वासिङ्टन/किभ । संयुक्त राज्य अमेरिकाले युक्रेनलाई ५०० अमेरिकी निर्मित प्याट्रियट PAC-3 MSE इन्टरसेप्टर मिसाइल बिक्री गर्न सम्भावित स्वीकृति दिएको छ। अनुमानित कूल मूल्य २.१ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको यो सम्झौता युक्रेनका लागि रूसी ब्यालिस्टिक मिसाइल आक्रमणविरुद्धको रक्षात्मक क्षमता बढाउने महत्वपूर्ण कदम मानिएको छ।

अमेरिकी परराष्ट्र विभागले शुक्रबार जारी गरेको विज्ञप्तिअनुसार युक्रेन सरकारको अनुरोधमा PAC-3 MSE मिसाइल, सम्बन्धित गोप्य तथा गोप्य नरहने पुर्जा, लजिस्टिक सामग्री र कार्यक्रम सहयोग समावेश गरिएको छ। यसमा लकमिड मार्टिन मुख्य ठेकेदार रहनेछ।

कसले तिर्ने लागत?

यो खरिद अमेरिकी सरकारी अनुदान वा वित्तीय सहयोगद्वारा पोषित हुने छैन। विज्ञप्तिका अनुसार युक्रेनले यसको भुक्तानी क्यानाडा, जर्मनी र नर्वेको अनुदान, तथा युरोपेली संघको युक्रेन सहयोग ऋणको माध्यमबाट गर्नेछ।

अमेरिकी परराष्ट्र विभागले यो बिक्रीले युक्रेनको एकीकृत हवाई तथा मिसाइल रक्षा क्षमता सुदृढ गर्ने र चलिरहेको हवाई खतराविरुद्ध प्याट्रियट प्रणालीको सञ्चालन कायम राख्न मद्दत गर्ने बताएको छ।

किन महत्वपूर्ण?

प्याट्रियट PAC-3 इन्टरसेप्टर रूसका तीव्र गतिका ब्यालिस्टिक मिसाइल रोक्न सक्षम थोरै हतियारमध्ये एक हो। CNN का अनुसार युक्रेनले यसै महिना प्याट्रियट इन्टरसेप्टरको आपूर्ति सकिएको बताएको थियो, जसले रूसी मिसाइल आक्रमणको सामना गर्ने क्षमतामा गम्भीर चुनौती खडा गरेको थियो।

युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले यस स्वीकृतिको स्वागत गर्दै भने—मिसाइल केही वर्षपछि मात्र आउने भन्दा तत्काल डेलिभरी हुनुपर्छ। उनले आगामी जाडो मौसमका लागि मासिक १०० प्याट्रियट इन्टरसेप्टर दरले सहयोग प्याकेज माग गरेका छन्।

डेलिभरी समय अझै अस्पष्ट

अमेरिकी परराष्ट्र विभागको विज्ञप्तिमा मिसाइल कहिले युक्रेन पुग्नेछ भन्ने समयरेखा उल्लेख छैन। त्यसैगरी युक्रेनमा मिसाइलका कुनै पुर्जा उत्पादन गर्ने ‘अफसेट सम्झौता’ भएको छ कि छैन भन्नेमा पनि स्पष्ट जानकारी दिइएको छैन।

विभागले लकमिड मार्टिनसँग यस्तो सम्झौता भएको बारे आफूलाई थाहा नभएको बताएको छ, तर त्यस्तो विषय युक्रेन र कम्पनीबीच प्रत्यक्ष वार्तामा निर्धारण हुन सक्ने उल्लेख गरेको छ।

राजनीतिक सन्दर्भ

यो स्वीकृति अमेरिका–युक्रेनबीच तनाव बढेका बेला आएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रूसी डिजेल निर्यातलाई विश्व बजारमा पहुँच दिने सम्झौता घोषणा गरेका थिए भने रूसी जीवाश्म इन्धनसम्बन्धी केही प्रतिबन्ध पनि खारेज गरेका थिए।

यसअघि ट्रम्पले युक्रेनलाई रूसका रिफाइनरीमा हमला नगर्न चेतावनी दिएका थिए र खुफिया सूचना साझेदारी रोक्न सक्ने संकेत पनि गरेका थिए। युक्रेनको पहुँचमा रहेको स्टारशिल्ड उपग्रह प्रणाली पनि केही समय सीमित भएको थियो, जुन पछि बहाली भएको बताइएको छ।

उत्पादन अनुमतिको अपेक्षा

जुलाईमा NATO शिखर सम्मेलनका बेला ट्रम्पले युक्रेनलाई प्याट्रियट मिसाइल उत्पादन गर्ने लाइसेन्स दिने घोषणा गरेका थिए। तर पछि उनले यस विषयमा पछाडि सरेका देखिएका छन्, किनकि युक्रेनमा उत्पादन सुविधा निर्माणमा वर्षौं लाग्न सक्ने र अमेरिकी उत्पादन लाइनमा दबाब बढ्दै गएको छ।

यद्यपि यो नयाँ बिक्री स्वीकृतिलाई युक्रेनका लागि कूटनीतिक र सैन्य दुवै दृष्टिले ठूलो उपलब्धि मानिएको छ। तर जेलेन्स्कीले जोड दिएअनुसार यसको वास्तविक प्रभाव मिसाइल कति चाँडो युक्रेन पुग्छ भन्नेमा निर्भर हुनेछ। (स्रोतः अन्तराष्ट्रिय न्यूज एजेन्सी)