको कामको जिम्मा लिएको हो । दामोदरकुण्ड तीर्थयात्री भोजन व्यवस्थापक समितिका संयोजक मोहन पुर्जाका अनुसार, तीर्थयात्रीहरूले पदमार्गमा पर्ने घिमेठाँटी र स्वयं दामोदरकुण्डमा रहेको धर्मशालामा निःशुल्क खाना र बस्ने सुविधा पाउनेछन् ।

“हिमालको काखमा भोक र अनिद्राले कोही पनि यात्री बिरामी नपरून् भन्ने हाम्रो चाहना हो,” संयोजक पुर्जा भन्नुहुन्छ । यो अभियानका लागि बर्सेनि ५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी खर्च हुने गरेको छ, जुन म्याग्दीको प्रसिद्ध गलेश्वरधाममा सङ्कलन हुने दान र उपसमितिको अक्षयकोषबाट व्यहोरिन्छ ।

२०६४ देखिको निरन्तरता

यो सेवा आजको मात्र होइन । विसं २०६४ देखि नै नारच्याङका स्थानीयले दामोदरकुण्ड जाने यात्रीको सेवा गर्दै आएका थिए । कोभिड–१९ का कारण दुई वर्ष यो सेवा रोकिए पनि अहिले फेरि उस्तै उत्साहका साथ सुरु भएको छ । भोजन व्यवस्थापनका लागि मात्रै चार जना कर्मचारी खटाइएको छ, जसले यात्रीहरूलाई तात्तातो भोजन खुवाउनेछन् ।

फेरिँदै दामोदरकुण्डको स्वरूप

विगतमा दामोदरकुण्ड पुग्दा ओत लाग्ने ठाउँ नपाएर तीर्थयात्रीले सास्ती खेप्नुपथ्र्यो । तर, अचेल दृश्य फेरिएको छ । लोघेकर दामोदरकुण्ड गाउँपालिकाले २०७८ सालमा करिब १०० जना अट्ने गरी महिला र पुरुषका लागि छुट्टाछुट्टै धर्मशाला निर्माण गरिदिएको छ । गाउँपालिकाका अध्यक्ष लोप्साङ छोम्फेल विष्टका अनुसार, घिमेठाँटीमा पनि ४० जना क्षमताको धर्मशाला र शौचालयको उचित व्यवस्था गरिएको छ ।

“तीर्थयात्रीले भोजन र बस्नका लागि भारी लत्ताकपडा बोकेर हिँड्दा यात्रा निकै कष्टकर हुन्थ्यो,” वडासदस्य कृष्णकुमारी भन्नुहुन्छ, “अहिले खान र बस्नको दुःख हटेपछि दर्शनार्थीको अनुहारमा मुस्कान देख्न पाइन्छ ।”

चीनको सीमा नजिकै पर्ने यो पवित्र स्थलमा बर्सेनि हजारौँ हिन्दू तथा बौद्ध धर्मावलम्बी पुग्ने गर्छन् । कडा भूगोल र उचाइका बीच म्याग्दीका दाताहरूको सेवाभाव र स्थानीय सरकारको व्यवस्थापनले दामोदरकुण्ड यात्रालाई अब ‘सास्ती’ बाट ‘शान्ति’ तर्फ मोडिदिएको छ ।

यदि तपाईं पनि यो बर्खामा मुस्ताङको माटो र दामोदरकुण्डको नीलो पानीमा आफूलाई भिजाउन चाहनुहुन्छ भने ढुक्क हुनुहोस्— मुस्ताङको चिसो हावाबीच तपाईंलाई पर्खेर तातो भोजन बसिरहेको छ ।