श्रीमानको स्वास्थ्य अवस्थाको कारण देखाउँदै अमेरिकी गुप्तचर प्रमुख तुलसी गबार्डद्वारा राजीनामा

वासिङ्टन डीसी, ९ जेष्ठ ।  अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको प्रशासनमा राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशकको भूमिका निर्वाह गरिरहेकी तुलसी गबार्डले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएकी छिन्। पूर्व प्रजातन्त्रवादी (डेमोक्र्याट) नेतृ तथा अमेरिकी विदेश नीतिको हस्तक्षेपकारी भूमिकाको कडा आलोचकका रूपमा चिनिने गबार्डले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मार्फत राजीनामा पत्र सार्वजनिक गरेकी हुन्।

राजीनामाको मुख्य कारण
आफ्नो राजीनामा पत्रमा गबार्डले श्रीमानको स्वास्थ्य अवस्थालाई मुख्य कारण बताएकी छिन्। उनका श्रीमानलाई पछिल्लो समय हड्डीको दुर्लभ क्यान्सर भएको पुष्टि भएको छ। ट्रम्पलाई सम्बोधन गर्दै उनले लेखेकी छिन्, “बितेको डेढ वर्षदेखि राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशकको रूपमा मलाई विश्वास गरेर यो जिम्मेवारी सुम्पिनुभएकोमा म असाध्यै कृतज्ञ छु।”

राष्ट्रपति ट्रम्पले पनि आफ्नो ‘ट्रुथ सोसल’ प्लेटफर्ममार्फत राजीनामाको पुष्टि गरेका छन्। ट्रम्पले लेखेका छन्, “तुलसीले निकै उत्कृष्ट काम गरिन्, हामी उनलाई मिस गर्नेछौँ। उनी आगामी जुन ३० मा प्रशासनबाट बिदा हुनेछिन्।”

गबार्डको बहिर्गमनपछि प्रिन्सिपल डेपुटी डाइरेक्टर एरोन लुकासले कार्यवाहक निर्देशकको रूपमा जिम्मेवारी सम्हाल्ने राष्ट्रपति ट्रम्पले जानकारी दिएका छन्।

डेमोक्र्याटदेखि ट्रम्पको विश्वासपात्रसम्मको यात्रा
सन् २०१३ देखि २०२१ सम्म डेमोक्र्याटको रूपमा अमेरिकी कंग्रेसमा प्रतिनिधित्व गरेकी गबार्डले सन् २०२० मा राष्ट्रपतिको उम्मेदवारीको दौडमा पनि सामेल भएकी थिइन्। इराक युद्धमा अमेरिकी सैन्य अधिकारीको रूपमा सहभागी भएको अनुभवले उनलाई अमेरिकी सैन्य हस्तक्षेपको विरोधी बनाएको थियो।

सन् २०२२ मा डेमोक्र्याटिक पार्टी परित्याग गरेकी उनले ट्रम्पको ‘अमेरिका पहिले’ र ‘विदेशी युद्ध अन्त्य गर्ने’ वाचाको समर्थन गर्दै रिपब्लिकन क्याम्पमा प्रवेश गरेकी थिइन्। जो बाइडेनको कार्यकालमा अमेरिका आणविक युद्धको नजिक पुगेको भन्दै उनले ट्रम्पको नीतिले मात्र विश्व शान्ति सम्भव हुने दाबी गरेकी थिइन्।

विवादास्पद कार्यकाल र नीतिगत परिवर्तन
गबार्डको कार्यकाल निकै उतारचढावपूर्ण र विवादास्पद रह्यो। सुरुमा भेनेजुएला र इरानविरुद्ध सैन्य कारबाहीको विरोध गरे पनि पछि उनले इरानविरुद्ध इजरायलसँग मिलेर गरिएको युद्धको समर्थन गरेकी थिइन्। उनले “कुन कुरा खतरा हो भन्ने निर्णय गर्ने अधिकार गुप्तचर निकायलाई नभई राष्ट्रपतिलाई हुने” भन्दै ट्रम्पको निर्णयको बचाउ गरेकी थिइन्।

यस्तै, भेनेजुएलाको सरकार र आपराधिक समूह ‘ट्रेन डे अरागुवा’ बीचको सम्बन्धबारे गुप्तचर निकायले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा असहमति जनाउँदै उनले ‘नेसनल इन्टेलिजेन्स काउन्सिल’का अधिकारीहरूलाई बर्खास्त गरेकी थिइन्। जर्जियाको एक निर्वाचन केन्द्रमा एफबीआईको छापा मार्ने समयमा उनको उपस्थितिलाई लिएर पनि विपक्षी डेमोक्र्याटहरूले प्रश्न उठाएका थिए।

प्रतिक्रिया र विश्लेषण
गबार्डको राजीनामालाई लिएर मिश्रित प्रतिक्रिया आएका छन्। रिपब्लिकन सिनेटर एरिक स्मिटले उनको ‘जवाफदेहिताको कार्यशैली’को प्रशंसा गरेका छन्।

अर्कोतर्फ, बर्नी स्यान्डर्सका पूर्व विदेश नीति सल्लाहकार म्याट डसले गबार्डको भूमिकामाथि आलोचनात्मक टिप्पणी गरेका छन्। उनले भनेका छन्, “तुलसीले युद्ध विरोधी अभियान चलाएर चुनाव लडिन्, तर अन्ततः इरानविरुद्धको अनावश्यक युद्ध सुरु गर्ने प्रशासनको हिस्सा बनिन्। आशा छ, प्रशासन छोडेपछि उनले अमेरिकालाई कसरी युद्धमा धकेलियो भन्ने सत्य बोल्नेछिन्।”

अन्तर्राष्ट्रिय मामिलाका जानकारहरूले गबार्डको राजीनामाले ट्रम्प प्रशासनको गुप्तचर र विदेश नीतिमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषयलाई चासोका साथ हेरिरहेका छन्।