एन्थ्रोपिकको शेयर ओरालो, विश्वभर टेक बजारमा ठूलो गिरावट

काठमाडौं । एन्थ्रोपिकका शेयर आइपीओ (प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्कासन) पछिको पहिलो दिनको तेज उछालपछि शुक्रबार फेरि घटेका छन्, जसले विश्वभरका प्रविधि बजारमा ठूलो सेलअफलाई अझ तीव्र बनाएको छ। एआईमा भइरहेको विशाल लगानीको गति र फिर्ता हुने सम्भावनाप्रतिको चिन्ताले लगानीकर्ताको विश्वास कमजोर भएको देखिन्छ।

अमेरिकी बजारमा ठूलो गिरावट

शुक्रबार अमेरिकी शेयर बजारका तीनै प्रमुख सूचकांक तीव्र रूपमा घटेका छन्। संयुक्त राज्य अमेरिकाको एस एन्ड पी ५०० ३.७ प्रतिशतले घटेर बन्द भएको छ, डाउ जोन्स औद्योगिक औसत १.९ प्रतिशतले घटेको छ, भने प्रविधि-प्रधान नासड्याक कम्पोजिट ५.३ प्रतिशतले गिरेको छ।

एस एन्ड पी ५०० र डाउ जोन्स दुवै अब ‘करेक्सन’ क्षेत्रमा पुगेका छन्—अर्थात् हालैको उच्चबिन्दुबाट कम्तीमा १० प्रतिशत माथि घटेका छन्। एसोसिएटेड प्रेस (एपी)का अनुसार, यो साप्ताहिक गिरावट १८ महिनाभन्दा बढी समयमा सबैभन्दा ठूलो हो, जबकि नासड्याकले यस वर्षको सम्पूर्ण लाभ मेटाएको छ।

एन्थ्रोपिकको शेयरमा उतारचढाव

क्लाउड एआई सहायक बनाउने एन्थ्रोपिकका शेयर बिहीबार नासड्याकमा सूचीकृत भएपछि पहिलो दिन १७ प्रतिशतभन्दा बढी उकालो लागेर ९७.१७ डलरमा बन्द भएका थिए। तर शुक्रबार ती शेयर एकै समय १२ प्रतिशतभन्दा बढी घटेर झन्डै ८५ डलरसम्म पुगे र अन्ततः ८.५ प्रतिशतले घटेर ८८.९१ डलरमा बन्द भए।

कम्पनीको आइपीओ मूल्य ८३ डलर थियो। त्यसैले शेयर अझै आइपीओ मूल्यभन्दा माथि रहे पनि, पहिलो दिनको उत्साहको ठूलो हिस्सा एकै दिनमा समाप्त भएको छ।

एआई लगानीमा बुलबुलेको चिन्ता

विगत एक वर्षमा मात्रै अमेरिकाका केही ठूला प्रविधि कम्पनीले एआई पूर्वाधार, डेटा सेन्टर र उच्च-क्षमताका चिप खरीदमा एक ट्रिलियन डलरभन्दा बढी खर्च गरेको बताइएको छ। यसले लगानीकर्तामा ‘एआई बुलबुला’ बन्न सक्ने र त्यस्तो ठूलो खर्चले छिट्टै नाफा दिन सक्ने कि नसक्ने भन्ने प्रश्न उठाएको छ।

रोयटर्सका अनुसार, डेटा सेन्टर विस्तार ढिलो हुन सक्ने सम्भावना, उच्च ब्याजदर र एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी जेन्सन ह्वाङको पदत्यागले पनि लगानीकर्ताको चिन्ता बढाएको छ। बजारले अब ‘कुनै पनि मूल्यमा वृद्धि’ भन्दा बढी मजबूत नगदप्रवाह र स्पष्ट नाफाको मार्ग खोज्न थालेको विश्लेषकहरूले बताएका छन्।

एनभिडिया र स्पेसएक्समा दबाब

एआई चिप निर्माता एनभिडियाका शेयर शुक्रबार १३.७ प्रतिशतले घटेका छन्। रोयटर्सले कम्पनीको लेखा अभ्यासमा अमेरिकी प्रतिभूति तथा विनिमय आयोग (एसईसी)ले छानबिन गरिरहेको सम्भावना रिपोर्ट गरेपछि यो गिरावट आएको बताइएको छ; तर त्यो रिपोर्ट बीबीसीले पुष्टि गर्न सकेको छैन।

एलन मस्कको स्पेसएक्सका शेयर पनि ७.६ प्रतिशतभन्दा बढी घटेका छन्। कम्पनीले एनभिडियाका चिपको इतिहासमै सबैभन्दा ठूलो खरीद गर्न बन्ड बिक्री गर्ने घोषणा गरेपछि लगानीकर्तामा चिन्ता बढेको बताइएको छ। टेस्लाका शेयर पनि त्यही दरले घटेको छ।

एसिया र युरोपमा पनि असर

अमेरिकी बजारको असर एसिया र युरोपसम्म फैलिएको छ। दक्षिण कोरियाको कोस्पी र जापानको निक्केई २२५ झन्डै ५ प्रतिशतले घटेका छन्, जबकि ताइवानको शेयर बजार झन्डै ६ प्रतिशतले गिरेको छ।

ताइवानको बजार साप्ताहिक रूपमा १७ प्रतिशतभन्दा बढी घटेको छ, जुन १९९० यताकै सबैभन्दा ठूलो साप्ताहिक गिरावट बताइएको छ। युरोपमा जर्मनीको ड्याक्स २.६ प्रतिशत, फ्रान्सको सीएसी ४० १.९ प्रतिशत र बेलायतको एफटीएसई १०० एक प्रतिशतले घटेका छन्।

अगाडि के हुन सक्छ?

एन्थ्रोपिक विशुद्ध एआई कम्पनीका रूपमा सार्वजनिक बजारमा सूचीकृत हुने पहिलो ठूलो कम्पनी हो; त्यसैले विश्लेषकहरूले शुरुआती दिनमा ठूलो उतारचढाव सामान्य हुन सक्ने बताएका छन्। बीबीसीले उद्धृत गरेका विश्लेषकका अनुसार, यस्ता कम्पनीको तुलना गर्ने स्पष्ट समकक्षी नहुँदा लगानीकर्ताले मूल्याङ्कन गर्न अझ कठिन हुने देखिन्छ।

अब बजारको मुख्य प्रश्न एआई कम्पनीहरूको तीव्र वृद्धि होइन, बरु त्यसको वास्तविक नाफा, नगदप्रवाह र विशाल पूँजीगत खर्चको फिर्ता हुने समय हो। एआईमाथिको आत्मविश्वास कायम रहने कि नरहने भन्ने कुरा आगामी साप्ताहिक नतिजा, ब्याजदरको दिशा र नियमनकारी दबाबले निर्धारण गर्ने देखिन्छ।(अन्तराष्ट्रिय न्यूज एजेन्सीहरु)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *