इरान युद्ध अन्त्यका लागि सम्झौताको खाका तयार भएको राष्ट्रपति ट्रम्पको दाबी

एजेन्सी, १७ साउन । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मध्यपूर्वमा पाँच महिनादेखि जारी इरानसँगको युद्ध अन्त्य गर्नका लागि सम्झौताको प्रारम्भिक रूपरेखा (खाका) तयार भएको दाबी गर्नुभएको छ। उहाँले तत्कालका लागि नयाँ सैन्य आक्रमण नगर्ने सङ्केतसमेत दिनुभएको छ।

शनिबार सामाजिक सञ्जालमार्फत राष्ट्रपति ट्रम्पले प्रस्तावित सम्झौतामा ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ (होर्मुज जलमार्ग) लाई पूर्ण रूपमा खुला राख्ने र इरानको आणविक खतरा अन्त्य गर्ने विषय समेटिएको बताउनुभएको छ। “यदि छिट्टै सम्झौता हुने अवस्था बन्यो भने विश्वको भविष्य र समृद्ध इरानका लागि म सैन्य आक्रमण रद्द गर्न सहमत छु,” ट्रम्पले लेख्नुभएको छ। इजरायलले पनि युद्ध अन्त्यका लागि अमेरिकी प्रयासलाई समर्थन गरेको दाबी गरिए पनि इरानले यसबारे हालसम्म कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएको छैन।

राष्ट्रपति ट्रम्पको यो घोषणा साउदी युवराज मोहम्मद बिन सलमानसँग भएको टेलिफोन वार्तापछि आएको हो। साउदी युवराजले अमेरिका–इरान द्वन्द्व थप चर्किँदा इरानले साउदी अरेबिया र अन्य खाडी मुलुकका संवेदनशील ऊर्जा पूर्वाधारहरूलाई निसाना बनाउन सक्ने चिन्ता व्यक्त गर्नुभएको थियो।

साउदी अरेबियाले इराकमा रहेका इरान समर्थित समूहका सैन्य भण्डारणस्थलहरूमाथिको अमेरिकी कारबाहीमा साथ दिए पनि द्वन्द्व समाधानका लागि वार्तामा जोड दिँदै आएको छ। सोही रणनीतिक विषयमा छलफल गर्न युवराजले आफ्ना भाइ एवं रक्षामन्त्री खालिद बिन सलमानलाई वासिङ्टन पठाउनुभएको थियो, जसले राष्ट्रपति ट्रम्प र उपराष्ट्रपति जेडी भान्ससँग भेटवार्ता गर्नुभएको थियो।

यसै साता राष्ट्रपति ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुसँग भेटवार्ता गर्नुभएको थियो। गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध संयुक्त सैन्य कारबाही सुरु गरेयता उहाँहरूबीच भएको यो पहिलो प्रत्यक्ष भेट हो। भेटका क्रममा प्रधानमन्त्री नेतान्याहुले इरानविरुद्धको सैन्य अभियानलाई निरन्तरता दिन आग्रह गर्नुभएको थियो।

आगामी नोभेम्बरमा हुने अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा यो द्वन्द्व ट्रम्प प्रशासनका लागि राजनीतिक रूपमा चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ। विश्व अर्थतन्त्रलाई प्रभावित पारेको यो द्वन्द्वप्रति अमेरिकी जनमत सकारात्मक देखिँदैन।

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलिन लेभिटले इरानले युद्धविरामसम्बन्धी अघिल्लो समझदारी उल्लङ्घन गर्दै व्यावसायिक जहाज र अमेरिकी सैनिकहरूमाथि आक्रमण गरेको आरोप लगाउनुभएको छ। बढ्दो तनावका बीच अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले मध्यपूर्वका १० देशमा रहेका आफ्ना नागरिकका लागि उच्च सुरक्षा सतर्कता जारी गरेको छ।