रिपब्लिकन माइकल ह्वाटलीलाई पराजित गर्दै ८ वर्षपछि उत्तर क्यारोलिना राज्यबाट डेमोक्र्याट सिनेटर निर्वाचित

वासिङ्टन/रालेह । अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीका रोय कुपरले उत्तर क्यारोलिनाको सिनेट सिटमा विजय हासिल गरेका छन्। उनले रिपब्लिकन उम्मेदवार तथा रिपब्लिकन नेसनल कमिटी (आरएनसी) का पूर्वअध्यक्ष माइकल ह्वाटलीलाई पराजित गरेका हुन्। अल जजिराका अनुसार यो नतिजा सिनेटमा बहुमत फर्काउन चाहिरहेको डेमोक्र्याटिक पार्टीका लागि महत्त्वपूर्ण उपलब्धि हो। एसोसिएटेड प्रेस (एपी) ले पनि यो प्रतिस्पर्धाको नतिजा घोषणा गरिसकेको छ।

२००८ पछि पहिलो डेमोक्र्याट

अल जजिराका अनुसार दुई कार्यकाल राज्यको गभर्नर भइसकेका मध्यमार्गी नेता कुपर सन् २००८ पछि उत्तर क्यारोलिनाको दुई सिनेट सिटमध्ये एउटामा निर्वाचित पहिलो डेमोक्र्याट हुन्। त्यतिबेला बराक ओबामाले पहिलोपटक राष्ट्रपति चुनाव जित्दा यो राज्य उनको पक्षमा गएको थियो। कुपरले निवर्तमान रिपब्लिकन सिनेटर टम टिलिसको ठाउँ लिनेछन्। टिलिसले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको बारम्बार आलोचना गर्दै तेस्रो कार्यकालका लागि उम्मेदवारी नदिने निर्णय गरेका थिए।

अल जजिराका अनुसार डेमोक्र्याटको सिनेट उम्मेदवार बनेदेखि नै कुपरले ह्वाटलीमाथि निरन्तर बढत कायम राखे। यसले रिपब्लिकनहरूलाई ह्वाटलीको अभियानमा थप आर्थिक सहयोग रोक्न बाध्य बनायो। ट्रम्पले सन् २०१६ यता तीनवटै राष्ट्रपति चुनावमा यो राज्य निकै थोरै मतान्तरले जितेकाले कुपरको जित अझ महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

को हुन् रोय कुपर?

एपीका अनुसार ६८ वर्षीय कुपरले मध्य–१९८० को दशकमा राज्य प्रतिनिधिसभाबाट चुनावी राजनीति सुरु गरेयता कुनै निर्वाचन हारेका थिएनन्। उनले १६ वर्ष अन्टर्नी जनरल र ८ वर्ष गभर्नर (सन् २०२४ सम्म) को जिम्मेवारी सम्हालेका थिए। राज्यस्तरीय पदमा लगातार २४ वर्ष सेवा गरेका कुपरका लागि डेमोक्र्याटहरूले आफ्ना हातमा लोकप्रिय दुई कार्यकालीन गभर्नर रहेको बताएका थिए। तर एपीले संकेत गरेझैं, राज्यस्तरमा पाएको सफलतालाई डेमोक्र्याटहरूले संघीय निर्वाचनमा सधैं जित बनाउन सकेका थिएनन्। 

टिलिसको अवकाश र ह्वाटलीको प्रवेश

यो सिट रिक्त हुनुको पृष्ठभूमि पनि चर्चित रहेको छ। ट्रम्पले टिलिसविरुद्ध प्राइमरीमा प्रतिस्पर्धी उठाउन खुला रूपमा आह्वान गरेका थिए, किनकि टिलिसले ट्रम्पको कर कटौती तथा खर्च विधेयकको विशेषगरी मेडिकेड कटौतीको विरोध गरेका थिए। त्यसपछि टिलिसले जुन २९ मा तेस्रो कार्यकालका लागि चुनाव नलड्ने घोषणा गरे। 

