सक्रिय मनसुनले उपत्यकामा सिर्जना गर्ने डुवान : सुरक्षा सावधानी अपनाउनु पर्नेमा मौसमविदको जोड

काठमाडौँ,  साउन २ । असारको उत्तरार्धसँगै काठमाडौँ उपत्यकामा मनसुनको लय निकै सक्रिय बनेको छ। बिहानैदेखि धुम्मिएको आकाश र केही समयको अन्तरालमा परिरहने झरीले उपत्यकाको मौसम शीतल त बनाएको छ, तर यससँगै हामीले दैनिक जीवनमा केही सावधानीका पाटाहरूमा पनि ध्यान दिनु जरुरी देखिएको छ ।

बदलिँदो मौसमका बारेमा जानकारी दिँदै जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले आगामी केही दिन उपत्यकामा वर्षाको प्रभाव अलि बढी रहने बताएको छ । यो जानकारी डरका लागि होइन, बरु हामीले आफ्नो दैनिक यात्रा र बसाईलाई सुरक्षित बनाउनका लागि एक पूर्वसंकेत हो ।

नदी किनार र होचा स्थानमा विशेष ध्यान
मौसमविद् विनोद पराजुलीका अनुसार आज राति र भोलि हुने वर्षाले काठमाडौँका साना ठूला नदी र खोलाको जलस्तरमा केही परिवर्तन ल्याउन सक्छ। ‘उपत्यकाका नदी तथा खोला किनारमा बसोबास गर्ने र आवतजावत गर्नेहरूले पानीको बहावमा आउन सक्ने परिवर्तनलाई ख्याल गरिदिनुहुनेछ भन्ने हाम्रो अपेक्षा छ ।’  उहाँ भन्नुहुन्छ । विशेषगरी होचा स्थानमा बस्ने नागरिकले पानीको निकासका बारेमा पहिले नै सजग रहँदा सम्भावित डुबानबाट बच्न सकिन्छ।

सूचनाको साथमा सुरक्षा
अहिलेको प्रविधिको युगमा मौसमको जानकारी हातहातै उपलब्ध हुन्छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागले बाढी र वर्षाको सूचना निरन्तर दिइरहेको छ । मोबाइलमा आउने सन्देश र रेडियो/टेलिभिजनका समाचारमा अद्यावधिक रहनु नै आफू र आफ्नो परिवारलाई सुरक्षित राख्ने सबैभन्दा उत्तम उपाय हो ।

हामीले के गर्न सक्छौँ?
१. निकासको जाँच : आफ्नो घर वा पसल वरिपरि ढल वा पानी बग्ने ठाउँ थुनिएको छ भने त्यसलाई समयमै सफा राख्न सकिन्छ।
२. खोला किनारको यात्रा : वर्षाको समयमा खोला किनारका बाटोहरू प्रयोग गर्दा अलि बढी चनाखो हुनुपर्छ।
३. सूचनामा ध्यान : कतै यात्रा निस्कनुअघि मौसमको अवस्था कस्तो रहनेछ भनेर विभागको वेबसाइट वा मोबाइल एप हेर्ने बानी बसाल्न सकिन्छ ।

मनसुन प्रकृतिको नियमित र आवश्यक प्रक्रिया हो । यसले कृषिका लागि सुखद सन्देश ल्याउँछ । मौसमविद्हरूले दिएको यो पूर्वजानकारीलाई हामीले त्रासका रूपमा होइन, बरु एक जिम्मेवार नागरिकका रूपमा सावधानी अपनाउने अवसरका रूपमा लिनु बुद्धिमानी हुनेछ ।