तनहुँका धानबालीमा मरुवा र फड्के किराको प्रकोप : कृषि विज्ञद्वारा स्थलगत अनुगमन र परामर्श
काठमाडौँ, जेठ १३ । तनहुँका विभिन्न स्थानीय तहमा लगाइएको धान तथा तरकारी बालीमा रोग र किराको प्रकोप देखिएपछि कृषि विकास कार्यालयले स्थलगत प्राविधिक अनुगमन सुरु गरेको छ। म्याग्दे, बन्दीपुर र आँबुखैरेनी गाउँपालिकाका कृषि क्षेत्रमा गरिएको उक्त अनुगमनमा प्रदेश तथा जिल्ला तहका कृषि विज्ञहरूको सहभागिता रहेको थियो ।
संयुक्त टोलीद्वारा निरीक्षण
अनुगमनमा कृषि भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्रालय पोखरा, प्रदेश कृषि प्रयोगशाला, कृषि अनुसन्धान केन्द्र पोखरा र कृषि विकास कार्यालय तनहुँका प्राविधिक कर्मचारीहरूको संयुक्त टोली संलग्न थियो। टोलीले कृषकका खेतबारीमै पुगेर बालीमा लागेका रोग तथा किराको पहिचान गर्नुका साथै त्यसको नियन्त्रण र व्यवस्थापनका लागि प्राविधिक सुझाव प्रदान गरेको छ ।
अनुगमनका क्रममा जिल्लाका विभिन्न स्थानमा निम्न समस्याहरू पहिचान गरिएका छन् ।
धानमा मरुवा रोग : म्याग्दे गाउँपालिका–२ मा धान बालीमा मरुवा रोग देखिएको छ, जसका कारण धानको बोट सुक्ने र वृद्धि रोकिने समस्या आएको छ ।
खैरो फड्के किरा : म्याग्दे गाउँपालिका–३ मा धान बालीमा खैरो फड्के किराको प्रकोप देखिएको छ, जसले उत्पादनमा उल्लेख्य क्षति पुर्याउने जोखिम बढाएको छ ।
तरकारीमा डाउनी मिल्ड्यू : आँबुखैरेनी गाउँपालिका-१ मा लौका, करेला र काँक्रालगायतका लहरे तरकारीमा ‘डाउनी मिल्ड्यू’ रोग फेला परेको छ । यसबाट पात पहेँलो हुने र बोट कमजोर भई उत्पादन घट्ने समस्या देखिएको छ ।
कृषकका गुनासा र माग
अनुगमनका क्रममा स्थानीय कृषकहरूले प्रतिकूल मौसम (असिना, हुरी र अत्यधिक वर्षा) का कारण यस वर्ष उत्पादन घट्ने चिन्ता व्यक्त गरेका छन् । साथै, समयमा रासायनिक मल उपलब्ध नहुनु, विषादी प्रयोगमा अन्योल हुनु र बजारमा पाइने वर्णशङ्कर (हाइब्रिड) बीउको गुणस्तरमा नियमन नहुनु जस्ता समस्या कृषकहरूले विज्ञ टोलीसमक्ष राखेका थिए।
विज्ञहरूको सुझाव
कृषि विकास कार्यालयका सूचना अधिकारी किरण परियारका अनुसार, प्राविधिक टोलीले कृषकहरूलाई रोग नियन्त्रणका लागि उचित विषादीको छनोट, सन्तुलित प्रयोग, खेतबारीको सरसफाइ र माटो व्यवस्थापनबारे व्यावहारिक प्रशिक्षण दिएको छ । कृषकका समस्यालाई प्रत्यक्ष रूपमा सम्बोधन गर्न र उत्पादन वृद्धिमा सहयोग पुर्याउन यस्ता अनुगमनलाई आगामी दिनमा पनि निरन्तरता दिइने कार्यालयले जनाएको छ ।