‘फाइभ आइज’ को गम्भीर चेतावनी: नयाँ एआई मोडलले साइबर हमलालाई अझ शक्तिशाली बनाउँदै

लन्डन/वासिङ्टन । विश्वका शक्तिशाली पाँच राष्ट्रहरूको गुप्तचर गठबन्धन ‘फाइभ आइज’ ले अत्याधुनिक आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (AI) मोडलहरूका कारण साइबर सुरक्षामा अभूतपूर्व खतरा पैदा भएको भन्दै विश्वलाई सतर्क गराएको छ।

अमेरिका, बेलायत, क्यानडा, अस्ट्रेलिया र न्युजिल्याण्डका गुप्तचर अधिकारीहरूले सोमबार एक संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘फ्रन्टियर एआई’ (Frontier AI) मोडलहरूले ह्याकिङ र साइबर आक्रमणको क्षमतालाई “मौलिक रूपमा परिवर्तन” गरिरहेको बताएका हुन्।

खतरा वर्षौंमा होइन, महिनामै आउँदै
गठबन्धनले सार्वजनिक गरेको तीन पृष्ठको प्रतिवेदनमा भनिएको छ कि अत्याधुनिक एआई प्रविधिले ह्याकिङको क्षमतालाई सोचेभन्दा निकै तीव्र गतिमा बढावा दिइरहेको छ। अधिकारीहरूले यसको प्रभाव देखिन अब वर्षौं कुर्नु नपर्ने र केही महिनाभित्रै यसले ठूलो साइबर संकट निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।

विशेष गरी एन्थ्रोपिकको ‘मायथोस’ (Mythos) र ओपनएआईको ‘GPT-5.5-Cyber’ जस्ता नयाँ मोडलहरूले प्रयोगकर्ताहरूलाई जटिल र विनाशकारी साइबर हमलाहरू निकै छोटो समयमा कार्यान्वयन गर्न मद्दत पुऱ्याइरहेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

राष्ट्रिय सुरक्षामा चुनौती
यही महिनाको सुरुमा अमेरिकी सरकारले राष्ट्रिय सुरक्षाको गम्भीर चासो देखाउँदै एन्थ्रोपिक कम्पनीलाई विदेशी नागरिकहरूका लागि ‘मायथोस’ मोडलको पहुँच बन्द गर्न निर्देशन दिएको थियो।

यस्तै, अमेरिकी साइबर सुरक्षा एजेन्सी (CISA) ले आफ्ना सरकारी अधिकारीहरूलाई नेटवर्कमा देखिने गम्भीर डिजिटल कमजोरीहरू (vulnerabilities) सच्याउन दिइँदै आएको समयसीमा घटाएर तीन दिन मात्र कायम गरेको छ। एआईका कारण साइबर अपराधीहरूले कमजोरीको पहिचान र आक्रमण गर्ने गति बढाएपछि सुरक्षा निकायहरूले पनि आफ्नो प्रतिक्रिया दिने समय घटाउनुपरेको हो।

रक्षात्मक उपाय अपनाउन सुझाव
‘फाइभ आइज’ ले साइबर सुरक्षाकर्मीहरूलाई पनि एआईकै प्रयोग गरेर आफ्नो रक्षात्मक क्षमता मजबुत बनाउन सुझाव दिएको छ। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “हामीले सफ्टवेयरमा रहेका त्रुटिहरू छिटो पहिचान गर्न र साइबर घटनाहरूको तत्काल प्रतिक्रिया दिन एआईको प्रयोग गर्नुपर्छ।”

गठबन्धनले केही आधारभूत साइबर सुरक्षा उपायहरू पालना गर्न पनि आग्रह गरेको छ:

• सफ्टवेयरमा देखिने कमजोरीहरूलाई तुरुन्तै प्याच (Patch) गर्ने वा सच्याउने।

• अत्यावश्यक नभएसम्म महत्त्वपूर्ण प्रणालीहरूलाई अनलाइन वा इन्टरनेटको पहुँचमा नराख्ने।

• एआई मोडलहरूको प्रयोग गर्दा उच्च सतर्कता अपनाउने।

यो चेतावनीले प्रविधि जगतमा भइरहेको एआईको विकासले कूटनीतिक र सुरक्षा क्षेत्रमा नयाँ चुनौतीहरू थपेको स्पष्ट पारेको छ। ‘फाइभ आइज’ का अनुसार एआई प्रविधि जति छिटो विकसित हुँदैछ, साइबर अपराधीहरूले यसको दुरुपयोग गर्ने सम्भावना पनि उत्ति नै बढ्दै गएको छ।