युक्रेनलाई सघाउने ‘निर्णायक समय’: युरोपेली नेताको जोड, शान्ति योजनामा भू-भागको पेच
लन्डन (बेलायत) ।
रुस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका लागि दबाब बढिरहँदा युरोपेली शीर्ष नेताहरूले युक्रेनलाई सहयोग बढाउन यो “निर्णायक समय” भएको निष्कर्ष निकालेका छन्। अमेरिकाले किभलाई रुससँग शिघ्र सम्झौता गर्न दबाब दिइरहेका बेला युरोपेली शक्तिहरूले भने युक्रेनको ‘सुरक्षा ग्यारेन्टी’ (Security Guarantees) को विषयलाई प्राथमिकतामा राखेका छन्।
यसै सन्दर्भमा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले सोमबार लन्डनमा बेलायती प्रधानमन्त्री कियर स्टारमर, फ्रान्सेली राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोन र जर्मन चान्सलर फ्रेडरिक मर्जसँग भेटवार्ता गरेका छन्। भेटमा मुख्यतया युक्रेनी र अमेरिकी अधिकारीहरूबीच गत साता तयार पारिएको शान्ति योजनाको मस्यौदामाथि छलफल भएको थियो।
भू-भाग छोड्ने अमेरिकी प्रस्तावमा जेलेन्स्कीको असहमति
अमेरिकी पक्षबाट अघि सारिएको शान्ति प्रस्तावमा युक्रेनले पूर्वी क्षेत्रहरूबाट आफ्ना सेना पूर्ण रूपमा फिर्ता बोलाउनुपर्ने उल्लेख छ, जुन क्षेत्रहरू रुसले कब्जा गर्न प्रयास गरिरहेको छ। यसको बदलामा रुस अन्यत्रबाट पछि हट्ने र युद्धविराम हुने अमेरिकी तर्क छ।
तर, राष्ट्रपति जेलेन्स्कीका लागि यो प्रस्ताव स्वीकार्य देखिएको छैन। उनले मस्कोको आक्रामकतालाई पुरस्कृत गर्न नहुने र पूर्वी क्षेत्र रुसलाई सुम्पिदा भविष्यमा युक्रेनमाथि थप आक्रमणको खतरा रहने अडान राखेका छन्।
लन्डनमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै जेलेन्स्कीले भने, “अमेरिकीहरू सिद्धान्ततः सम्झौता खोज्न चाहन्छन्। नोभेम्बरको मस्यौदामा रहेका युक्रेन विरोधी बुँदाहरू हटाइएको भए पनि भू-भाग छोड्ने विषयमा अझै सहमति जुट्न सकेको छैन।”
युरोपेली नेताहरूको ‘कडा’ अडान
भेटपछि बेलायती प्रधानमन्त्रीको कार्यालयले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “नेताहरू सबै सहमत छन् कि यो एक निर्णायक क्षण हो। यो बर्बर युद्ध अन्त्य गर्न पुटिनमाथि आर्थिक दबाब बढाउँदै युक्रेनलाई निरन्तर सहयोग गर्नुपर्छ।”
प्रधानमन्त्री स्टारमरले कुनै पनि शान्ति सम्झौतामा “कडा सुरक्षा ग्यारेन्टी” समावेश हुनुपर्ने बताएका छन्। उता, जर्मन चान्सलर मर्जले अमेरिकी प्रस्तावका केही विवरणप्रति आफू “शंकास्पद” रहे पनि वार्ताको विकल्प नभएको धारणा राखे। फ्रान्सले पनि युक्रेनको सुरक्षा सुनिश्चितताका लागि काम तीव्र पारिने जनाएको छ।
ट्रम्पको असन्तुष्टि र युक्रेनको बाध्यता
वार्ताको सुस्त गतिप्रति अमेरिकाले असन्तुष्टि जनाउँदै सहयोग रोक्न सक्ने भय युरोप र किभमा व्याप्त छ। अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले आइतबार मात्रै जेलेन्स्कीले परिमार्जित सम्झौताको मस्यौदा नपढेको भन्दै “निराशा” व्यक्त गरेका थिए। उनले रुसी राष्ट्रपति पुटिन भने सम्झौताका लागि तयार रहेको दाबी गरेका छन्।
जेलेन्स्कीले भने मंगलबार अमेरिकासँग परिमार्जित योजना साझा गर्ने बताएका छन्। उनले भने, “हामी अमेरिकी बिना पनि अघि बढ्न सक्दैनौं र युरोप बिना पनि सक्दैनौं, त्यसैले हामीले केही महत्त्वपूर्ण निर्णयहरू लिनु आवश्यक छ।”
युद्ध रोकिएन
कूटनीतिक पहल चलिरहँदा युक्रेनमा रुसी आक्रमण भने रोकिएको छैन। आइतबार र सोमबारका बीचमा रुसी सेनाले ड्रोन, ग्लाइड बम र मिसाइल आक्रमण गर्दा १० जनाको मृत्यु भएको छ भने ४७ जना घाइते भएका छन्।
