नेपाल-तिब्बत सीमामा बाढीको वितण्डा: ९०० भन्दा बढीको मृत्यु, सुरुङमा थुनिएकाहरूको खोजी जारी
काठमाडौं (रासस/एजेन्सी)। गत साता लाङटाङ लिरुङ हिमाल क्षेत्रमा गएको भीषण हिमपहिरोका कारण आएको विनाशकारी बाढीले नेपाल र तिब्बतमा ठूलो मानवीय क्षति पुर्याएको छ । पछिल्लो तथ्यांक अनुसार नेपालमा ९०३ र तिब्बतमा १६ गरी कुल ९१९ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ । झन्डै ५,००० मानिस अझै बेपत्ता छन्, जसमध्ये ठूलो संख्यामा जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङभित्र मजदुरहरू थुनिएको आशंका गरिएको छ ।
सुरुङभित्रको उद्धारमा चुनौती
उद्धार टोलीहरूको मुख्य ध्यान अहिले रसुवा, नुवाकोट र धादिङका जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङहरूमा केन्द्रित छ । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार विभिन्न जलविद्युत् आयोजनामा कार्यरत ९३३ मजदुरहरू बेपत्ता भएका थिए । तीमध्ये झन्डै ३०० जनाको जीवितै उद्धार गरिएको छ भने बाँकी मजदुरहरू सुरुङभित्रै थुनिएको हुनसक्ने अनुमान छ ।
नेपाली सेनाका प्रवक्ता राजा राम बस्नेतले रोयटर्सलाई दिएको जानकारी अनुसार सुरुङभित्र ठूलो मात्रामा लेदो र ढुंगा थुप्रिएका कारण उद्धार कार्य कठिन भएको छ । विशेषगरी त्रिशूली ३ए र ३बी जलविद्युत् आयोजनाका सुरुङ खोल्न ड्रिलिङ मेसिन र एअर पम्पहरूको प्रयोग भइरहेको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र परिचालन
नेपालका अधिकारीहरुले २१,००० भन्दा बढी सुरक्षाकर्मी उद्धार कार्यमा अहोरात्र खटिएको बताएका छन् । संकट गहिरिँदै गएपछि नेपालले छिमेकी राष्ट्र भारत र चीनका विशेषज्ञ टोलीहरूलाई पनि उद्धारमा संलग्न गराएको छ ।
चीनले ३३ मिलियन डलर बराबरको राहत सामग्री र २,१०० भन्दा बढी उद्धारकर्मी परिचालन गरेको छ । चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले बेपत्ता भएका विदेशी तथा चिनियाँ नागरिकहरूको खोजी कार्यलाई तीव्रता दिइएको र थप विपद् रोक्न प्रयास भइरहेको बताएका छन् ।
यस्तै, भारतले सुरुङ उद्धारमा विशेषज्ञता हासिल गरेका १८ सैनिक अधिकारी र बेपत्ताको पहिचानका लागि ६ वटा फरेन्सिक टोली पठाएको छ । भारतीय सेनाले बाढीले बगाएका सडक र पुलको सट्टा अस्थायी ‘बेली ब्रिज’ निर्माणमा पनि सहयोग गरिरहेको छ । संयुक्त राष्ट्र संघ, रेडक्रस, अस्ट्रेलिया र अमेरिकाले पनि राहत सामग्री उपलब्ध गराएका छन् ।
विपद्को कारण: हिमपहिरो र बाढी
वैज्ञानिकहरूका अनुसार अगस्ट २६ मा लाङटाङ लिरुङ हिमालको ५,२०० मिटर उचाइबाट ठूलो हिमपहिरो खसेर लेन्दे नदीमा मिसिएको थियो । करिब १,२०० मिटर तल खसेको हिउँ, चट्टान र माटोको सम्मिश्रणले लेदोसहितको भीषण बाढीको रूप लिएको थियो ।
खराब मौसम र अवरोध
लगातारको वर्षा र नदीको बहाव बढेका कारण उद्धार कार्य पटक-पटक प्रभावित भएको छ । बाढीपछि बनेका दुईवटा अस्थायी तालहरू फुट्ने खतराले तल्लो तटीय क्षेत्र र सुरुङमा कार्यरत उद्धारकर्मीहरूको सुरक्षामा चुनौती थपेको छ ।
