‘नाइटमेयर ब्याक्टेरिया’ के हुन् र किन अमेरिकामा यसको संक्रमण बढ्दैछ?

स्वास्थ्य अधिकारीहरूले ‘नाइटमेयर ब्याक्टेरिया’ (दुःस्वप्न ब्याक्टेरिया) भनिने औषधि-प्रतिरोधी जीवाणुको संक्रमण अमेरिकामा बढिरहेको चेतावनी दिएका छन्।

अमेरिकाको राष्ट्रिय जनस्वास्थ्य निकाय ‘सेन्टर्स फर डिजिज कन्ट्रोल एन्ड प्रिभेन्सन (सीडीसी)’ को एक रिपोर्टअनुसार सन् २०१९ देखि २०२३ सम्ममा औषधि प्रतिरोधी ‘नाइटमेयर ब्याक्टेरिया’ को संक्रमण करिब ७० प्रतिशतले बढेको छ।

शोधकर्ताहरूका अनुसार ‘एनडीएम जीन’ (नयाँ दिल्ली मेटालो-बीटा-ल्याक्टामेज) भनिने औषधि-प्रतिरोधी ब्याक्टेरिया यस वृद्धिको मुख्य कारक हो। एनडीएम जीन भएका ब्याक्टेरियालाई पहिले “विदेशी” मानिन्थ्यो र यो थोरै संख्याका बिरामीहरूमा, प्रायः अमेरिकासम्म मात्र सीमित थियो।

कार्बापेनेम नामक एन्टिबायोटिकको एक प्रकारले मात्र केही ‘नाइटमेयर ब्याक्टेरिया’ विरुद्ध काम गर्छ भन्ने मानिन्थ्यो। तर, अब एनडीएम-जीन ब्याक्टेरियाको उपस्थितिले यसलाई पनि पूर्ण रूपमा निष्क्रिय बनाउन सक्छ।

औषधि-प्रतिरोधी ब्याक्टेरियासम्बन्धी रिपोर्टले के पत्ता लगायो?

शोधकर्ताहरूले सोमबार रिपोर्ट गरेअनुसार अमेरिकामा औषधि-प्रतिरोधी ब्याक्टेरियाको संक्रमण भएका मानिसहरूको पूर्ण संख्या कम भए पनि हालैका वर्षहरूमा यो चिन्ताजनक दरमा बढेको छ।

एमोरी विश्वविद्यालयका संक्रामक रोग अनुसन्धानकर्ता डेभिड वेइसले एसोसिएटेड प्रेस समाचार एजेन्सीलाई भने, “अमेरिकामा एनडीएमको वृद्धि गम्भीर खतरा र धेरै चिन्ताजनक छ।”

शोधकर्ताहरूले कार्बापेनेम-प्रतिरोधी ब्याक्टेरियाका मामिलाहरूको परीक्षण र रिपोर्ट गर्ने २९ राज्यहरूबाट प्राप्त तथ्यांकमा पहुँच पाएका थिए। उनीहरूले सन् २०२३ मा ती राज्यहरूमा कार्बापेनेम-प्रतिरोधी ब्याक्टेरियाको संक्रमणका ४,३४१ घटनाहरू भएको बताए, जसमध्ये १,८३१ एनडीएम-जीन प्रकारका थिए।

ब्याक्टेरिया कसरी औषधि-प्रतिरोधी हुन्छन्?

