देशभर हर्षोल्लासका साथ जनैपूर्णिमा र रक्षाबन्धन पर्व मनाइँदै

काठमाडौँ, १२ भदौ | मुलुकभर आज वैदिक सनातन धर्मावलम्बीहरूले नयाँ यज्ञोपवीत (जनै) फेरेर तथा रक्षाबन्धन (डोरो) धारण गरेर जनैपूर्णिमा पर्व मनाइरहेका छन् ।

प्रत्येक वर्ष श्रावण शुक्ल पूर्णिमाका दिन मनाइने यस पर्वमा बिहानैदेखि नदी, ताल, तलैया र कुण्डमा स्नान गरी गुरु पुरोहितबाट रक्षासूत्र बाँध्ने प्रचलन छ । मन्त्रिएको डोरो दाहिने नाडीमा बाँध्दा नकारात्मक तत्वबाट सुरक्षा प्राप्त हुने र सुख-शान्ति मिल्ने धार्मिक विश्वास रहिआएको छ ।

यसैगरी, ब्राह्मण, क्षेत्री र वैश्य गरी तीन वर्णका तागाधारीहरूले आज आफ्नो जनै फेर्ने गर्दछन् । यसका लागि अघिल्लो दिन (चतुर्दशी) देखि नै एक छाक खाएर चोखोनीतो गरी बस्ने गरिन्छ । आज बिहान स्नानपछि जौ, तिल र कुशद्वारा ऋषिहरूलाई तर्पण दिई वैदिक रुद्राभिषेक पद्धतिबाट मन्त्रिएको नयाँ जनै फेर्ने गरिन्छ । कश्यप, अत्रि, भारद्वाज, विश्वामित्र, गौतम, जमदग्नि, वशिष्ठ र अगस्त्य गरी आठ ऋषिको पूजा गरिने भएकाले यस दिनलाई ‘ऋषितर्पणी’ समेत भनिन्छ ।

धार्मिक स्थलमा भक्तजनको भीड
पर्वका अवसरमा काठमाडौँको पशुपतिनाथ, वसन्तपुरस्थित अशोकविनायक, ललितपुरको कुम्भेश्वर, रसुवाको गोसाइँकुण्ड, सिन्धुपाल्चोकको पाँचपोखरी, धनुषाको जनकपुरधामस्थित गङ्गासागर र धनुषसागर लगायत देशभरका मठमन्दिर र तीर्थस्थलमा बिहानैदेखि भक्तजनको बाक्लो भीड लागेको छ ।

क्वाँटीको विशेष महत्त्व
जनैपूर्णिमाको अवसरमा आज घर-घरमा एघार थरि गेडागुडी मिसाएर बनाइएको ‘क्वाँटी’ खाने गरिन्छ । टुसा उमारेको क्वाँटी खानाले शरीरमा रोग नलाग्ने, पेट सफा हुने र वर्षायामभर खेतीपाती गर्दा लागेको चिसो हटेर तापको सञ्चार हुने आयुर्वेद शास्त्रीय मान्यता छ । चिकित्सकहरूका अनुसार यसले शरीरको रोग प्रतिरोधी क्षमता (Immunity) बढाउन समेत मद्दत गर्दछ ।

तराईमा राखीको रौनक
नेपालको तराई क्षेत्रमा भने आज दिदीबहिनीले दाजुभाइको सुस्वास्थ्य र दीर्घायुको कामना गर्दै नाडीमा ‘राखी’ बाँधिदिएर यो पर्व मनाउँदैछन् । दिदीबहिनी र दाजुभाइबीचको प्रेम सम्बन्धलाई प्रगाढ बनाउने यो परम्परा पछिल्लो समय पहाडी समुदायमा पनि उत्तिकै लोकप्रिय बन्दै गएको छ ।

काठमाडौँको मणिचूड, जुम्लाको दानसाधु एवं नवलपरासीको त्रिवेणीधाम जस्ता पवित्र स्थलहरूमा पनि आज विशेष धार्मिक मेला लागेको छ ।