सांस्कृतिक र प्राकृतिक सौन्दर्यको गन्तव्य बन्दै लमजुङको भुजुङ: होमस्टेले फेरियो आर्थिक जीवन

काठमाडौँ,  जेठ २ । हरियाली डाँडाकाँडा, ढुङ्गाले छाएका परम्परागत घर र जीवन्त गुरुङ संस्कृतिको पहिचान बोकेको लमजुङको भुजुङ गाउँ पछिल्लो समय आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको प्रमुख रोजाइ बन्दै गएको छ ।

सदरमुकाम बेँसीसहरबाट करिब ३२ किलोमिटर उत्तर-पश्चिममा अवस्थित क्व्होलासोथार गाउँपालिका–४ मा पर्ने यो गाउँ समुद्री सतहदेखि एक हजार ६०० मिटरको उचाइमा रहेको छ । गुरुङ समुदायको सघन बसोबास रहेको भुजुङमा परम्परागत जीवनशैली र आत्मीय आतिथ्यको अनुभव लिन पर्यटकहरू पुग्ने गरेका छन् ।

पर्यटन र स्थानीय अर्थतन्त्र
क्व्होलासोथार गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष यमिमाया गुरुङका अनुसार गाउँमा रहेका कुल ३६२ घरधुरीमध्ये ३३ घरमा ‘होमस्टे’ (घरबास) सञ्चालन गरिएको छ । पर्यटन प्रवद्र्धनले गाउँको अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष प्रभाव पारेको उल्लेख गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “विशेष गरी गुरुङ संस्कृति र अर्गानिक खानपानका लागि भुजुङ प्रसिद्ध छ । पर्यटनले यहाँका स्थानीयको आयआर्जन र क्षमता अभिवृद्धिमा ठूलो सहयोग पु¥याएको छ ।”

गाउँमा उत्पादन हुने कोदो, मकै, स्थानीय जातको कुखुरा, माछा र सागपात जस्ता मौलिक परिकारले पर्यटकलाई लोभ्याउने गरेको छ । स्थानीय होमस्टे सञ्चालक हुमकुमारी गुरुङ भन्नुहुन्छ, “पाहुनाहरूले हाम्रो स्थानीय स्वाद र आत्मीय व्यवहार निकै मन पराउनुहुन्छ, जसले गर्दा धेरै पाहुना दोहो¥याएर आउने गर्नुहुन्छ ।”

संरक्षण र पूर्वाधार विकास
अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) ले भुजुङको वातावरण संरक्षण र दिगो पर्यटन विकासमा निरन्तर सहयोग गर्दै आएको छ । इलाका संरक्षण कार्यालयका प्रमुख प्रमोदराज रेग्मीले जैविक विविधताको संरक्षणसँगै स्थानीयको जीविकोपार्जनमा सुधार ल्याउन लघु जलविद्युत्, चियाबारी व्यवस्थापन र सरसफाइ जस्ता कार्यक्रममा स्थानीयसँग सहकार्य गरिरहेको जानकारी दिनुभयो ।

सांस्कृतिक विरासत र चुनौती
भुजुङ केवल प्राकृतिक सुन्दरतामा मात्र सीमित नभई गुरुङ संस्कृतिको ‘जीवित सङ्ग्रहालय’ का रूपमा समेत परिचित छ । यहाँका लोपोन्मुख सांस्कृतिक नृत्य र रीतिरिवाजलाई स्थानीय युवा क्लबहरूले संरक्षण गरिरहेका छन् । लालीगुराँस युवा क्लबका अध्यक्ष नौराज गुरुङका अनुसार विशेष गरी असोजदेखि मङ्सिर र चैत–वैशाखको समयमा पर्यटकको चाप बढी हुने गर्दछ ।

पर्यटकहरूले गाउँको मौलिकता र शान्त वातावरणको प्रशंसा गरे पनि पहुँच मार्ग (सडक) को अवस्था सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन् । व्यवस्थित सडक र सञ्चारको थप विस्तार हुन सके भुजुङको पर्यटनले अझै उचाइ लिने देखिन्छ ।

आफ्नो मौलिकता जोगाउँदै पर्यटनमार्फत आत्मनिर्भर बन्ने भुजुङको यो प्रयासले अन्य ग्रामीण क्षेत्रका लागि समेत एउटा सफल नमूना प्रस्तुत गरेको छ । सहरको कोलाहलबाट टाढा ग्रामीण जीवनको स्वाद लिन चाहनेहरूका लागि भुजुङ अहिले एक उत्कृष्ट गन्तव्यका रूपमा स्थापित भएको छ ।