हर्मुज आक्रमणपछि अमेरिका र इरानबीच सिधा सैन्य भिडन्त, ऊर्जा सुरक्षामा गम्भीर सङ्कट

एजेन्सी, २४ असार । सामरिक रूपमा अत्यन्तै संवेदनशील ‘स्ट्रेट अफ हर्मुज’ (हर्मुज जलघाँटी) मा व्यापारिक जहाजहरूमाथि भएको शृङ्खलाबद्ध आक्रमणपछि मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था गम्भीर मोडमा पुगेको छ। बुधबार बिहान संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानी सैन्य संरचनाहरूमाथि शक्तिशाली हवाई आक्रमण गरेपछि इरानले पनि बहराइन र कुवेतलाई लक्षित गरी मिसाइल प्रहार गरेसँगै क्षेत्र पुनः व्यापक द्वन्द्वतर्फ धकेलिएको छ।

अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डका अनुसार, इरानले अन्तर्राष्ट्रिय जलमार्गमा सञ्चालित तीनवटा व्यापारिक जहाजलाई निशाना बनाएपछि जवाफी कारबाही सुरु गरिएको हो। अमेरिकी हवाई आक्रमणमा इरानको हवाई रक्षा प्रणाली, राडार केन्द्रहरू र इस्लामिक क्रान्तिकारी गार्डले प्रयोग गर्ने ६० भन्दा बढी द्रुत गतिका साना डुङ्गाहरू नष्ट गरिएको दाबी गरिएको छ।

यसको प्रतिक्रियास्वरूप इरानले अमेरिकी नौसेनाको पाँचौँ फ्लीट रहेको बहराइन र अमेरिकी सैन्य आधारहरू रहेको कुवेतमा मिसाइल प्रहार गरेको प्रारम्भिक विवरण आएका छन्, जसका कारण ती देशहरूमा उच्च सुरक्षा सतर्कता जारी गरिएको छ।

सैन्य तनावसँगै वासिङ्टनले इरानमाथि आर्थिक दबाब थप तीव्र पारेको छ। अन्तरिम सम्झौता अन्तर्गत इरानलाई दिइएको कच्चा तेल निर्यातको विशेष इजाजतपत्र अमेरिकाले तत्कालै रद्द गरेको छ। यस निर्णयले इरानको डलरमा आधारित तेल व्यापारलाई पुनः ठप्प बनाउने देखिएको छ। इरानी संसद्का अध्यक्ष मोहम्मद बाघेर कालिबाफले अमेरिकाको यो कदमको कडा प्रतिवाद गर्दै इरान कुनै पनि दबाबमा नझुक्ने चेतावनी दिनुभएको छ।

यो तनावपूर्ण घटनाक्रम इरानका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनीको अन्त्येष्टि समारोह चलिरहेका बेला भएको हो। फेब्रुअरी २८ मा मारिएका ८६ वर्षीय खामेनीको अन्तिम संस्कारपछि हर्मुज जलघाँटी खुल्ने र आणविक वार्ता अघि बढ्ने अपेक्षा गरिएको थियो। तर, पछिल्लो सैन्य मुठभेडले युद्धविराम र कूटनीतिक समाधानका सबै ढोकाहरू तत्कालका लागि बन्द गरिदिएको छ।