‘एन्टिमाइक्रोबियल प्रतिरोधी’ तब हुन्छ जब ब्याक्टेरियाले आफूलाई मार्न प्रयोग गरिने औषधिहरू विरुद्ध नयाँ तरिकाहरू विकास गर्छन्।

एन्टिबायोटिकको दुरुपयोगले यो वृद्धिलाई बढावा दिएको छ – मानिसहरूले एन्टिबायोटिकको निर्धारित कोर्स पूरा नगर्दा वा अनावश्यक प्रिस्क्रिप्शन लिँदा संक्रमण पूर्ण रूपमा निको हुँदैन, जसले ब्याक्टेरियालाई एन्टिबायोटिकको ‘बानी’ बसाउन र प्रतिरोधी बनाउन सक्छ। प्रतिरोधी ब्याक्टेरिया त्यसपछि बाँच्न र आफ्नो जीन अन्य ब्याक्टेरियामा फैलाउन सक्षम हुन्छन्।

अमेरिकामा कार्बापेनेम-प्रतिरोधी संक्रमणको दर सन् २०१९ मा प्रति १,००,००० व्यक्तिमा २ भन्दा कमबाट सन् २०२३ मा प्रति १,००,००० व्यक्तिमा ३ भन्दा बढीमा पुगेको छ – जुन ६९ प्रतिशतको वृद्धि हो। तर, एनडीएम मामिलाहरूको दर प्रति १,००,००० व्यक्तिमा लगभग ०.२५ बाट १.३५ मा पुगेको छ – जुन ४६० प्रतिशतको वृद्धि हो, लेखकहरूले भने।

यसकारण, केही मानिसहरू एनडीएम-जीन ब्याक्टेरियाका अज्ञात वाहक हुन सक्छन्, जसले समुदायमा यसको फैलावट निम्त्याउन सक्छ, सीडीसीका वैज्ञानिकहरूले भने। पिसाब नलीको संक्रमण जस्ता सामान्य संक्रमणहरू पनि उपचार गर्न नसकेमा थप खतरनाक हुन सक्छन्।

औषधि-प्रतिरोधी संक्रमणका मामिलाहरू किन बढिरहेका छन्?

विशेषज्ञहरूका अनुसार अमेरिकामा मामिलाहरूको वृद्धि कोभिड-१९ महामारीसँग सम्बन्धित हुन सक्छ।

वाशिंगटन विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ता डा. जेसन बर्नह्यामले एपीलाई भने, “हामीलाई थाहा छ कि महामारीको समयमा एन्टिबायोटिकको प्रयोगमा ठूलो वृद्धि भएको थियो, त्यसैले यसले औषधि प्रतिरोधमा वृद्धि प्रतिबिम्बित गर्दछ।”

यसबाहेक, सीडीसीको पछिल्लो गणना आंशिक मात्र हुन सक्छ। धेरै राज्यहरूले कार्बापेनेम-प्रतिरोधी ब्याक्टेरियाको संक्रमणको परीक्षण गर्दैनन्। परीक्षण गर्ने राज्यहरूमा पनि, यो धेरै बिरामी अस्पतालका बिरामीहरूमा मात्र सीमित हुन्छ।

सीडीसीका शोधकर्ताहरूले क्यालिफोर्निया, फ्लोरिडा, न्यूयोर्क र टेक्सास लगायत अमेरिकाका केही धेरै जनसंख्या भएका क्षेत्रहरूको तथ्यांकमा पहुँच पाएनन्, जसको अर्थ अमेरिकामा संक्रमणको पूर्ण संख्या “निश्चित रूपमा कम अनुमान गरिएको” छ, बर्नह्यामले भने।

कार्बापेनेम-प्रतिरोधी संक्रमणका प्रारम्भिक संकेतहरू के हुन्?

कार्बापेनेम-प्रतिरोधी एन्टरोब्याक्टेरिया (सीआरई) संक्रमणहरू सामान्य ब्याक्टेरियाजन्य रोगहरू भन्दा धेरै फरक हुँदैनन्, जसले गर्दा तिनीहरूलाई पत्ता लगाउन गाह्रो हुन्छ। सामान्य चेतावनी संकेतहरूमा निम्न समावेश छन्:

