जथाभावी सडक काट्ने बानी सुधार्दै ट्राफिक प्रहरी

काठमाडौँ,  वैशाख २५ । काठमाडौँका व्यस्त सडकहरू। सवारी साधनको अनवरत गडगडाहट। कोही कार्यालय पुग्ने हतारमा छन्, कोही कलेज। यही हतारोको बीचमा एउटा दृश्य सधैँ देखिन्छ— नजिकै अकासे पुल हुन्छ, तर मानिसहरू ज्यानकै जोखिम मोलेर सडकको बीचबाटै दौडिएर बाटो काटिरहेका हुन्छन् ।

सडकमा देखिने यही जोखिम र पैदलयात्रुको असावधानीलाई न्यून गर्न काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयले अहिले एउटा विशेष अभियान सुरु गरेको छ। अभियानको मुख्य मन्त्र हो – “जरिवाना होइन, सचेतना र सुरक्षा ।”

हतारले निम्त्याएको जोखिम

राजधानीको जमल, रत्नपार्क, सुन्धारा र भद्रकाली जस्ता क्षेत्रमा पैदलयात्रुको चाप अत्यधिक छ। तर, पूर्वाधार हुँदाहुँदै पनि अकासे पुल र जेब्रा क्रसिङ प्रयोग नगर्ने प्रवृत्तिले दुर्घटनाको ग्राफ बढाइरहेको छ ।

काठमाडौँ उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका प्रमुख एवं प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक नवराज अधिकारीका अनुसार सडक व्यवस्थापनमा सवारी साधन मात्र होइन, पैदलयात्रुको अनुशासन पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। उहाँ भन्नुहुन्छ, “धेरैजसो दुर्घटना पैदलयात्रुले जथाभावी बाटो काट्दा हुने गरेको पाइएको छ। हाम्रो उद्देश्य नागरिकलाई कारबाही गर्ने भन्दा पनि उनीहरूलाई सुरक्षित कसरी हुने भन्ने सिकाउनु हो ।”

सडक नै पाठशाला

मंगलबारदेखि सुरु भएको यस अभियानमा ट्राफिक प्रहरीले ‘सडकलाई नै पाठशाला’ बनाएका छन् । जमल, घण्टाघर, तीनकुने र सिनामङ्गल जस्ता भीडभाड हुने ठाउँमा खटिएका ट्राफिक प्रहरीले जथाभावी बाटो काट्न खोज्नेलाई रोकेर तत्कालै सुरक्षित तरिकाले सडक पार गर्ने अभ्यास गराइरहेका छन् ।

प्रहरीले माइकिङ गर्ने, सचेतनामूलक पर्चा बाँड्ने र पैदलयात्रुसँग प्रत्यक्ष संवाद गर्ने कार्य गरिरहेका छन् । मोबाइल फोनमा कुरा गर्दै वा कानमा इयरफोन लगाएर हतारमा बाटो काट्दा हुनसक्ने भयानक दुर्घटनाबारे प्रहरीले नागरिकलाई सम्झाइरहेका छन् ।

प्रविधि र पूर्वाधारसँगै व्यवहार परिवर्तन

सडक सुरक्षा विज्ञहरूका अनुसार सडकमा जतिसुकै राम्रो पूर्वाधार बने पनि जबसम्म नागरिकको व्यवहारमा परिवर्तन आउँदैन, तबसम्म दुर्घटना न्यूनीकरण चुनौतीपूर्ण रहन्छ। अकासे पुल र जेब्रा क्रसिङको प्रयोगलाई केवल नियमका रूपमा मात्र नभई एउटा ‘संस्कार’का रूपमा विकास गर्नुपर्ने आवश्यकता उनीहरू औंल्याउँछन् ।

ट्राफिक प्रहरीको यो अभियानमा ‘ट्राफिक नियमको पालना गरौँ, सुरक्षित यात्रा सुनिश्चित गरौँ’ भन्ने नारालाई व्यापक बनाइएको छ। प्रहरीले विद्यालय र कलेजहरूमा पनि यस्ता सचेतना कार्यक्रम लैजाने योजना बनाएको छ ।

चेतावनी र अपेक्षा

प्रहरीले अहिले सम्झाउने र बुझाउने कार्यलाई प्राथमिकता दिए पनि आगामी दिनमा नियम उल्लङ्घन गर्नेलाई कडा कारबाही गर्ने चेतावनी समेत दिएको छ। सडक सुरक्षा सबैको साझा जिम्मेवारी हो। एउटा सानो असावधानीले परिवारको खुसी खोसिन सक्छ ।

त्यसैले, ट्राफिक प्रहरीको यो आग्रहलाई मनन गर्दै प्रत्येक पैदलयात्रुले अकासे पुल र जेब्रा क्रसिङको अनिवार्य प्रयोग गर्नुपर्ने देखिन्छ । आखिर, केही सेकेन्डको हतारभन्दा आफ्नो जीवन धेरै मूल्यवान् छ ।

राजधानीको ट्राफिक व्यवस्थापनलाई चुस्त र सुरक्षित बनाउन प्रहरीले चालेको यो कदमलाई सफल बनाउन अब नागरिकको पालो आएको छ ।