रिपब्लिकनतर्फ ट्रम्पको समर्थन पाएपछि ह्वाटली मैदानमा आएका हुन्, जसमा राष्ट्रपतिका बुहारी लारा ट्रम्पले चुनाव नलड्ने निर्णय गरेपछि ह्वाटलीलाई अघि सारिएको थियो। ५७ वर्षीय ह्वाटली पूर्व राज्य रिपब्लिकन अध्यक्ष हुन्। उनले जर्ज डब्लु बुश प्रशासन र पूर्व सिनेटर एलिजाबेथ डोलको कार्यालयमा काम गरेका थिए र ऊर्जा क्षेत्रको लबिस्टका रूपमा पनि चिनिन्थे। उनले यसअघि कुनै चुनाव लडेका थिएनन्। 

प्राइमरी र अभियानको रंग

सन् २०२६ को मार्च ३ का प्राइमरीमा राज्य निर्वाचन बोर्डका अनौपचारिक परिणामअनुसार कुपरले डेमोक्र्याटिक मनोनयन ९२ प्रतिशत मतका साथ जिते भने ट्रम्पको समर्थन पाएका ह्वाटलीले रिपब्लिकन मनोनयन ६४.६ प्रतिशत मतका साथ जिते। 

प्रचारका क्रममा दुवै पक्षले एकअर्कालाई तीखो आरोप लगाए। ह्वाटलीले आफूलाई ट्रम्पको सहयोगी र रूढिवादी चम्पियनका रूपमा प्रस्तुत गरे भने कुपरले उनलाई वासिङ्टनको “आमजनसँग टाढा रहेको भित्री व्यक्ति” भने। रिपब्लिकनहरूले कुपरमाथि गभर्नर हुँदा अपराधप्रति नरम नीति अपनाएको आरोप लगाए। उनीहरूले विशेषगरी गत अगस्टमा शार्लटको लाइट–रेलमा भएको युक्रेनी शरणार्थी इरिना जारुत्स्काको हत्याको घटनालाई उठाएका थिए। अर्कोतर्फ डेमोक्र्याटहरूले ह्वाटलीलाई ट्रम्पका आयात शुल्क, मेडिकेड खर्च कटौती र सन् २०२४ मा हेलेन आँधीले ध्वस्त पारेको पहाडी समुदायमा सहायता वितरणमा देखिएको ढिलाइसँग जोडे। 

सर्वेक्षणले पनि कुपरको बढत देखाएको थियो। द हिलले उद्धृत गरेको डिसिजन डेस्क एचक्यूको सर्वेक्षण औसतमा कुपर ४८ प्रतिशत र ह्वाटली ३७ प्रतिशतमा थिए, यद्यपि अन्तर साँघुरिन सक्ने अनुमान गरिएको थियो। कुक पोलिटिकल रिपोर्टले यो प्रतिस्पर्धालाई “टस–अप” सूचीमा राखेको थियो। 

सिनेटको सन्तुलनमा प्रभाव

चुनाव अघि सिनेटमा रिपब्लिकनको ५३–४७ को बहुमत थियो, र डेमोक्र्याटले नियन्त्रण लिन खुद चार सिट थप्नुपर्ने थियो। नयाँ कांग्रेस जनवरी ३, २०२७ मा शपथ लिनेछ। डेमोक्र्याटहरूले बहुमतको सबैभन्दा सम्भावित बाटो उत्तर क्यारोलिना, मेन, अलास्का र ओहायोमा जित्नुलाई मानेका थिए। त्यसैले उत्तर क्यारोलिनाको नतिजा उनीहरूका लागि निर्णायक कडी मानिएको थियो। 

यो प्रतिस्पर्धा अमेरिकी इतिहासकै सबैभन्दा महँगो सिनेट अभियान बन्न सक्ने र बाह्य खर्चले करिब १ अर्ब डलरसम्म पुग्न सक्ने अनुमान राजनीतिक विश्लेषकहरूले गरेका थिए। 

अब के?

यस समाचारका लागि प्रयोग गरिएका स्रोतहरूमा सिनेटको सम्पूर्ण नतिजा र सदनको अन्तिम सन्तुलन अझै स्पष्ट भएको छैन। उत्तर क्यारोलिनाको औपचारिक मत परिणाम र प्रमाणीकरण प्रक्रिया बाँकी हुन सक्छ। डेमोक्र्याटले सिनेटमा बहुमत पाउने÷नपाउने कुरा अन्य राज्यका नतिजा आएपछि मात्र निक्र्योल हुनेछ।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *