काठमाडौं । सन् १९५३ को त्यो सदावहार चलचित्र ‘रोमन होलिडे’ धेरैको मानसपटलमा अझै ताजा छ। चलचित्रमा अभिनेत्री अड्रे हेपबर्न एउटी यस्ती राजकुमारी थिइन्, जो शाही बन्धनबाट उम्किएर रोमका गल्लीहरूमा सर्वसाधारण झैँ रमाउन चाहन्थिन्। तर, आजको रोममा कथा अलिकति फेरिएको छ। यहाँकी एक राजकुमारी पर्यटकलाई ‘शाही अनुभव’ दिन आफ्नै दरबारको ढोका खोलेर बसिरहेकी छिन्।

रोमको व्यस्त र आधुनिक सडकको बीचमा छ– ‘रुस्पोली बोनापार्ट रेसिडेन्स’। १६औँ शताब्दीको यो भव्य दरबारमा पाइला टेक्नेबित्तिकै तपाईं समयको एउटा यस्तो कालखण्डमा पुग्नुहुन्छ, जहाँ विलासिता र इतिहासको अनुपम सङ्गम छ। यहाँको विशेषता के भने, तपाईंलाई स्वागत गर्न कुनै होटलका म्यानेजर मात्र होइन, स्वयम् राजकुमारी जियासिन्टा रुस्पोली र उनकी आमा राजकुमारी मारिया पिया अघि सर्छन्।

इतिहासको झ्यालबाट

यो केवल एउटा विलासी बासस्थान मात्र होइन, इटालीको जीवन्त इतिहास पनि हो। जियासिन्टा पेशाले वकिल र पत्रकार हुन्, तर अहिले उनी आफ्नो पुर्ख्यौली सम्पदाको ‘केयरटेकर’ बनेकी छिन्।

“समय फेरिएको छ,” जियासिन्टा मुस्कुराउँदै भन्छिन्, “हामी आफूलाई दरबारको मालिक होइन, संरक्षक मान्छौँ। हामी पर्खालभित्र थुनिएर बस्न चाहँदैनौँ, बरु संसारभरका मानिसहरूसँग यो सुन्दरता र संस्कृति बाँड्न चाहन्छौँ।”

हुन पनि यो दरबारका भित्ताहरूले धेरै कथा बोकेका छन्। फ्रान्सेली सम्राट नेपोलियन तृतीयले आफ्नो बाल्यकालका केही वर्ष यहीँ बिताएका थिए। यहाँको मुख्य सिँढीलाई रोमका ‘चार आश्चर्य’ मध्ये एक मानिन्छ। मार्बलले बनेका ती सिँढी चढ्दै गर्दा लाग्छ, तपाईं कुनै संग्रहालयभित्र हिँडिरहनुभएको छ।

विलासिताको पराकाष्ठा

दरबारभित्रका चारवटा सुइटहरू (कोठा) १ हजार वर्गफिटभन्दा ठूला छन्। कोठाका छतमा सुनौला पेन्टिङहरू छन्, भित्तामा पुर्खाका तस्बिर र प्राचीन चित्रकला झुण्डिएका छन्। क्रिस्टलका झल्लर (Chandeliers), मखमली सोफा र बहुमूल्य पत्थरले बनेका टेबलहरूले कोठालाई थप भव्य बनाएका छन्।

यहाँ एक रात बिताउन करिब ६० हजार नेपाली रुपैयाँ (४७० डलर) बाट सुरु हुन्छ। तर, यो मूल्यमा तपाईंले केवल एउटा कोठा मात्र पाउनुहुन्न, बरु राजकुमारीहरूसँग बसेर इतिहासका किस्सा, दरबारका पुराना प्रेम सम्बन्ध र यहाँ सुनिने ‘भूतका कथाहरू’ समेत सुन्न पाउनुहुन्छ।

‘सेतो हात्ती’ जस्तै मर्मतसम्भार

यति ठूलो दरबार चलाउनु र यसको साख जोगाउनु राजकुमारीहरूका लागि कम चुनौतीपूर्ण छैन। “यसको मर्मतसम्भार असाध्यै महँगो छ,” जियासिन्टा सुनाउँछिन्। इटालीको कडा कानुनी प्रावधानका कारण एउटा सानो मर्मतका लागि पनि सरकारी अनुमति लिन वर्षौँ कुर्नुपर्छ। पर्यटकहरूका लागि दरबार खुला गर्नुको एउटा मुख्य उद्देश्य यसको संरक्षणका लागि आर्थिक स्रोत जुटाउनु पनि हो।

सहरदेखि गाउँसम्मको शाही यात्रा

यदि तपाईंलाई सहरको कोलाहलबाट टाढा जान मन छ भने, राजकुमारीहरूसँग अर्को विकल्प पनि छ। रोमबाट ३० माइल उत्तरमा उनीहरूको अर्को सम्पदा छ– ‘कास्तेलो रुस्पोली’। यो एउटा पुरानो शिकार गृह (Hunting Estate) हो।

पहाडको टाकुरामा अवस्थित यो दुर्गमा बसेर पर्यटकहरूले इटालीको ग्रामीण सौन्दर्यको आनन्द लिन सक्छन्। यहाँको मुख्य हलमा पुग्दा जोकोहीलाई चर्चित शृङ्खला ‘गेम अफ थ्रोन्स’ को झल्को आउँछ। यहाँका सुइटहरूमा पौराणिक कथाहरू झल्काउने चित्रहरू कोरिएका छन्।

एक अविस्मरणीय अनुभव

रोम भ्रमणमा जाने पर्यटकका लागि ‘रुस्पोली रेसिडेन्स’ एउटा यस्तो थलो बनेको छ, जहाँ उनीहरूले आफूलाई केही समयका लागि भए पनि ‘राजकुमार वा राजकुमारी’ महसुस गर्न सक्छन्। आधुनिक सुविधा र प्राचीन गौरवको यो फ्युजनले नै यसलाई संसारकै अनौठो बासस्थान बनाएको छ।

राजकुमारी जियासिन्टाको यो प्रयासले भन्छ— इतिहासलाई जोगाउनु छ भने त्यसलाई बन्द बाकसमा होइन, मानिसहरूको अनुभवमा राख्नुपर्छ। र, सायद यही नै ‘रोमन होलिडे’ को आधुनिक स्वरूप हो।(सीएनएनबाट साभार)