भोटेकोशी बाढीको वितण्डामा ९७७ बेपत्ता : उद्धारमा १३ हजारभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी परिचालन

काठमाडौँ,  भदौ १२ । रसुवाको भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि प्रभावित क्षेत्रमा खोज, उद्धार तथा राहत कार्यका लागि सरकारले व्यापक रूपमा सुरक्षाकर्मी र स्रोतसाधन परिचालन गरेको छ । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (एनडिआरआरएमए) का अनुसार हालसम्म १३ हजार २९५ सुरक्षाकर्मी र १५ वटा हेलिकप्टर उद्धार कार्यमा खटिएका छन् ।

हताहती र बेपत्ताको विवरण
प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरण अनुसार बाढीका कारण हालसम्म ३८९ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ । मृतकहरूमध्ये सबैभन्दा बढी चितवनमा १३७, नवलपरासी पूर्वमा ८७, धादिङमा ३३, गोरखामा ३२, नुवाकोटमा २८, तनहुँमा २८, नवलपरासी पश्चिममा २७ र रसुवामा १७ जना रहेका छन् ।

बाढीमा परी हालसम्म ९७७ जना सम्पर्कविहीन रहेका छन् । बेपत्ता हुनेहरूमा नेपाल प्रहरीका २८, नेपाली सेनाका ४५, सशस्त्र प्रहरीका १३ सहित ५१७ जना विदेशी नागरिक र १२७ जना गैरआवासीय तथा अन्य नेपाली नागरिक रहेका छन् । बाढीमा परी घाइते भएका १३० जनामध्ये ६७ जनाको विभिन्न अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ ।

उद्धार र सुरक्षा परिचालन
खोज तथा उद्धार कार्यलाई तीव्रता दिन नेपाल प्रहरीका ७,२५०, नेपाली सेनाका ४,२०० र सशस्त्र प्रहरी बलका १,८४५ जना गरी कुल १३,२९५ सुरक्षाकर्मी कार्यक्षेत्रमा खटिएका छन् । हालसम्म १,९७६ जनाको सकुशल उद्धार गरिएको छ । उद्धारका लागि सेनाका ६ र निजी क्षेत्रका ९ गरी १५ वटा हेलिकप्टर प्रयोग भइरहेका छन् ।

बाढीको कारण र प्राविधिक विश्लेषण
प्राधिकरणका अनुसार गत भदौ १० गते नेपाल चीन सीमास्थित ल्हेन्दे खोलाको उत्तरी क्षेत्रमा करिब एक वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलको हिम चट्टान खसेका कारण यो विनाशकारी बाढी आएको हो । उक्त हिम चट्टान खस्दा ५.२ म्याग्निच्युडको भूकम्प बराबरको कम्पन उत्पन्न भएको र त्यसैका कारण भोटेकोशी तथा त्रिशूली नदीमा भीषण बाढी आएको प्रारम्भिक अध्ययनले देखाएको छ ।

सडक पूर्वाधार र राहत वितरण
बाढी र लेदोका कारण अवरुद्ध पृथ्वी राजमार्ग लगायतका सडक खण्ड खुलाउन दर्जनौँ भारी उपकरणहरू परिचालन गरिएको छ । गल्छी विदुर र बैरेनी मुग्लिन खण्डमा उपकरण प्रयोग गरी यातायात सुचारु गर्ने प्रयास भइरहेको छ ।

राहत कार्यका लागि सरकारले तत्कालै रसुवा र नुवाकोटका लागि १-१ करोड र धादिङका लागि ५० लाख रुपैयाँ पठाएको छ । प्रभावित क्षेत्रमा खाद्यान्न, त्रिपाल, कम्बल, औषधि र सौर्य ऊर्जाका उपकरणहरू समेत पठाइएको छ । इन्धन आपूर्ति सहज बनाउन नुवाकोटमा थप डिजेल र पेट्रोलको व्यवस्था गरिएको प्राधिकरणले जनाएको छ ।

समन्वयका लागि १२ टोली गठन
विपद् व्यवस्थापनलाई व्यवस्थित बनाउन सरकारले १२ वटा विषयगत आपतकालीन समन्वय टोली गठन गरेको छ । यी टोलीहरूले खोज उद्धार, स्वास्थ्य सेवा, शव व्यवस्थापन, अन्तर्राष्ट्रिय सहायता, सडक मर्मत र सञ्चार पुनःस्थापना जस्ता विशिष्ट कार्यहरू सम्पादन गरिरहेका छन् ।

थप जोखिमको चेतावनी
प्राधिकरणले भोटेकोशी र त्रिशूली तटीय क्षेत्रमा अझै पनि जोखिम कायमै रहेको चेतावनी दिएको छ । भू उपग्रह (स्याटेलाइट) बाट प्राप्त तस्बिरका आधारमा रसुवागढी नाकाभन्दा १८ किलोमिटर माथि ल्हेन्दे खोलाको बहाव थुनिएर ताल बनेको देखिएको छ । उक्त ताल फुट्न सक्ने सम्भावना रहेकाले तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन र आधिकारिक सूचनाको निरन्तर निगरानी गर्न आग्रह गरिएको छ ।