क्यानाडाली सामानमा ट्रम्पद्वारा ५० प्रतिशत भन्सार शुल्क घोषणा, व्यापार युद्ध चर्कने त्रास
वासिङ्टन डीसी / ओटावा । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानाडाबाट आयात हुने प्रमुख सामानहरूमा ५० प्रतिशत नयाँ भन्सार शुल्क (ट्यारिफ) लगाउने घोषणा गर्नुभएको छ। ओटावा (क्यानाडा सरकार) ले अमेरिकी मदिरा, सवारी साधन र दुग्धजन्य उत्पादनहरूमा ‘भेदभावपूर्ण व्यवहार’ गरेको आरोप लगाउँदै ट्रम्पले यो कडा कदम चाल्नुभएको हो।
सोमबार ह्वाइट हाउसले जारी गरेको ‘फ्याक्ट सिट’ अनुसार नयाँ भन्सार शुल्क आगामी ३० दिनभित्र लागू हुनेछ। यसको प्रत्यक्ष मार क्यानाडाली मदिरा, हक्की स्टिक र सिमेन्ट लगायतका उत्पादनहरूमा पर्ने देखिएको छ।
कानुनी दाउपेच र नयाँ प्रावधान
यसअघि ट्रम्पले लगाएका कतिपय ट्यारिफहरूलाई अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले खारेज गरिदिएपछि यसपटक उनले ‘ट्यारिफ एक्ट १९३०’ को धारा ३३८ (Section 338) प्रयोग गर्नुभएको छ। यो हालसम्म खासै प्रयोगमा नआएको र परीक्षण नगरिएको कानुनी प्रावधान हो।
यद्यपि, ऊर्जा, पोटास र यसअघि नै क्षेत्रगत ट्यारिफ लागू भइसकेका सामानहरूमा भने यो नयाँ शुल्क लाग्ने छैन। तर, अमेरिका-मेक्सिको-क्यानाडा स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (USMCA) अन्तर्गत रहेका सामानहरू पनि यसपटक करको दायरामा परेका छन्, जसले व्यापारिक वृत्तमा हलचल पैदा गरेको छ।
क्यानाडाको प्रतिक्रिया
क्यानाडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले ट्रम्पको यस कदमको कडा प्रतिवाद गर्नुभएको छ। यसलाई USMCA सम्झौताको ‘प्रत्यक्ष उल्लंघन’ भन्दै उहाँले भन्नुभयो, “क्यानाडा यस विवादलाई सुल्झाउन र छलफललाई तीव्र बनाउन तयार छ, तर आफ्ना स्वार्थमा आँच आउन दिने छैन।”
तनावको पृष्ठभूमि र कारण
ह्वाइट हाउसका अनुसार चीनसँगै क्यानाडा पनि ती दुई देशमध्ये एक हो, जसले गत वर्ष ट्रम्पले लगाएको ट्यारिफको बदलामा प्रतिरोधात्मक कर लगाएको थियो। अमेरिकी व्यापार प्रतिनिधि जेमिसन ग्रीरले क्यानाडाले अमेरिकी उत्पादनलाई नियोजित रूपमा बहिष्कार गरेको दाबी गर्नुभयो।
“क्यानाडाले आफ्ना पसलहरूबाट अमेरिकी मदिरा हटाएको छ, युरोपेली संघका दुग्धजन्य पदार्थलाई बजारमा बढी पहुँच दिएको छ र अमेरिकामा फर्किन खोज्ने अटोमोबाइल कम्पनीहरूमाथि अंकुश लगाएको छ,” ग्रीरले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।
पछिल्लो समय ट्रम्पले क्यानाडालाई अमेरिकाको ‘५१औँ राज्य’ बनाउनुपर्ने जस्ता विवादास्पद अभिव्यक्ति दिएपछि क्यानाडाका धेरै प्रान्तहरूले अमेरिकी मदिरा बहिष्कार गर्दै आएका छन्। केही दिनअघि मात्र ट्रम्पले क्यानाडाको डढेलोका कारण अमेरिकामा फैलिएको धुवाँलाई लिएर पनि ट्यारिफ लगाउने धम्की दिनुभएको थियो।
आर्थिक प्रभाव र चिन्ता
अमेरिकाको दोस्रो ठूलो व्यापारिक साझेदार क्यानाडासँगको यो टकरावले उत्तर अमेरिकी अर्थतन्त्रमा ठूलो असर पार्ने विज्ञहरूको अनुमान छ। गत वर्ष राष्ट्रपतिमा पुनरागमन गरेपछि ट्रम्पले धेरै देशमाथि ट्यारिफ लगाए पनि उत्तर अमेरिकी स्वतन्त्र व्यापार सम्झौतामा रहेका देशहरूलाई प्रायः छुट दिँदै आउनुभएको थियो। तर, पछिल्लो घोषणाले दुई देशबीचको सम्बन्धमा थप दरार पैदा गर्ने र उपभोक्ता मूल्यमा वृद्धि हुने व्यवसायीहरूले चेतावनी दिएका छन्।
यो निर्णय कार्यान्वयनमा आउन ३० दिन बाँकी रहेकाले यस बीचमा हुने कूटनीतिक प्रयासले व्यापार युद्ध रोक्छ वा थप चर्काउँछ भन्नेमा विश्वको ध्यान केन्द्रित भएको छ।
