कलमबाट विकासको पुकार : जब सडक र पुलका लागि ‘कविता’ मोर्चामा उभियो

काठमाडौँ, साउन २ । आन्दोलन भन्नाले सामान्यतया टायर बाल्ने, सडक जाम गर्ने वा चर्को नाराबाजी गर्ने बुझिन्छ । तर, तराई मधेसको मेरुदण्ड मानिने हुलाकी राजमार्ग र वर्षौँदेखि अलपत्र कमला पुल निर्माणका लागि यसपटक फरक दृश्य देखियो । सिरहाको बरियारपट्टीमा आन्दोलनकारीहरू हातमा ढुङ्गा होइन, कविताका पाना लिएर उत्रिए ।

मधेसको ‘लाइफ लाइन’ भनिने हुलाकी सडक र पुलहरूको जीर्ण अवस्थाले आजित भएका स्थानीयले सरकारलाई ब्युँझाउन ‘बहुभाषिक कवि सम्मेलन’ लाई दबाबको नवीन हतियार बनाएका छन् ।

नारामा होइन, छन्दमा आक्रोश
हुलाकी सडक सङ्घर्ष समितिको अगुवाइमा सिरहाको बरियारपट्टीस्थित जनता माध्यमिक विद्यालयमा आयोजित उक्त सम्मेलनमा भाषा र छन्दहरू विकासको मागमा एकाकार भए । धनुषा र सिरहा जोड्ने कमला नदीमाथिको पुल १० वर्षदेखि अलपत्र छ । यो एक दशकमा स्थानीयले अनशन बसे, जुलुस निकाले र सडक पनि घेरे । तर, राज्यको कानमा बतास नलागेपछि यसपटक उनीहरूले ‘साहित्यिक दबाब’ को बाटो रोजेका हुन् ।

सङ्घर्ष समितिका संयोजक रामरिझन यादव भन्नुहुन्छ, ‘हामीले सबै खाले भौतिक आन्दोलन गर्यौँ, अब राज्यलाई नैतिक दबाब दिन कविताको सहारा लिएका हौँ । शब्दको शक्तिले सुतेको सरकारलाई ब्युँझाउने हाम्रो विश्वास छ ।’

बहुभाषिक एकता : विकासको साझा स्वर
सम्मेलनमा केवल मैथिली वा नेपाली मात्र होइन, उर्दूदेखि स्थानीय अन्य भाषाहरूमा पनि हुलाकी सडकको ‘दशा, दिशा र दुर्दशा’ चित्रण गरियो । झापादेखि आएका कवि केशव आचार्यदेखि उर्दू कवयित्री साहिदा बानो शाहसम्मले आफ्ना सिर्जनामार्फत अलपत्र पूर्वाधारले दिएको सास्तीलाई शब्दमा उतारेका थिए ।

सम्मेलनमा ५० भन्दा बढी स्थापित कवि र २५ जना विद्यार्थीहरूले कविता वाचन गरेका थिए । विद्यार्थीहरूको सहभागिताले विकासको यो माग आगामी पुस्ताको पनि मुख्य एजेन्डा भएको सन्देश दिएको छ ।

के हो मुख्य माग
हुलाकी सडक निर्माणमा भइरहेको ढिलासुस्ती र विशेषगरी कमला नदीको पुल निर्माणमा देखिएको लापरबाही नै यस सिर्जनात्मक आन्दोलनको चुरो हो । एउटा पुल नबन्दा दुई जिल्लाबीचको आर्थिक र सामाजिक सम्बन्ध नै ठप्प जस्तै बनेको पीडा कविताहरूमा सुनिन्थ्यो ।

भौतिक पूर्वाधारको मागलाई लिएर गरिएको यो ‘बौद्धिक र सिर्जनात्मक विद्रोह’ ले आन्दोलनको नयाँ भाष्य निर्माण गरेको छ । अब हेर्न बाँकी छ,  कविहरूका यी मर्मस्पर्शी शब्दहरूले सिंहदरबारको ध्यान कत्तिको खिच्नेछन् र कमला नदीमा कहिले पक्की पुल ठडिनेछ ।