अस्ट्रेलियाको समुद्री किनारमा रहस्यमय धातुका गोलाहरू फेला: ‘अन्तरिक्षको फोहोर’ भएको पुष्टि

सिड्नी । अस्ट्रेलियाको उत्तरी क्विन्सल्याण्डस्थित एक समुद्री किनारमा फेला परेका ६ वटा रहस्यमय धातुका गोलाहरू ‘अन्तरिक्षको फोहोर भएको पुष्टि भएको छ।

गत सप्ताहान्तमा फरेस्ट बीच  मा फेला परेका यी ठूला गोलाकार वस्तुहरूका बारेमा अनुसन्धान गरिरहेको अस्ट्रेलियन स्पेस एजेन्सी  ले सोमबार सामाजिक सञ्जालमार्फत यो जानकारी दिएको हो।

के हुन् यी रहस्यमय गोलाहरू?
स्थानीयले “स्पेस बल” (Space Balls) नाम दिएका यी वस्तुहरू रकेटको ‘प्रेसर भेसल’ (Pressure Vessels) हुनसक्ने एजेन्सीको अनुमान छ। यस्ता कडा धातुका ट्याङ्कीहरू रकेटमा उच्च चापयुक्त ग्यास वा तरल पदार्थ भण्डारण गर्न प्रयोग गरिन्छ। स्थानीय बासिन्दाका अनुसार यी गोलाहरू बास्केटबलभन्दा झण्डै दोब्बर ठूला छन्।

सुरुमा यी वस्तुहरू खतरनाक हुनसक्ने भन्दै सर्वसाधारणलाई टाढै रहन आग्रह गरिएको थियो। यद्यपि, क्विन्सल्याण्डका आपतकालीन उद्धारकर्मीहरूले ती गोलाहरू सुरक्षित रहेको पुष्टि गर्दै समुद्री किनारबाट हटाइसकेका छन्।

स्पेस एजेन्सीका प्रवक्ताले सिएनएनलाई पठाएको इमेलमा भनेका छन्, “शंकास्पद अन्तरिक्ष भग्नावशेषहरूलाई कहिल्यै नछुनुहोस् र सुरक्षित रहेको पुष्टि नभएसम्म त्यसलाई खतरनाक मान्नुहोस्। यस्ता वस्तु देखेमा तुरुन्त आपतकालीन सेवामा सम्पर्क गर्नुहोस्।”

एजेन्सीले हाल यो कुन देशको रकेटको टुक्रा हो र कुन प्रक्षेपणका क्रममा खसेको हो भन्ने पत्ता लगाउन अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूसँग समन्वय गरिरहेको छ।

बढ्दो ‘स्पेस जंक’ को जोखिम
अन्तरिक्षमा प्रयोगविहीन भएर घुमिरहेका उपग्रह (स्याटेलाइट), इन्धनका ट्याङ्की वा अन्य धातुका टुक्राहरूलाई ‘स्पेस जंक’ वा ‘स्पेस डेब्री’ भनिन्छ। संयुक्त राज्य अमेरिकाको स्पेस फोर्सका अनुसार, सन् २०१३ मा २३,००० रहेको यस्ता टुक्राहरूको संख्या २०२४ सम्म आइपुग्दा ४७,००० पुगिसकेको छ। नासाका अनुसार ट्रयाक गर्न नसकिने साना टुक्राहरूको संख्या भने करोडौँमा छ।

अन्तरिक्षको फोहोर पृथ्वीमा खस्ने घटना सामान्य नभए पनि यो बिरलै हुने गर्छ। केही समयअघि मात्र अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन बाट खसेको एउटा टुक्रा अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित एक घरमा बजारिएको थियो। त्यस्तै, सन् २०२३ मा पनि अस्ट्रेलियाकै पश्चिमी तटमा १० फिट लामो रहस्यमय सिलिन्डर फेला परेको थियो।

मानवीय जोखिम र सुरक्षा
विज्ञहरूका अनुसार अन्तरिक्षबाट खस्ने यस्ता वस्तुले मानिसलाई चोट लाग्ने सम्भावना निकै कम (१ ट्रिलियनमा १ भन्दा कम) हुन्छ। यद्यपि, इतिहासमा केही घटनाहरू दर्ता भएका छन्। सन् २००२ मा चीनमा एक बालक रकेटको टुक्राले लागेर घाइते भएका थिए भने सन् १९९७ मा अमेरिकाको ओक्लाहोमामा लोट्टी विलियम्स नामकी महिला अन्तरिक्षको फोहोरले लागेर घाइते हुने पहिलो व्यक्ति बनेकी थिइन्।

अन्तरिक्ष प्रविधि कम्पनीहरूले हाल यो समस्या समाधान गर्न पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने रकेट र पुराना उपग्रहहरूलाई अन्तरिक्षमै पक्रन सक्ने रोबोटिक हातहरू विकास गरिरहेका छन्। “अहिले अन्तरिक्षमा हुने यस्ता जोखिमप्रति सचेतना बढेको छ र भविष्यमा हुने सम्भावित दुर्घटना कम गर्न वैज्ञानिकहरूले सुधारिएको मोडलहरूमा काम गरिरहेका छन्,” एरोस्पेस कर्पोरेसनका विज्ञ मर्लन सोर्जले बताए।