अमेरिकी दबाबका बाबजुद भारतलाई निरन्तर तेल आपूर्ति गर्ने पुटिनको प्रतिबद्धता

 

नयाँ दिल्ली–
अमेरिकाले रुसी तेल खरिद रोक्न दबाब दिइरहेको समयमा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले मस्को भारतलाई ‘निरन्तर इन्धन आपूर्ति’ (Uninterrupted shipments) गर्न तयार रहेको बताएका छन्।

नयाँ दिल्लीमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँगको संयुक्त सम्बोधनका क्रममा पुटिनले अमेरिकाको दोहोरो मापदण्डमाथि प्रश्न उठाए। अमेरिका आफैंले मस्कोबाट आणविक इन्धन खरिद गरिरहेको तथ्य औंल्याउँदै पुटिनले तेल खरिद गरेकै कारण भारतलाई दण्डित गरिनु अनुचित रहेको जिकिर गरे।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतले रुसी तेल खरिद गरेर युक्रेन युद्धमा आर्थिक सहयोग पुर्‍याएको आरोप लगाउँदै अधिकांश भारतीय उत्पादनहरूमा ५० प्रतिशत भन्सार शुल्क (ट्यारिफ) लगाएका छन्। भारतले भने उक्त आरोपको खण्डन गर्दै आएको छ।

युद्ध अन्त्यको सर्त: डोनबासबाट युक्रेनी सेनाको फिर्ती
पुटिनको भारत भ्रमण यस्तो समयमा भएको छ, जतिबेला अमेरिकाले रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि शान्ति वार्ताको प्रयास थालेको छ। बिहीबार ‘इन्डिया टुडे’सँग कुरा गर्दै पुटिनले रुस ‘शान्तिपूर्ण समाधान’ को पक्षमा रहेको बताए पनि कडा चेतावनी दिए। उनले भने, “कि त हामी बल प्रयोग गरेर ती क्षेत्रहरू (डोनबास) मुक्त गर्नेछौं, वा युक्रेनी सेनाले ती क्षेत्रहरू छोड्नुपर्नेछ।”

यता, प्रधानमन्त्री मोदीले युक्रेन युद्धमा भारत तटस्थ नभई ‘शान्तिको पक्षमा’ उभिएको दोहोर्‍याए। उनले युद्धको दिगो समाधान खोज्ने प्रयासको स्वागत गर्दै रुस र भारतबीचको सम्पर्क सञ्जाल (कनेक्टिभिटी) विस्तार भारतको प्रमुख प्राथमिकता रहेको बताए।

अमेरिकाको आलोचना
करसम्बन्धी विवादका कारण पछिल्लो समय भारत–अमेरिका सम्बन्ध चिसिएको छ। ट्रम्पले सुरुमा २५ प्रतिशत र पछि रुसी तेल खरिदको सजायस्वरूप थप २५ प्रतिशत कर लगाएका थिए। भारत सरकारले यसलाई ‘अनुचित र तर्कहीन’ कदम भन्दै विरोध गरेको थियो।

पुटिनले अन्तर्वार्तामा भने, “अमेरिका आफैं अझै पनि आफ्ना आणविक प्लान्टहरूका लागि हामीबाट इन्धन खरिद गर्छ। यदि अमेरिकालाई हाम्रो इन्धन किन्ने अधिकार छ भने, भारतले त्यो सुविधा किन नपाउने?” ब्लूमबर्गको तथ्यांक अनुसार गत वर्ष रुस अमेरिकाको शीर्ष आणविक इन्धन आपूर्तिकर्ता थियो।

व्यापार विस्तार, भिसा र आणविक ऊर्जा सम्झौता
शुक्रबार दुई नेताबीच व्यापार, कृषि, र ऊर्जा क्षेत्रमा सहकार्य गर्ने विषयमा समझदारी भएको छ।

  • व्यापार लक्ष्य: पुटिनले हाल ६० अर्ब डलर रहेको द्विपक्षीय व्यापारलाई आगामी वर्षहरूमा बढाएर १०० अर्ब डलर पुर्‍याउने विश्वास व्यक्त गरे। सन् २०३० सम्मका लागि रोजगारी, सिपिङ र स्वास्थ्य क्षेत्र समेट्ने आर्थिक कार्यक्रममा सहमति जुटेको छ।

  • पर्यटन र भिसा: प्रधानमन्त्री मोदीले रुसी पर्यटकहरूका लागि ३० दिने दुई नयाँ भिसा योजनाको घोषणा गरे। साथै, रुसमा दुई नयाँ भारतीय वाणिज्य दूतावास सञ्चालनमा आएको जानकारी दिइयो।

  • सञ्चार: रुसी सरकारी सञ्चारमाध्यम ‘रसिया टुडे’ (RT) को प्रसारण भारतमा पनि सुरु गरिने मोदीले बताए।

  • ऊर्जा: कुनै ठूलो रक्षा सम्झौता घोषणा नभए पनि भारतको सबैभन्दा ठूलो आणविक ऊर्जा प्लान्ट निर्माणमा रुसले सघाउने पुटिनले बताए।

संयुक्त विज्ञप्तिमा दुवै नेताले ब्रिक्स (BRICS) गठबन्धनमार्फत ‘न्यायपूर्ण’ र ‘बहुध्रुवीय’ विश्व व्यवस्था निर्माणमा सहकार्य गरिरहेको उल्लेख गरेका छन्। ऊर्जा सुरक्षालाई साझेदारीको मुख्य स्तम्भ मानिए पनि मोदीले आफ्नो सम्बोधनमा तेलको विषयमा भने प्रत्यक्ष टिप्पणी गरेनन्।

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *