२०२६ विश्वकपमा ‘एजलेस’ स्टारहरूको दबदबा: विज्ञान र दृढ इच्छाशक्तिको भरमा इतिहास रच्दै रोनाल्डो र मेस्सी
काठमाडौं । खेल विज्ञानको अभूतपूर्व विकास र खेलाडीहरूको बदलिँदो जीवनशैलीका कारण फुटबलमा ‘रिटायरमेन्ट’ को परम्परागत उमेर अब इतिहास बन्दै गएको छ। सन् २०२६ मा अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा आयोजना हुने फिफा विश्वकपमा क्रिष्टियानो रोनाल्डो र लियोनेल मेस्सी जस्ता दिग्गज खेलाडीहरूले मात्र होइन, अन्य धेरै पाका खेलाडीहरूले पनि उमेरलाई केवल एउटा ‘संख्या’ मात्र साबित गर्दै मैदानमा उत्रने तयारी गरेका छन्।
३८ वर्षमा कप्तान बनेका टिम रिमको संघर्ष
अमेरिकी राष्ट्रिय टोलीका डिफेन्डर टिम रिमले सन् २०२२ को कतार विश्वकप खेल्दा आफू अर्को विश्वकपमा हुनेछु भन्ने सोचेका पनि थिएनन्। ३५ वर्षको उमेरमा उनले आफ्नो करियरको अन्त्य नजिकिएको ठानेका थिए। तर, अहिले ३८ वर्षको उमेरमा उनी २०२६ को विश्वकपका लागि अमेरिकी टोलीको कप्तान नियुक्त भएका छन्।
“मेरो लागि यो शारीरिक र भावनात्मक सीमालाई चुनौती दिने कुरा हो,” रिमले अल जजीरासँग भने। उनी अमेरिकी विश्वकप टोलीमा समावेश हुने अहिलेसम्मकै सबैभन्दा पाका ‘आउटफिल्ड’ खेलाडी हुन्।
२०२६ का ‘बेटरन’ स्टारहरू
आगामी विश्वकपमा ३५ वर्षभन्दा माथिका खेलाडीहरूको सूची लामो छ:
-
क्रिष्टियानो रोनाल्डो (पोर्चुगल): ४१ वर्ष।
-
लुका मोड्रिच (क्रोएसिया): ४० वर्ष।
-
एडिन जेको (बोस्निया): ४० वर्ष।
-
युटो नागातोमो (जापान): ३९ वर्ष।
-
लियोनेल मेस्सी (अर्जेन्टिना): ३९ वर्ष (यसै महिना पुग्ने)।
यसअघि सन् १९९४ मा क्यामरुनका रोजर मिलाले ४२ वर्षको उमेरमा गोल गरेर इतिहास रचेका थिए। अब यो विश्वकपमा धेरै आउटफिल्ड खेलाडीहरू ४० को हाराहारीमा खेल्दै देखिनेछन्।
खेल विज्ञान: पुनर्ताजगीको नयाँ युग
विगतमा खेलपछि ‘बियर’ पिएर आराम गर्ने समय अब हराइसकेको छ। अहिलेका खेलाडीहरू ‘क्रायोथेरापी’ (अत्यधिक चिसोमा बसेर गरिने उपचार), ‘लिम्फ्याटिक ड्रेनेज’ र अत्याधुनिक मेसिनहरूको प्रयोग गर्छन्।
मुटुको चाल (Heart Rate), मांसपेशीमा अक्सिजनको मात्रा, र शरीरको जलन (Inflammation) मापन गर्ने ‘वेयरेबल टेक्नोलोजी’ ले खेलाडीहरूलाई कति बेला आराम गर्ने र कति बेला कडा तालिम गर्ने भन्ने कुराको सटीक जानकारी दिन्छ। जसले गर्दा चोट लाग्ने जोखिम कम भएको छ।
विज्ञान मात्र पर्याप्त छैन: ‘मानसिकता’ मुख्य पक्ष
क्रोएसियाका स्टार लुका मोड्रिचका व्यक्तिगत प्रशिक्षक भ्लात्को भुसेटिकका अनुसार मेसिन र प्रविधिले मात्र करियर लम्बिन सक्दैन। उनी भन्छन्, “यो प्रश्न सधैं मानिस र उसको मानसिकतासँग जोडिन्छ। मोड्रिच आज पनि एउटा सानो बच्चाले बालुवामा खेले जस्तै फुटबललाई माया गर्छन्।”
भुसेटिकले खेलाडीको दीर्घायुका लागि ८ वटा मापदण्ड महत्त्वपूर्ण हुने बताएका छन्:
१. स्वस्थ जीवनशैली, २. शारीरिक संरचना, ३. चालको कौशल (Motor Skills), ४. सिक्ने क्षमता, ५. उर्जा (Energy Capacity), ६. मानसिकता, ७. बुद्धिमत्ता, र ८. आर्थिक-सामाजिक अवस्था।
नेतृत्व र अनुभवको मूल्य
अङ्ग्रेजी फुटबल क्लब ब्रेन्टफोर्डका कोच प्याडी होगबेनका अनुसार ३० वर्ष कटेपछि खेलाडीको ‘रिसेल भ्यालु’ (बजार मूल्य) घट्छ, तर उनीहरूको ‘नेतृत्वदायी भूमिका’ बढ्छ। “अनुभवी खेलाडीहरूले मैदानमा जुन दृष्टिकोण र सञ्चार क्षमता राख्छन्, त्यो युवा खेलाडीमा हुँदैन,” उनले भने।
अहिलेका पाका खेलाडीहरूले आफ्नो खेल शैलीमा पनि परिवर्तन गरेका छन्। उमेर बढेसँगै शरीरको गति कम भए पनि उनीहरूले आफ्नो ‘भिजन’ (खेल बुझ्ने क्षमता) र रणनीतिक स्थान (Positioning) को प्रयोग गरेर विपक्षीलाई माथ दिने गर्छन्।
नयाँ पुस्तालाई पाठ
टिम रिमका अनुसार लामो समयसम्म खेल्नका लागि करियरको सुरुवातमै अनुशासन र सही दिनचर्या बसाल्नु आवश्यक छ। “मैले धेरै खेलाडी देखेको छु जसले करियरको अन्त्यतिर आएर मात्र स्वास्थ्यमा ध्यान दिन थाले, तर त्यतिबेला धेरै ढिलो भइसकेको हुन्छ,” रिम भन्छन्।
सन् २०२६ को विश्वकप यी पुराना दिग्गजहरूका लागि मात्र होइन, खेल जगतका लागि पनि एउटा प्रयोगशाला हुनेछ—जसले प्रमाणित गर्नेछ कि सही विज्ञान, दृढ इच्छाशक्ति र खेलप्रतिको लगाव भयो भने उमेरले प्रदर्शनलाई रोक्न सक्दैन।
