नर्वेले बनाउँदैछ विश्वकै सबैभन्दा लामो र गहिरो समुद्र मुनिको सडक सुरुङमार्ग
काठमाडौँ । नर्वेमा अहिले विश्वकै सबैभन्दा लामो र गहिरो समुद्र मुनिको सडक सुरुङमार्ग (Undersea Road Tunnel) निर्माण भइरहेको छ। देशका प्रमुख सहरहरू बीचको यात्रा समय छोट्याउने र पश्चिमी तटीय क्षेत्रमा ‘फेरी-मुक्त’ (ferry-free) राजमार्ग विकास गर्ने उद्देश्यले यो महत्त्वाकांक्षी परियोजना अघि बढाइएको हो।
‘रोगफास्ट’ (Rogfast) नाम दिइएको यो सुरुङमार्ग २७ किलोमिटर (१७ माइल) लामो हुनेछ। यो आयोजना नर्वेको ‘रोगाल्याण्ड’ क्षेत्रमा बन्ने भएकाले यसको नाम रोगफास्ट राखिएको हो। यो सुरुङको सबैभन्दा गहिरो भाग समुद्र सतहबाट ३९२ मिटर (१,२८६ फिट) तल हुनेछ, जुन आफैँमा एक कीर्तिमान हो।
निर्माण र लागत
सन् २०१८ को जनवरीमा सुरु भएको यसको निर्माण कार्य, लागत बढ्ने अनुमानका कारण सन् २०१९ मा केही समय रोकिएको थियो। परियोजनाको पुनर्संरचनापछि सन् २०२१ को अन्त्यदेखि काम पुनः सुचारु भएको छ।
सन् २०३३ सम्ममा निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको यस आयोजनाको कुल लागत करिब २५ अर्ब नर्वेजियन क्रोनर (करिब २.४ अर्ब अमेरिकी डलर) अनुमान गरिएको छ।
निर्माण कम्पनी स्कान्स्काकी प्रोजेक्ट म्यानेजर एनी ब्रिट मोएनका अनुसार यो सुरुङले नर्वेको पश्चिमी तटमा कनेक्टिभिटीलाई सुदृढ बनाउनेछ। विशेषगरी बर्गेन र स्टाभान्जर (नर्वेका दोस्रो र चौथो ठुला सहर) बीचको यात्रा समय यसले करिब ४० मिनेटले छोट्याउनेछ, जसले दैनिक आवतजावतलाई निकै सहज बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
समुद्रमुनि ‘राउन्डअबाउट’ (चोक)
यो सुरुङमार्गमा दुईवटा छुट्टाछुट्टै ट्युबहरू हुनेछन्, जसमा प्रत्येकमा दुई लेनको सडक हुनेछ। यसको डिजाइनको सबैभन्दा अनौठो र विशिष्ट पक्ष भनेको समुद्र सतहबाट २६० मिटर तल निर्माण हुने ‘डबल राउन्डअबाउट’ (Double Roundabout) हो। यो भूमिगत चोकले मुख्य सुरुङलाई नर्वेको सबैभन्दा सानो नगरपालिका ‘भित्सोय’ (Kvitsøy) टापुसँग जोड्नेछ।
प्राविधिक चुनौती र प्रविधि
समुद्रमुनि यति लामो सुरुङ निर्माण गर्नु प्राविधिक रूपमा निकै चुनौतीपूर्ण मानिन्छ। दुवैतर्फबाट खन्दै लगिएको सुरुङ बीचमा जोडिँदा मात्र ५ सेन्टिमिटर (१.९ इन्च) को ‘मार्जिन अफ एरर’ (त्रुटि हुने गुञ्जायस) राखिएको छ। यसका लागि लेजर स्क्यानर र डिजिटल ट्वीन (Digital Twin) जस्ता अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग भइरहेको छ।
निर्माणका क्रममा ३०० मिटरभन्दा बढी गहिराइमा पुग्दा नुनिलो पानीको चुहावट (Leakage) रोक्नु र चट्टानलाई सिल गर्नु अहिलेको मुख्य चुनौती रहेको आयोजनाले जनाएको छ। साथै, हावाको गुणस्तर कायम राख्न विशेष भेन्टिलेसन प्रणाली जडान गरिनेछ।
ई-३९ राजमार्गको आधुनिकीकरण
रोगफास्ट परियोजना नर्वेको १,१०० किलोमिटर लामो ‘ई-३९’ (E39) तटीय राजमार्ग सुधार योजनाको एक मुख्य अङ्ग हो। हाल सातवटा फेरी (डुङ्गा) प्रयोग गर्नुपर्ने र २१ घण्टा लाग्ने यो यात्रालाई सुरुङ र पुलहरूको माध्यमबाट आधा समयमा झार्ने नर्वे सरकारको लक्ष्य छ।
हाल विश्वमा समुद्र मुनिको सबैभन्दा लामो सुरुङ जापानको ‘सेकान टनेल’ (५३.८५ कि.मि.) र बेलायत-फ्रान्स जोड्ने ‘च्यानल टनेल’ (५०.४६ कि.मि.) हुन्, तर ती दुवै रेलमार्ग मात्र हुन्। रोगफास्ट भने सडक यातायातका लागि विश्वकै सबैभन्दा गहिरो र लामो सुरुङ बन्नेछ।