भोजपुर, १८ पुस । भोजपुरको लेकाली भेगमा उत्पादित बहुउपयोगी जडीबुटी चिराइतोको मूल्यमा यस वर्ष उल्लेख्य गिरावट आएपछि यहाँका किसान चिन्तामा परेका छन् । विगत केही वर्षदेखि आम्दानीको मुख्य स्रोत बनेको चिराइतोले यसपटक उचित बजार भाउ नपाउँदा व्यावसायिक खेतीमा लागेका किसान निराश भएका हुन् ।

टेम्केमैयुङ गाउँपालिका–१ तिम्माका किसान गुणराज राउतका अनुसार गत वर्ष प्रतिमन (४० किलो) ४१ हजार रुपैयाँसम्म बिक्री भएको चिराइतोको मूल्य यस वर्ष झण्डै ११ हजारले घटेर २८ देखि ३० हजार रुपैयाँमा सीमित भएको छ । बजारमा माग घट्नु र मूल्यमा आएको अस्थिरताले किसानको वार्षिक आम्दानीमा ठूलो असर पुग्ने देखिएको छ । “भाउ बढ्ने आशामा मैले उत्पादित १५ मन चिराइतो बिक्री नगरी गोदाममै राखेको छु,” राउतले आफ्नो पीडा सुनाउनुभयो ।

तिम्माको सुम्लिखा, खम्बुखा र सावा जस्ता लेकाली क्षेत्रबाट मात्रै वार्षिक करिब एक हजार मन चिराइतो उत्पादन हुने गरेको छ । यहाँका अधिकांश परिवारका लागि चिराइतो प्रमुख नगदे बालीका रूपमा स्थापित छ । औषधीय गुणले भरिपूर्ण चिराइतो विशेषगरी ज्वरो, मधुमेह र पेटसम्बन्धी समस्याको उपचारमा प्रयोग गरिन्छ । यहाँ उत्पादित जडीबुटी भारत, चीन र बङ्गलादेशसम्म निर्यात हुने गरे पनि बजार व्यवस्थापनको अभावले किसान बिचौलिया र अन्तर्राष्ट्रिय बजारको उतारचढावको मारमा पर्ने गरेका छन् ।

सरकारी स्तरबाट चिराइतोको न्यूनतम समर्थन मूल्य नतोकिँदा र गाउँमै प्रशोधन केन्द्र नहुँदा किसानले सस्तो मूल्यमा कच्चा पदार्थ बेच्न बाध्य हुनुपरेको छ । स्थानीय तह र सम्बन्धित निकायले उचित बजार व्यवस्थापन र भण्डारणमा सहयोग गर्नुपर्ने माग किसानहरूको छ ।