मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावसँगै कच्चा तेलको मूल्य उकालो लाग्नु र जापानमा दीर्घकालीन ब्याजदर बढ्नुका कारण बुधबार टोकियोको शेयर बजारमा ठूलो गिरावट आएको छ । टोकियो स्टक एक्सचेन्जको प्रमुख सूचक निक्केई २२५ अघिल्लो दिनको तुलनामा एक हजार ८ सय ८९ दशमलव ७० अंक अर्थात् २ दशमलव ८५ प्रतिशतले घटेर ६४ हजार ३ सय २५ दशमलव ६४ अंकमा बन्द भएको छ । त्यस्तै, बजारका अर्का प्रमुख सूचक टोपिक्स पनि १ सय दशमलव २६ अंक अर्थात् २ दशमलव ४० प्रतिशतले घटेर ४ हजार ८१ दशमलव ६० अंकमा पुगेको छ । यससँगै टोपिक्सको लगातार नौ कारोबार दिनदेखिको वृद्धिमा पनि विराम लागेको छ ।

 

बुधबार टोकियो बजारका लगभग सबै क्षेत्रका शेयरमा बिक्री चाप देखिएको थियो। विशेषगरी अलौह धातु, सेवा तथा काँच र सिरेमिक उत्पादनसँग सम्बन्धित कम्पनीहरूका शेयरमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ । प्रविधि क्षेत्रका ठूला कम्पनीहरू पनि प्रभावित भएका छन् । सफ्टबैंक ग्रुपको शेयर ६ दशमलव ४२ प्रतिशतले घटेको थियो भने टोकियो इलेक्ट्रोन र एडभान्स्टका शेयर पनि क्रमशः ३ दशमलव ४० र २ दशमलव ५२ प्रतिशतले घटेका थिए । ब्याजदर वृद्धिले थप दबाब जापानको १० वर्षे सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल बुधबार एक समय ३ दशमलव ०१५ प्रतिशतसम्म पुगेको थियो । यो सन् १९९६ को सेप्टेम्बरयताकै उच्च स्तर हो ।

 

अघिल्लो दिन नै यो दर ३ प्रतिशतभन्दा माथि पुगेको थियो । ब्याजदर बढ्दा लगानीकर्ताका लागि सुरक्षित मानिने ऋणपत्रमा लगानीको आकर्षण बढ्छ भने उच्च मूल्यांकन भएका शेयरमा दबाब पर्न सक्छ । विशेषगरी भविष्यमा उच्च आम्दानीको अपेक्षा गरिएका प्रविधि तथा वृद्धि–केन्द्रित कम्पनीका शेयर यस्तो अवस्थामा बढी प्रभावित हुने विश्लेषकहरूको भनाइ छ ।

 

मध्यपूर्व तनावले तेलको मूल्य बढायो मध्यपूर्वमा पुनः बढेको सैन्य तनावले विश्व बजारमा कच्चा तेलको आपूर्ति प्रभावित हुन सक्ने चिन्ता बढाएको छ । अमेरिकी र इरानी पक्षबीचको पछिल्लो सैन्य झडपपछि तेलको मूल्य बढेको हो। बुधबार अमेरिकी वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट (डब्ल्यूटीआई) कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल ९० अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको थियो । तेलको मूल्य बढ्दा जापानजस्ता ऊर्जा आयातमा निर्भर अर्थतन्त्रमा उत्पादन तथा ढुवानी लागत बढ्न सक्छ । यसले मुद्रास्फीतिको दबाब थप बढाउने र उपभोक्ता तथा व्यवसायको खर्चमा असर पार्ने चिन्ता लगानीकर्तामा देखिएको छ ।

 

विश्लेषकहरूका अनुसार मध्यपूर्वको तनाव, तेलको मूल्य वृद्धि र विश्वभर बढिरहेको ब्याजदरले लगानीकर्तालाई जोखिमयुक्त सम्पत्तिबाट टाढा रहन प्रेरित गरेको छ। यही कारण जापानको शेयर बजारमा व्यापक बिक्री देखिएको हो । बुधबारको गिरावटले जापानको शेयर बजारमा पछिल्लो समय देखिएको उत्साहमा समेत धक्का पुगेको छ । लगानीकर्ताले अब मध्यपूर्वको तनाव कति लामो समयसम्म रहन्छ, तेलको मूल्य कहाँसम्म पुग्छ र जापानको मौद्रिक नीतिमा आगामी दिनमा कस्तो परिवर्तन आउँछ भन्ने विषयलाई नजिकबाट नियालिरहेका छन् ।