काठमाडौँ, १४ कात्तिक । विश्वको प्रमुख तेल ढुवानी मार्ग हर्मुज जलडमरूमा तनाव चरम बिन्दुमा पुगेको छ। इरानको इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड कोर्प्स (आईआरजीसी) ले उसले ‘अस्वीकृत मार्ग’ भनेको क्षेत्रबाट गुज्रिरहेका चार विशाल तेल ट्याङ्करमा आगलागी र विस्फोट भएको जनाएको छ। अल जजिरा र रोयटर्सले यो खबर दिएका छन्।

समुद्री माइन्समा ठोक्किएर विस्फोट

आईआरजीसीका अनुसार इरानी अधिकारीले प्रतिबन्ध लगाएको जलमार्गबाट यात्रा गर्ने क्रममा दुईवटा सुपरट्याङ्कर समुद्री माइन्समा ठोक्किएर विस्फोट भए। ती दुवै ट्याङ्करमा करिब २०/२० लाख ब्यारेल कच्चा तेल रहेको बताइएको छ। अन्य दुईवटा ट्याङ्कर पनि सोही दिन यस्तै प्रकृतिका घटनामा परेको आईआरजीसीले जनाएको छ।

इरानले हर्मुज जलडमरू पार गर्न चाहने जुनसुकै जहाजले आईआरजीसीसँग पूर्वसमन्वय गर्नुपर्ने स्पष्ट सन्देश दिएको छ।

‘युद्ध चाँडै अन्त्य हुन्छ’: ट्रम्प

यसैबीच अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्धको युद्ध “चाँडै नै अन्त्य हुने” दाबी गरेका छन्। उनले इरानले कहिल्यै आणविक हतियार बनाउने छैन भन्ने पूर्ण ‘ग्यारेन्टी’ वासिङ्टनलाई आवश्यक रहेको पनि बताएका छन्।

अल जजिराका अनुसार इरानले युद्ध अन्त्यसम्बन्धी अमेरिकी पत्र प्राप्त गरेको पुष्टि गरेको छ। मध्यस्थताका लागि कतारी प्रतिनिधिमण्डल पुनः तेहरान पुगेको छ।

जहाज आवागमन ७० प्रतिशतले घट्यो

बेलायती समुद्री व्यापार सञ्चालन निकाय (यूकेएमटीओ) का अनुसार हर्मुज जलडमरूमा जहाज आवागमन युद्ध सुरु हुनुअघिको तुलनामा अझै ७० प्रतिशतले घटेको छ। फेब्रुअरी २८ मा युद्ध सुरु भएदेखि यस क्षेत्रमा कम्तीमा १४४ वटा आक्रमण भइसकेका छन्।

युरोपमा ऊर्जा संकट

जर्मन चान्सलर फ्रिडरिच मर्जले पछिल्लो आठ महिनामा यस द्वन्द्वका कारण युरोपको ऊर्जा लागतमा १०० अर्ब युरो भन्दा बढी थप भार परेको बताएका छन्। सोलमा पत्रकारसँग कुरा गर्दै उनले द्वन्द्व सैन्य माध्यमबाट समाधान हुन नसक्ने भन्दै तत्काल कूटनीतिक संवादमा जान आह्वान गरेका छन्।

कच्चा तेलको मूल्य छ महिनाकै उच्च

हर्मुजको तनाव र आपूर्ति अवरुद्ध हुने त्रासले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ।

• ब्रेन्ट क्रुड: डिसेम्बर डेलिभरीको ब्रेन्ट २.४ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल ११७.६४ अमेरिकी डलर पुगेको छ। अक्टोबर महिनामा मात्र यसको मूल्य १३.६ प्रतिशतले बढेको छ।
• डब्लुटीआई: अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट २.१ प्रतिशतले बढेर प्रतिब्यारेल १०४.१२ अमेरिकी डलर पुगेको छ।

विश्लेषकका अनुसार अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनपछि इरान युद्ध झन् चर्किन सक्ने आशंकामा व्यापारीहरूले तेल भण्डारण बढाउन थालेकाले बजारमा यो उछाल आएको हो।

स्रोत: अल जजिरा, रोयटर्स, यूकेएमटीओ