  • पिसाब नलीको संक्रमण: जलन, बारम्बार पिसाब लाग्ने वा “धमिलो” पिसाब।

  • रक्तप्रवाह संक्रमण: उच्च ज्वरो, तीव्र धडकन वा धेरै कम रक्तचाप।

  • निमोनिया (फोक्सोको संक्रमण): खोकी, सास फेर्न गाह्रो हुने वा छाती दुख्ने।

यहाँ एक बिरामी व्यक्तिको चित्रण छ जसलाई ज्वरो, खोकी, र पिसाब नलीको संक्रमणका लक्षणहरू देखिएका छन्, जसले ‘नाइटमेयर ब्याक्टेरिया’ संक्रमणका प्रारम्भिक संकेतहरूलाई दर्शाउँछ।
`
‘नाइटमेयर ब्याक्टेरिया’ अन्य देशहरूमा पनि बढिरहेका छन्?

एनडीएम जीन भएका ब्याक्टेरिया अमेरिकामा मात्र समस्या होइनन्; तिनीहरू विश्वका अन्य ठाउँहरूमा पनि पाउन सकिन्छ, यद्यपि क्षेत्र अनुसार यसको व्यापकता फरक हुन्छ।

  • दक्षिण एसिया: एनडीएम-उत्पादन गर्ने ब्याक्टेरिया विश्वका अन्य क्षेत्रहरूको तुलनामा, विशेष गरी भारत र पाकिस्तानमा अपेक्षाकृत व्यापक छन्। एन्टिबायोटिकको अत्यधिक प्रयोग, जेनेरिक एन्टिबायोटिकको सीमित नियमन र भीडभाड भएका अस्पतालहरू – जसले संक्रमण फैलाउन सजिलो बनाउँछ – यसका मुख्य कारण हुन्।

  • युरोप: अनुसन्धानले देखाउँछ कि ग्रीस, इटाली र टर्किए जस्ता दक्षिणी युरोपेली देशहरूमा उत्तरी राष्ट्रहरूको तुलनामा धेरै ‘नाइटमेयर ब्याक्टेरिया’ का मामिलाहरू रिपोर्ट गरिन्छ, जहाँ बलियो संक्रमण नियन्त्रण उपायहरू र एन्टिबायोटिक व्यवस्थापन कार्यक्रमहरू अधिक बलिया हुन्छन्।

  • अफ्रिका: विस्तृत तथ्यांक सीमित भए पनि, अध्ययनले देखाएको छ कि प्रतिरोधी ब्याक्टेरिया अस्पतालहरूमा र समुदायहरूमा दुवैमा उपस्थित छन्। सीमित निदान क्षमताले प्रायः कम रिपोर्टिङ निम्त्याउँछ, जबकि अनियमित एन्टिबायोटिक प्रयोग र कमजोर सरसफाइ पूर्वाधार जस्ता जोखिम कारकहरूले संक्रमण फैलने खतरा बढाउँछ।

  • ल्याटिन अमेरिका: कार्बापेनेम-प्रतिरोधी संक्रमण एक उदीयमान चिन्ताको विषय हो, विशेष गरी ब्राजिल र अर्जेन्टिनामा, जहाँ सन् २०२१ र २०२२ मा धेरै प्रकोपहरू रेकर्ड गरिएका छन्।

समग्रमा, कमजोर स्वास्थ्य प्रणाली वा एन्टिबायोटिक बिक्री नीतिहरूमा अधिक खुकुलो भएका देशहरूमा एन्टिबायोटिक-प्रतिरोधी संक्रमणहरूसँग संघर्ष गर्ने सम्भावना बढी हुन्छ। ब्याक्टेरिया सजिलै यात्रा गर्न सक्छ र मानिस, खाना र जनावरहरूद्वारा सजिलै सर्न सक्छ, विज्ञहरू जोड दिन्छन् कि यो एक विश्वव्यापी स्वास्थ्य सुरक्षा मुद्दा हो, र कुनै एक क्षेत्रमा मात्र सीमित छैन।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *