काठमाडौं, २० असोज ।  रणनीतिक र ऊर्जा सुरक्षाका दृष्टिले अति संवेदनशील मानिने मध्यपूर्वी मुलुक यमनमा हिंसात्मक सङ्घर्ष पुनः भयावह मोडमा पुगेको छ। देशको रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण मारिब  गभर्नरेटको पश्चिमी क्षेत्रमा यमनको अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त सरकारी सेनाले इरानसमर्थित हुथी विद्रोहीको एक अत्याधुनिक ड्रोनलाई एकै प्रहारमा ढालेको छ।

यमनी सशस्त्र बल र स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले सार्वजनिक गरेको भिडियो सामग्रीमा मरुभूमिको बालुवामा निष्कृय अवस्थामा ढलेको सो ड्रोन देखाउँदै सरकारी सैनिकहरूले खुसीयाली मनाइरहेको देखिन्छ। यमनी सेनाले ‘भूत’ (Ghost) भनी सम्बोधन गरेको सो चालकरहित विमान (ड्रोन) लाई निशाना बनाएर ध्वस्त पारिएपछि सेनाले यसलाई आफ्नो ठूलो प्राविधिक सफलताका रूपमा व्याख्या गरेको छ।

२४ घण्टामा २७० भन्दा बढीको मृत्यु: दक्षिण-पश्चिमी क्षेत्र रणमैदानमा परिणत

यसैबिच, यमनमा सरकारी सेना र हुथी विद्रोहीबिच विगत २४ घण्टामा भएका दोहोरो झडप, साउदी नेतृत्वको हवाई कारबाही र हुथीको क्षेप्यास्त्र प्रहारमा परी २७० भन्दा बढीको ज्यान गएको छ।

साउदी अरबको प्रत्यक्ष सहयोग प्राप्त अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताप्राप्त यमनी सरकारले गत महिना हुथी विद्रोहीले कब्जा गरेका क्षेत्रहरू पुनः आफ्नो नियन्त्रणमा लिन विशाल ‘प्रत्याक्रमण’ (Counter-offensive) सुरु गरेपछि लडाइँले उग्र रूप लिएको हो।

• सरकारी पक्षको क्षति: नाम नखुलाउने सर्तमा एक सरकारी अधिकारीले समाचार संस्था एएफपी (AFP) लाई दिएको जानकारीअनुसार हुथी विद्रोहीले गरेका भीषण क्षेप्यास्त्र तथा अत्याधुनिक ड्रोन आक्रमणमा परी ११५ जना सरकारी सैनिकको मृत्यु भएको छ भने दर्जनौँ घाइते भएका छन्।

• विद्रोही पक्षको क्षति: यता, हुथी सैन्य स्रोतले पनि आफ्ना १६० भन्दा बढी लडाकु मारिएको पुष्टि गरेको छ। विद्रोहीका अनुसार तीमध्ये अधिकांशको मृत्यु हुथीको नियन्त्रणमा रहेका क्षेत्रहरूमा साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले गरेको भीषण हवाई आक्रमण (Airstrikes) मा भएको हो।

विश्वव्यापी ऊर्जा मार्ग ‘बाब अल-मान्दब’ माथि त्रासको छाया

सङ्घर्षको मुख्य केन्द्र यमनको दक्षिण-पश्चिमी भूभाग बनेको छ। यो क्षेत्र भौगोलिक र आर्थिक दृष्टिले विश्वकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग मानिने ‘बाब अल-मान्दब जलसन्धि’ को नजिक पर्दछ।

रातो समुद्र (Red Sea) र अदनको खाडीलाई जोड्ने यो जलसन्धिबाट दैनिक लाखौँ ब्यारेल कच्चा तेल र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक जहाजहरू आवतजावत गर्छन्। यस क्षेत्रमा हिंसा भड्किँदा विश्वव्यापी इन्धन आपूर्ति र समुद्री सुरक्षामाथि नै गम्भीर खतरा पैदा भएको छ।

युद्धको भावी दिशा

यमनमा विगत केही वर्षदेखि जारी गृहयुद्धले नयाँ रूप लिएसँगै क्षेत्रीय शक्तिहरूबिचको तनाव पनि थप चर्किएको छ। हुथी विद्रोहीहरूले उन्नत प्रविधि र क्षेप्यास्त्र प्रयोग गरी सरकारी ठेगानाहरूमा निरन्तर प्रहार गरिरहेका छन् भने साउदी समर्थित सेनाले गुमेको भूभाग फिर्ता लिन चौतर्फी हमला जारी राखेको छ।

दुवै पक्षले आ-आफ्नो सैन्य अडान कायम राख्दै आक्रमणलाई थप तीव्र बनाउने सङ्केत दिएकाले आगामी दिनमा यमनमा मानवीय र सैन्य सङ्कट अझ गहिरिने निश्चित देखिएको छ।