सागम र लप्सेको आँगनमै ‘अमृत’ : आधारातमा पँधेरा धाउने दिनको अन्त्य

काठमाडौँ, असार ८ । मध्यरातको समय। वरिपरि सन्नाटा छ । तर, सङ्खुवासभाको खाँदबारी नगरपालिका वडा नम्बर ६ स्थित सागम र लप्से गाउँका बासिन्दाका लागि भने यो समय निद्राको होइन, पानीको जोहो गर्ने चटारोको हुन्थ्यो । एक गाग्री पानीका लागि हातमा टर्च र काँधमा गाग्री बोकेर घण्टौँ टाढाको कुँवा वा पँधेरा धाउनु यहाँका बासिन्दाको पुस्तौँदेखिको नियति थियो ।

तर, अब सागम र लप्सेको त्यो कष्टकर तस्बिर बदलिएको छ । वर्षौंदेखिको खानेपानीको तिर्खा मेट्दै अहिले यहाँका घरघरमा पानीका धाराहरू झर्न थालेका छन्। ‘पेले खोल्सी खानेपानी आयोजना’ को पहिलो चरणको काम सम्पन्न भएसँगै २६ परिवारको आँगनमा पानीको सुविधा पुगेको हो ।

हटेको आधारातको सास्ती
स्थानीय टेकबहादुर बगाले मगरका लागि घरमै धारा जोडिनु कुनै सपनाभन्दा कम छैन । हिजोका कष्टकर दिनहरू सम्झँदै उहाँ बताउनुहुन्छ, ‘एक गाग्री पानीका लागि आधारातमा कुँवा र पँधेरा नगई सुखै थिएन । निद्रा माया मारेर भए पनि पानीको जोहो गर्नुपर्ने बाध्यता थियो । अब उहाँहरूको त्यो सास्ती सधैँका लागि अन्त्य भएको छ ।’

घरमै धारा आएपछि केवल प्यास मात्र मेटिएको छैन, दैनिक जीवन नै सहज बनेको छ । स्थानीय तारामाया राईको अनुभव पनि उस्तै छ । ‘घरमै पानी आएपछि सरसफाइदेखि घरायसी काममा धेरै सजिलो भएको छ’, उहाँ हर्षित हुँदै भन्नुहुन्छ, “वर्षौंदेखि खेप्दै आएको खानेपानीको दुःखले बल्ल बिदा पायो।”

विकासको एउटा ठूलो फड्को
खानेपानी तथा सरसफाइ डिभिजन कार्यालय भोजपुरमार्फत सञ्चालित यो आयोजना सङ्खुवासभाको यो क्षेत्रका लागि ठूलो राहत बनेको छ । कूल ६ करोड ८९ लाख रुपैयाँको लागत अनुमान गरिएको यो आयोजनामा स्थानीय बासिन्दाहरूको श्रमदान पनि जोडिएको छ ।

गत वर्षदेखि निर्माण सुरु भएको यो आयोजनालाई तीनवटा ‘स्किम’ मा विभाजन गरिएको छ । जसमध्ये पहिलो स्किमको काम सम्पन्न गरेर २६ घरमा धारा वितरण गरिसकिएको छ । आयोजनाका सव-इन्जिनियर बेदराज बराइलीका अनुसार, यो ठूलो लागतको आयोजना भए पनि पहिलो चरणको सफलताले स्थानीयमा ठूलो उत्साह थपेको छ ।

बजेटको चुनौती र बाँकी आशा
गाउँमा पानी त आयो, तर आयोजनालाई पूर्णता दिन भने अझै केही चुनौतीहरू बाँकी नै छन् । निर्माण उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष दुर्गादत्त भण्डारीका अनुसार वार्षिक रूपमा आउने बजेट न्यून हुँदा योजनालाई सोचेजस्तो गति दिन समस्या भइरहेको छ । ‘स्थानीय दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूलाई जतिसक्दो चाँडो पानी खुवाउने हाम्रो धोको छ, तर सरकारले बजेट बढाइदिए काममा अझै तीव्रता आउने थियो’, उहाँ बताउनुहुन्छ ।

खाँदबारी नगरपालिका ६ का वडाध्यक्ष अर्जुन तामाङ पनि बाँकी रहेका घरधुरीमा छिट्टै पानी पुर्‍याउन वडाले आवश्यक पहल गरिरहेको जानकारी दिनुहुन्छ । उहाँ भन्नुहुन्छ, ‘चरम अभाव भएको ठाउँमा घरघरै धारा पुग्दा गाउँको मुहार नै फेरिएको छ। बाँकी काम पनि समयमै सम्पन्न गराउन हामी पूर्ण रूपमा सक्रिय छौँ ।’

सागम र लप्से गाउँको यो सुखद परिवर्तनले देखाउँछ कि दृढ इच्छाशक्ति र लगानी हुने हो भने विकट बस्तीका आधारभूत समस्याहरू पनि समाधान गर्न सकिन्छ । वर्षौंसम्म पानीका लागि रातभर जाग्राम बस्ने स्थानीयका आँखाहरूमा अहिले सन्तोषको चमक देखिएको छ। अब बाँकी घरधुरीमा पनि पानीको पहुँच पुगेपछि यो सिङ्गो बस्तीले खानेपानीको अभावबाट सदाका लागि मुक्ति पाउनेछ ।