न्युयोर्क  । इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियनले अमेरिकासँगको जारी तनावका बीच इरानले आफ्नो सार्वभौमिकता र प्रतिरक्षाको अधिकारबाट पछि नहट्ने बताएका छन्। संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभालाई बुधबार सम्बोधन गर्दै पेजेस्कियनले इरानमाथि दबाब र सैन्य आक्रमण भए पनि आफ्नो देशले ‘घुँडा नटेक्ने’ बताएका हुन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले एक दिनअघि महासभालाई सम्बोधन गर्दै इरानसँग परमाणु सम्झौता नभए कडा सैन्य कदम चाल्ने चेतावनी दिएका थिए। त्यसको पृष्ठभूमिमा पेजेस्कियनको सम्बोधनलाई तेहरानको स्पष्ट प्रतिवादका रूपमा हेरिएको छ। ट्रम्पले इरानलाई परमाणु हतियार विकास गर्न नदिने अमेरिकी अडान दोहोर्याउँदै आवश्यक परे इरानविरुद्ध थप सैन्य कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका थिए।

‘परमाणु प्रविधि प्रगतिका लागि हो’

पेजेस्कियनले इरानको परमाणु कार्यक्रम हतियार निर्माणका लागि नभई देशको आर्थिक तथा प्राविधिक विकासका लागि भएको दाबी गरे।

‘हामी समाजलाई धम्की दिन हतियारका लागि ऊर्जा खोजिरहेका छैनौँ, हामी प्रगतिका लागि ऊर्जा खोजिरहेका छौँ,’ उनले भने।

उनका अनुसार इरानले कृषि, उद्योग तथा विद्युत् उत्पादनलगायतका क्षेत्रमा शान्तिपूर्ण परमाणु प्रविधिको प्रयोग गर्न चाहेको छ। उनले परमाणु प्रविधि केही सीमित देशको मात्र अधिकार हुन नसक्ने भन्दै इरानले आफ्नो ‘शान्तिपूर्ण परमाणु प्रविधिको अधिकार’ त्याग्न नसक्ने बताए।

पेजेस्कियनले इरानले परमाणु हतियार नचाहेको पनि स्पष्ट पारे। तर शान्तिपूर्ण परमाणु प्रविधिमाथि प्रतिबन्ध स्वीकार नगर्ने उनको भनाइ थियो।

‘इरानलाई शक्तिशाली हुन आवश्यक छ’

इरानी राष्ट्रपतिले आफ्नो देशको सैन्य क्षमता आक्रमणका लागि नभई प्रतिरक्षाका लागि भएको बताए।

उनले इरानले यस्तो रक्षा प्रणाली निर्माण गरेको बताए, जसले कसैलाई इरानी सहरमाथि बमबारी गर्दा त्यसको जवाफ नआउने भ्रम नहोस्।

‘इरान शक्तिशाली हुनुपर्छ, ताकि उसलाई धम्की दिन नसकियोस् र उसको भविष्य खतरामा नपरोस्,’ पेजेस्कियनले भने। उनले इरानले आफ्नो सुरक्षाका लागि कसैको अनुमति आवश्यक नपर्ने पनि बताए।

‘हामी आतंकवादका पीडित हौँ’

पेजेस्कियनले आफ्नो सम्बोधनको सुरुवात नै युद्धका क्रममा इरानमा भएका आक्रमण र नागरिकको मृत्युको प्रसंगबाट गरे।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानलाई आतंकवादसँग जोडेको उल्लेख गर्दै पेजेस्कियनले त्यसको प्रतिवाद गरे।

‘हामी आतंकवादका पीडित हौँ,’ उनले भने।

उनले दक्षिणी इरानको मिनाबस्थित एउटा विद्यालयमा भएको अमेरिकी आक्रमणको तस्बिर महासभामा देखाउँदै त्यस घटनामा बालबालिका तथा शिक्षकहरू मारिएको दाबी गरे। इरानी अधिकारीहरूका अनुसार फेब्रुअरी २८ मा भएको उक्त घटनामा कम्तीमा १२० बालबालिका र २६ शिक्षकको मृत्यु भएको थियो।

पेजेस्कियनले ती बालबालिका निर्दोष रहेको र उनीहरूले कुनै अपराध नगरेको बताए। उनले अमेरिकी तथा इजरायली आक्रमणमा इरानका विद्यालय, विश्वविद्यालय, स्वास्थ्य संस्था तथा पूर्वाधारसमेत प्रभावित भएको आरोप लगाए।

‘हामीले नागरिक क्षेत्रलाई निशाना बनाएनौँ’

इरानी राष्ट्रपतिले युद्धका क्रममा इरानले जवाफी कारबाही गरे पनि नागरिक क्षेत्रलाई निशाना नबनाएको दाबी गरे।

उनले अमेरिकी तथा इजरायली आक्रमणको जवाफमा इरानले प्रतिरोध गरेको तर नागरिक जनसंख्यालाई लक्षित नगरेको बताए। उनका अनुसार इरानका विश्वविद्यालय, अस्पताल, विद्यालय र स्वास्थ्य केन्द्रहरूमा आक्रमण भएको थियो।

यी दाबीहरू इरानी पक्षका भनाइ हुन् र युद्धका क्रममा दुवै पक्षले एकअर्कामाथि नागरिक तथा पूर्वाधारलाई लक्षित गरेको आरोप लगाउँदै आएका छन्।

अमेरिका–इरानबीच कूटनीतिक सम्भावना पनि कायमै

पेजेस्कियनको कडा भाषणसँगै संयुक्त राष्ट्रसंघ महासभाको अवसरमा अमेरिका र इरानका अधिकारीबीच अप्रत्यक्ष कूटनीतिक सम्पर्क पनि भइरहेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानसँग सम्झौताको सम्भावना अझै रहेको बताएका छन्। महासभाको अवसरमा अमेरिकी र इरानी प्रतिनिधिबीच करिब तीन घण्टा वार्ता भएको र थप छलफलको सम्भावना रहेको ट्रम्पले बताएका छन्।

तर परमाणु कार्यक्रम, प्रतिबन्ध, सैन्य कारबाही र सुरक्षासम्बन्धी विषयमा दुई देशका अडानबीच ठूलो दूरी कायम छ।

पेजेस्कियनले भने इरान शान्तिपूर्ण परमाणु प्रविधिको अधिकारबाट पछि नहट्ने र आफ्नो सुरक्षाका लागि आवश्यक रक्षा क्षमता कायम राख्ने स्पष्ट संकेत दिएका छन्।