१२ करोड युरो जरिवानापछि इलोन मस्कको ‘एक्स’ र युरोपेली आयोगबीच द्वन्द्व: विज्ञापनमा प्रतिबन्ध
एजेन्सी । चर्चित सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ‘एक्स’ (साबिकको ट्विटर) र युरोपेली युनियन (ईयू) को कार्यकारी निकाय युरोपेली आयोगबीचको द्वन्द्व सतहमा आएको छ। ‘ब्लु टिक’ प्रमाणीकरणको विषयलाई लिएर युरोपेली आयोगले एक्समाथि १२० मिलियन युरो (करिब १४ अर्ब नेपाली रुपैयाँ) जरिवाना तोकेको केही दिनमै एक्सले आयोगलाई आफ्नो प्लेटफर्ममा विज्ञापन गर्न रोक लगाएको हो।
‘प्राविधिक त्रुटिको फाइदा उठाएको’ आरोप
एक्सका वरिष्ठ अधिकारी निकिता बिएरले युरोपेली आयोगमाथि गम्भीर आरोप लगाएका छन्। बिएरका अनुसार, आयोगले जरिवानासम्बन्धी आफ्नो पोस्टको प्रचार गर्न एक्सको विज्ञापन प्रणालीमा रहेको एक प्राविधिक त्रुटि (Exploit) को दुरुपयोग गरेको थियो।
बिएरले आयोगलाई जवाफ दिँदै भनेका छन्, “तपाईंहरूलाई लाग्छ कि नियमहरू तपाईंको खातामा लागू हुँदैनन्। त्यसैले तपाईंको विज्ञापन खाता बन्द गरिएको छ।” उनले आयोगले भिडियो जस्तै देखिने लिंक पोस्ट गरेर प्रयोगकर्तालाई झुक्याएको र कृत्रिम रूपमा पोस्टको पहुँच (Reach) बढाउन खोजेको दाबी गरेका छन्।
आयोगको प्रस्टोक्ति: ‘हामीले नियम मानेका छौं’
यस कदमको प्रतिक्रिया दिँदै युरोपेली आयोगका प्रवक्ताले बीबीसीसँग भने, “आयोगले सधैं असल नियतका साथ सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरू प्रयोग गर्ने गरेको छ।” उनले प्लेटफर्महरूले नै कर्पोरेट खाताहरूका लागि उपलब्ध गराएका उपकरणहरू प्रयोग गरेको र ती उपकरणहरू आफ्नै नियम तथा सर्तहरू अनुरूप हुनुपर्ने अपेक्षा गरेको बताए।
विवादको मुख्य कारण: ‘ब्लु टिक’ र जरिवाना
शुक्रबार एक्समाथि सुनाइएको यो जरिवाना युरोपेली संघको ‘डिजिटल सर्भिसेज एक्ट’ (DSA) अन्तर्गतको पहिलो कारबाही हो। युरोपेली नियामकले एक्सको ‘ब्लु टिक’ प्रणालीलाई “भ्रामक” ठहर गरेको छ। कम्पनीले प्रयोगकर्ताहरूको प्रमाणीकरण अर्थपूर्ण रूपमा नगरेको आयोगको निष्कर्ष छ।
आयोगले भनेको छ, “यो धोकाधडीले प्रयोगकर्ताहरूलाई स्क्याम, नक्कली परिचय (Impersonation) र अन्य प्रकारका ‘मनिपुलेसन’ को जोखिममा पार्छ।” साथै, एक्सले विज्ञापनमा पारदर्शिता नअपनाएको र अनुसन्धानकर्ताहरूलाई डेटामा पहुँच नदिएको आरोप पनि लागेको छ।
राजनीतिक रङ्ग र मस्कको आक्रोश
जरिवानाको घोषणा लगत्तै अर्बपति इलोन मस्कले कडा प्रतिक्रिया दिएका छन्। उनले आफ्नो प्लेटफर्ममा लेख्दै “युरोपेली संघ खारेज हुनुपर्ने” धारणा राखे। उनले ईयूलाई फासीवादसँग तुलना गर्ने अर्का प्रयोगकर्ताको पोस्टलाई समर्थन गर्दै रिट्विट समेत गरे।
यसैबीच, अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियो र संघीय सञ्चार आयोग (FCC) ले युरोपेली नियामकले अमेरिकी कम्पनीहरूमाथि आक्रमण र सेन्सरसिप गर्न खोजेको आरोप लगाएका छन्। रुबियोले चेतावनी दिँदै भने, “अमेरिकीहरूलाई अनलाइनमा सेन्सर गर्ने दिन अब सकिए।”
विगतका घटना
एक्स र विश्वव्यापी नियामकहरूबीचको यो टकराव पहिलो होइन। सन् २०२४ मा ब्राजिलको सर्वोच्च अदालतले २८ मिलियन रियल (करिब ५.१ मिलियन डलर) जरिवाना तिर्न सहमत भएपछि मात्र एक्समाथिको प्रतिबन्ध हटाएको थियो। त्यस्तै, अघिल्लो वर्ष अष्ट्रेलियाले पनि बाल दुर्व्यवहार विरुद्धको अनुसन्धानमा सहयोग नगरेको भन्दै एक्सलाई जरिवाना गरेको थियो।
