काठमाडौँ, भदौ २७ । उपल्लो मुस्ताङको लोमान्थाङलाई केन्द्रविन्दु बनाएर गएको भूकम्पका कारण भौतिक संरचनामा व्यापक क्षति पुगेपछि स्थानीय बासिन्दा, शिक्षक र विद्यार्थीहरूको जनजीवन कष्टकर बनेको छ । गत भदौ २३ गते राति गएको ५.३ म्याग्निच्युडको भूकम्प र त्यसपछिका पराकम्पनका कारण लोमान्थाङका ८० प्रतिशत घरहरू चर्किएका छन् ।

आवास र विद्यालयमा गम्भीर क्षति
गाउँपालिकाका अध्यक्ष टसीनर्बु गुरुङका अनुसार ढुङ्गा र माटोले निर्मित अधिकांश परम्परागत घरहरूमा क्षति पुगेको छ । पालिकाभित्रका करिब ६० घर बस्नै नमिल्ने गरी क्षतिग्रस्त भएका छन् । भूकम्पले सबैभन्दा बढी असर वडा नं. ३ स्थित फुवा गाउँमा पारेको छ, जहाँ ठुलो सङ्ख्यामा घरहरू असुरक्षित भएका छन् ।

यस्तै, लोमान्थाङस्थित दिव्यदीप माध्यमिक विद्यालयको भौतिक संरचनामा पनि गम्भीर क्षति पुगेको छ । विद्यालयको ३४ कोठे छात्राबास र शिक्षक आवास भवन चर्किएपछि ८४ जना विद्यार्थी र शिक्षकहरू खुला चौरमा त्रिपाल टाँगेर रात बिताउन बाध्य छन् । विद्यालयका प्रधानाध्यापक कमलेसकुमार त्रिपाटीले भवन असुरक्षित भएपछि नियमित पठनपाठन समेत प्रभावित भएको जानकारी दिनुभयो ।

ऐतिहासिक सम्पदामा असर
भूकम्पको धक्काले लोमान्थाङको ऐतिहासिक तथा पुरातात्विक महत्वका संरचनाहरूलाई पनि बाँकी राखेको छैन । प्रसिद्ध छोदे गुम्बाको पर्खाल भत्किएको छ भने ऐतिहासिक लोमान्थाङ दरबार समेत चर्किएको छ । निरन्तरको पराकम्पनले गर्दा थप क्षति हुने डरले स्थानीय बासिन्दाहरू अझै पनि त्रासमा रहेका छन् ।

राहत र विवरण सङ्कलन कार्य
भूकम्प लगत्तै नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) र गाउँपालिकाको संयुक्त टोली क्षति विवरण सङ्कलनमा खटिएको छ । प्रभावित परिवार र विद्यालयका लागि स्थानीय स्तरबाटै त्रिपाल र अन्य वैकल्पिक व्यवस्था मिलाइएको भए पनि त्यो पर्याप्त छैन । गाउँपालिकाले थप त्रिपाल खरिदको प्रक्रिया अघि बढाएको जनाएको छ ।

यसैबिच, जिल्ला समन्वय समिति मुस्ताङका प्रमुख माया गुरुङ, समन्वय अधिकारी घनश्याम सुवेदी र प्राविधिक टोलीले प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत निरीक्षण गरेको छ । निरीक्षणका क्रममा टोलीले स्थानीयको समस्या बुझ्दै क्षतिको यकिन विवरण तयार पार्न निर्देशन दिएको छ ।

पुनःनिर्माणको माग
भूकम्पका कारण घरबारविहीन भएका र जोखिमपूर्ण अवस्थामा रहेका नागरिकहरूले सरकारसँग तत्काल पुनःस्थापना र पुनःनिर्माणका लागि सहयोगको माग गरेका छन् । हिउँद नजिकिँदै गरेको अवस्थामा त्रिपालमुनिको बसाई कठिन हुने भन्दै उनीहरूले स्थायी समाधानका लागि संघीय तथा प्रदेश सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।